Indonesia Khởi Đầu Xây Dựng Trung Tâm Tài Chính Cạnh Tranh Singapore Và Dubai

Indonesia đã chính thức thông qua dự luật thành lập trung tâm tài chính mới, đánh dấu bước tiến quan trọng dưới thời Tổng thống Prabowo Subianto nhằm tăng thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á. Mục tiêu của chính quyền là thúc đẩy tăng trưởng kinh tế lên mức 8% vào năm 2029, đồng thời tạo dựng một môi trường tài chính hiện đại, đáng tin cậy và có thể cạnh tranh với các trung tâm tài chính châu Á khác như Singapore, Hong Kong hoặc Dubai.

Luật mới thiết lập bộ khung pháp lý giúp xây dựng trung tâm tài chính với đầy đủ các tổ chức hỗ trợ như cơ quan trọng tài giải quyết tranh chấp, tòa án đặc biệt, cùng Ban giám sát và cơ quan quản lý trực thuộc trực tiếp tổng thống và quốc hội. Theo Bộ trưởng Đầu tư Rosan Roeslani, dù Indonesia có nền tảng kinh tế vững chắc nhưng chưa có một trung tâm tài chính chuyên biệt đáp ứng các tiêu chuẩn quản trị mà các tổ chức tài chính quốc tế mong đợi.

Quỹ đầu tư nhà nước Danantara, được thành lập năm ngoái và do Bộ trưởng Rosan phụ trách, sẽ là nguồn vốn ban đầu để xây dựng công ty vận hành trung tâm tài chính. Danantara kỳ vọng tạo ra dòng vốn đầu tư lên tới 500 nghìn tỷ rupiah (xấp xỉ 27,8 tỷ USD). Quỹ sẽ đóng vai trò kết nối vốn từ các nhà đầu tư chiến lược, vốn tư nhân và vốn nhà nước với các dự án thực tế trong nền kinh tế Indonesia.

Địa điểm cụ thể của trung tâm tài chính vẫn chưa được ấn định, nhưng Bali, điểm du lịch nổi tiếng, đang được xem là ứng viên hàng đầu. Giám đốc đầu tư Danantara, Pandu Sjahrir, nhấn mạnh vẻ hấp dẫn của Bali theo mô hình của Miami - từ điểm du lịch trở thành trung tâm tài chính. Tuy nhiên, an toàn và niềm tin vẫn là yếu tố cần được đảm bảo để thu hút các nhà đầu tư nước ngoài.

Giới phân tích đánh giá trung tâm tài chính mới sẽ không thể mang lại sự thay đổi đột ngột mà phát triển dần dần, dựa trên sự tin tưởng vào khung pháp lý và chính sách ổn định. Nhà kinh tế Siwage Dharma Negara thuộc Viện ISEAS – Yusof Ishak cho rằng sức hấp dẫn của Indonesia đến từ quy mô thị trường nội địa lớn, nguồn tài nguyên phong phú và các dự án đầu tư đa dạng. Khu vực Bali cũng đã có thương hiệu toàn cầu và kết nối quốc tế mạnh, tạo môi trường thuận lợi cho các văn phòng gia đình và chuyên gia tài chính toàn cầu.

Tuy nhiên, Josua Pardede, kinh tế trưởng tại Ngân hàng Permata, cảnh báo rằng ưu tiên hàng đầu của các nhà đầu tư vẫn là rõ ràng về tính linh hoạt vốn, minh bạch thuế, khả năng chuyển đổi ngoại tệ, cơ chế giải quyết tranh chấp, bảo vệ dữ liệu, tính nhanh chóng trong cấp phép, hiệu quả phòng chống rửa tiền và sự ổn định của các quy định qua các chu kỳ chính trị.

Hiện các cơ quan chức năng Indonesia còn phải bàn thảo kỹ lưỡng về tiêu chuẩn nhà đầu tư được hưởng ưu đãi, các quy định chống rửa tiền và thỏa thuận trao đổi thông tin thuế nhằm hoàn thiện khung pháp lý trước khi chính thức triển khai.

Có không ít ý kiến hoài nghi về việc chọn Bali làm trung tâm tài chính do nơi đây vốn là điểm đến du lịch chứ không phải trung tâm tài chính. Arianto Patunru của Đại học Quốc gia Úc cho rằng trung tâm chỉ thu hút những nhà đầu tư muốn phát triển lĩnh vực du lịch liên quan. Ông cũng bày tỏ quan ngại về cơ cấu quản trị Danantara, cho rằng chính phủ cần có thông điệp rõ ràng hơn về vai trò và tính minh bạch của quỹ này nhằm xây dựng niềm tin từ nhà đầu tư.

Trong khi đó, một số chuyên gia cho rằng Indonesia không nên cố đối đầu trực tiếp với Singapore hay Dubai mà nên định vị trung tâm tài chính theo thế mạnh riêng như tài chính Hồi giáo, thị trường carbon hoặc các công cụ đầu tư tập trung vào Indonesia.

Dù Moody’s và Fitch Ratings đã hạ triển vọng tín nhiệm quốc gia của Indonesia xuống mức tiêu cực vì lo ngại về dự đoán chính sách, quản trị và cải cách tài chính, nhiều nhà phân tích vẫn nhìn nhận dự án trung tâm tài chính là bước tiến tích cực nếu được xây dựng như một tổ chức kỷ luật, minh bạch và đảm bảo pháp lý chắc chắn. Josua Pardede nhấn mạnh rằng các nhà đầu tư sẽ chỉ cam kết đầu tư dài hạn nghiêm túc nếu trung tâm không chỉ được xem là khu ưu đãi thuế mà còn có bộ khung pháp lý vững chắc và uy tín cao.

Việc xây dựng trung tâm tài chính này là nỗ lực quan trọng giúp Indonesia phát triển hệ sinh thái tài chính hiện đại và tăng khả năng tiếp cận nguồn vốn dài hạn cho các lĩnh vực ưu tiên như cơ sở hạ tầng, dự án chiến lược và tài chính bền vững. Tuy nhiên, còn nhiều việc phải làm để tạo sự yên tâm cho nhà đầu tư trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt giữa các trung tâm tài chính quốc tế.