Iran lên kế hoạch phục hồi di tích Espi Mazget thúc đẩy du lịch tư nhân ở Gilan

Tỉnh Gilan ở phía bắc Iran đang triển khai kế hoạch bảo vệ, phục hồi và phát triển di tích lịch sử Espi Mazget nhằm phục vụ mục tiêu du lịch bền vững. Ali Bagheri, phó thống đốc tỉnh, cho biết chính quyền địa phương đang tích cực tìm kiếm sự tham gia của nhà đầu tư tư nhân trong việc bảo tồn và chuẩn bị di tích để khai thác du lịch mà vẫn giữ nguyên giá trị lịch sử của công trình.

Ông Bagheri nhấn mạnh việc khai thác nguồn lực từ khu vực tư nhân có thể góp phần phát triển ngành du lịch, tạo việc làm và thúc đẩy sự phát triển cân bằng giữa các huyện trong tỉnh. Mục tiêu của dự án là giữ gìn tính xác thực và bản sắc lịch sử của Espi Mazget đồng thời thiết lập điểm đến du lịch bền vững, tạo ra cơ hội kinh tế cho cộng đồng địa phương.

Espi Mazget, mang nghĩa "Nhà thờ Trắng", nằm cách 80 km về phía tây Rasht, thủ phủ tỉnh Gilan, và 22 km về phía nam thị xã Talesh, gần biển Caspi. Di tích có niên đại tiền Hồi giáo và từng được sử dụng trong các thời kỳ Seljuk và Safavid. Năm 2000, nó được đưa vào danh sách di sản quốc gia Iran với số đăng ký 2796.

Hiện chỉ còn lại cổng chính, một phần hội trường cầu nguyện và một số bức tường liền kề. Cổng chính nổi bật với mái vòm cao đặc trưng kiến trúc Seljuk. Espi Mazget thường được xem là ngôi đền thờ lửa thời Sassanid (224-651) chuyển đổi thành nhà thờ Hồi giáo sau này, tuy nhiên khai quật khảo cổ chưa phát hiện dấu tích kiến trúc hay đồ gốm thuộc thời kỳ Sassanid. Các chữ viết trên công trình thuộc thế kỷ thứ tư và đầu thế kỷ thứ năm của lịch Hồi giáo, còn toàn bộ đồ gốm tìm thấy tại đây thuộc thế kỷ thứ tám, giai đoạn Ilkhanid.

Gilan trải dài từ đồng bằng ven biển dọc theo dòng sông Sefid Rud đến phần dãy núi Alborz liền kề. Khu vực này từng nằm dưới ảnh hưởng của các đế chế Achaemenian, Seleucid, Parthian và Sasanian nối tiếp nhau cho tới thế kỷ 7 trước Công nguyên. Sau khi người Arab chinh phục Iran, các triều đại địa phương mọc lên và Gilan trở thành khu vực độc lập duy trì đến năm 1567.

Việc phát triển những di tích lịch sử như Espi Mazget không chỉ góp phần bảo tồn văn hóa mà còn nâng cao tiềm năng kinh tế và du lịch của tỉnh Gilan, tạo điều kiện phát triển bền vững cho cộng đồng địa phương.