Triển lãm nghệ thuật tại Brazil biến chủ đề kinh dị thành biểu đạt đa dạng về bản dạng

Tại Brazil, một triển lãm nghệ thuật với chủ đề kinh dị đang tạo ra cách tiếp cận mới về thể loại này, xoay quanh trải nghiệm của những nhóm xã hội từng bị coi là “quái vật”, “kỳ lạ” hoặc “dị thường” do hướng tính dục hay bản dạng giới của họ. Với sự giám tuyển của Lucas Dilacerda, sự kiện dự kiến mở cửa đến ngày 4 tháng 10, nỗ lực khẳng định lại ý nghĩa kinh dị không chỉ là thể loại giải trí mà còn là công cụ để phản ánh về bạo lực, di sản của chủ nghĩa thực dân và sự đa dạng bản dạng.

Bản thân lịch sử chủ nghĩa thực dân được nhìn nhận như một câu chuyện kinh dị lớn, bởi nó chứa đựng những quá trình loại trừ, truy đuổi và phi nhân hóa diễn ra với nhiều nhóm xã hội, trong đó có cộng đồng người LGBT+. Triển lãm đã tập trung khám phá cách các nỗi sợ được hình thành từ thuở nhỏ cùng với các hình thức phân biệt đối xử đa dạng có thể được thể hiện qua ngôn ngữ nghệ thuật.

Qua đó, chủ đề kinh dị không còn gói gọn trong phạm vi thẩm mỹ mà tiến tới trở thành công cụ để kháng cự, gìn giữ ký ức và khẳng định bản dạng đa dạng.

Triển lãm được tổ chức theo ba trục chính: "Quái vật và phức hợp kỳ ảo" tập trung vào các nhân vật lai ghép phá vỡ quan niệm truyền thống về nhân tính; "Tâm linh trần thế" làm nổi bật mối quan hệ giữa tín ngưỡng, tổ tiên và các thân thể dị bản; và "Nỗi kinh hoàng của hình dạng" khai thác các phương thức biểu đạt mới trong nghệ thuật đương đại qua thử nghiệm thị giác.

Những nghệ sĩ góp mặt trong sự kiện này đa dạng về thế hệ, địa phương và trải nghiệm xã hội, với tầm ảnh hưởng đặc biệt đến từ các phụ nữ queer, người da đen và nghệ sĩ đến từ vùng đông bắc Brazil. Tác phẩm trình bày trải dài từ tranh vẽ, điêu khắc, lắp đặt đến nhiếp ảnh và các hình thức nghệ thuật đương đại khác.

Ban tổ chức cho biết triển lãm cũng nhằm mục tiêu thách thức cách xã hội chiếu nỗi sợ của mình lên những người được xem là khác biệt. Trong suốt nhiều thế kỷ, mô hình này đã tạo điều kiện cho các định kiến và bạo lực tiếp diễn ảnh hưởng đến cộng đồng LGBT+. Nghệ thuật được xem như không gian để tái định nghĩa và chuyển hóa những trải nghiệm đó thành câu chuyện mới về sự tự do và đa dạng.

Triển lãm còn trang bị các phương tiện hỗ trợ để mở rộng tiếp cận cho người xem, gồm tài liệu bằng ngôn ngữ ký hiệu Brazil, mô tả âm thanh, hệ thống giao tiếp thay thế và các chương trình do phiên dịch viên hỗ trợ theo lịch đăng ký trước. Những yếu tố này thể hiện nỗ lực lớn nhằm đảm bảo sự hòa nhập và quảng bá rộng rãi đến công chúng.

Đây là một dự án mang tính xã hội và nghệ thuật cao, nhằm tạo ra những góc nhìn mới mẻ về kinh dị, biến nó thành chất liệu biểu đạt các bản dạng ít được nhìn nhận và là tiếng nói lên án các bất công xã hội lâu đời.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.