Giá xăng Mỹ lại chạm mốc 4 USD mỗi gallon sau tuần tăng giá dầu vượt 15%

Ngày thứ Hai vừa qua, giá xăng trung bình tại Mỹ đã lần đầu tiên vượt mức 4 USD mỗi gallon kể từ ngày 17/6 khi căng thẳng quốc tế tăng cao, ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường năng lượng toàn cầu. Giá xăng đã có những biến động giảm trước đó, xuống thấp nhất là 3,79 USD mỗi gallon vào ngày 7 và 8/7, nhưng trong vòng hai tuần qua đã tăng trở lại do các cuộc xung đột làm gia tăng sự bất ổn trong nguồn cung.

Vào ngày thứ Sáu, giá dầu thô của Mỹ đóng cửa ở mức 82,49 USD mỗi thùng, trong khi giá dầu Brent quốc tế là 88,10 USD mỗi thùng. Trong tuần trước đó, giá dầu đã tăng trên 15% cả ở thị trường Mỹ và quốc tế, đánh dấu tuần tăng thứ hai liên tiếp. Tổng cộng, trong vòng hai tuần, giá dầu thô đã leo thang hơn 20%.

Sự gia tăng giá dầu được kích hoạt bởi quyết định của Mỹ thu hồi miễn trừ trừng phạt đối với dầu mỏ Iran vào ngày 7/7, tiếp theo đó Tổng thống Donald Trump tuyên bố chấm dứt thỏa thuận ngừng bắn với Iran và áp dụng lại việc phong tỏa eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển chiến lược mà khoảng 20% nguồn cung năng lượng thế giới phải đi qua.

Hoa Kỳ cho biết việc phong tỏa nhắm vào các tàu thuyền đi vào hoặc ra khỏi các cảng, vùng ven bờ Iran. Trump từng đề xuất Mỹ sẽ thu phí bồi hoàn 20% trên tất cả hàng hóa vận chuyển qua khu vực này, nhưng đề xuất này bị các công ty vận tải và tổ chức hàng hải quốc tế phản đối mạnh mẽ do vi phạm luật pháp quốc tế. Mặc dù sau đó Trump tuyên bố sẽ hủy bỏ khoản phí, giá dầu vẫn tiếp tục đi lên dưới tác động của các cuộc tấn công gần như hàng ngày của Mỹ nhằm vào Iran cùng các phản ứng trả đũa từ Tehran.

Chuyên gia phân tích hàng hóa Natasha Kaneva của JPMorgan Chase nhận định Tehran dường như không muốn đóng hoàn toàn eo biển Hormuz mà thay vào đó là thiết lập quyền kiểm soát vận chuyển qua vùng biển này bằng các quy trình và phí vận chuyển bắt buộc. Sự tranh giành quyền kiểm soát đang tạo ra một cuộc đối đầu căng thẳng khiến hoạt động vận chuyển qua eo biển giảm xuống mức thấp nhất trong ba tuần trở lại đây.

Dữ liệu từ MarineTraffic và Kpler cho thấy chỉ có 8 tàu thuyền vượt qua eo biển vào ngày thứ Năm tuần trước, so với mức trung bình 130 tàu/ngày trước khi chiến tranh bùng nổ, phản ánh rõ sự gián đoạn lớn trong lưu thông hàng hải - một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến nguồn cung dầu toàn cầu.

Các nhà phân tích hàng hóa của HSBC cho biết, chiến sự Nga-Ukraine cũng đang tác động đáng kể đến thị trường năng lượng khi Nga, nước xuất khẩu diesel lớn thứ hai thế giới, đã cấm xuất khẩu một số sản phẩm lọc dầu chủ chốt từ ngày 8/7 đến cuối tháng 7 do nhiều cơ sở lọc dầu của nước này bị tấn công ngày càng nhiều từ Ukraine. Việc này bổ sung thêm các hạn chế trước đó đối với xuất khẩu xăng và nhiên liệu máy bay của Nga.

Điều này đồng nghĩa với việc nguồn cung diesel trên thị trường toàn cầu bị thu hẹp trong khi nhu cầu tăng, nhất là khi Nga cũng có kế hoạch nhập khẩu diesel để bù đắp thiếu hụt trong nước.

Cùng với đó, giá nhiên liệu máy bay cũng tăng mạnh. Trước cuộc khủng hoảng với Iran, giá trung bình nhiên liệu máy bay tại Mỹ là 2,50 USD mỗi gallon nhưng tính đến thứ Sáu vừa qua đã tăng gần 43%, lên 3,57 USD mỗi gallon theo chỉ số Argus US Jet Fuel Index.

Từ đầu năm đến nay, giá dầu thô tại Mỹ và dầu Brent đã tăng khoảng 45%, làm tăng áp lực lên chi phí nhiên liệu toàn cầu trong bối cảnh căng thẳng quốc tế chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Những diễn biến trên cho thấy thị trường năng lượng toàn cầu đang chịu ảnh hưởng phức tạp từ các cuộc xung đột địa chính trị kéo dài, khiến giá xăng dầu liên tục biến động và gây áp lực lên chi phí vận tải, sản xuất trên toàn thế giới.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.