Nắng nóng kéo dài có thể trở thành đợt nóng dài nhất ở Anh sau gần 50 năm

Vương quốc Anh hiện đang trải qua một trong những đợt nắng nóng kéo dài nhất kể từ năm 1976. Theo chuyên gia khí tượng Jim NR Dale từ British Weather Services, đợt nắng nóng lần thứ ba trong năm nay có thể sẽ không chấm dứt cho tới ngày 26/7. Nhiệt độ tại sân bay Heathrow, London, từng đạt đỉnh 30,4°C vào ngày hôm qua, ghi nhận ngày thứ 10 liên tiếp nhiệt độ duy trì ở mức 30°C trở lên.

Đợt nắng nóng hiện tại có khả năng phá vỡ kỷ lục của mùa hè năm 1976, khi nhiệt độ tại Anh ghi nhận liên tiếp 15 ngày trên 32°C với đỉnh điểm là 35,9°C. Đây là những con số cho thấy sự bất thường về khí hậu so với nhiều thập kỷ trước.

Tác động của biến đổi khí hậu và dự báo thời tiết

Jim NR Dale nhấn mạnh rằng những đợt nắng nóng hiện nay là hậu quả của biến đổi khí hậu, góp phần tạo nên thời tiết nóng và khô kỷ lục. Ông cho biết mặc dù nhiệt độ có thể giảm nhẹ trong cuối tuần, các khu vực phía Nam nước Anh vẫn duy trì cảnh báo nắng nóng chính thức.

Được biết, thủ đô London đang trải qua đợt nắng nóng liên tục kéo dài nhất trong 23 năm qua, khi nhiệt độ hầu như không giảm dưới 28°C suốt 11 ngày qua. Các số liệu của Met Office cho thấy đợt nóng kéo dài 13 ngày vào năm 2003 là lần gần nhất nhiệt độ vượt mức ngưỡng trong nhiều ngày liên tiếp. Tuy nhiên, kỷ lục lâu nhất vẫn thuộc về năm 1976 với 16 ngày liên tục nhiệt độ vượt ngưỡng.

Ngưỡng nhiệt và thay đổi do biến đổi khí hậu

Ngưỡng xác định một đợt nắng nóng theo Met Office đòi hỏi nhiệt độ phải vượt mức quy định trong ít nhất 3 ngày liên tiếp. Ví dụ, tại London, ngưỡng này khoảng 28°C, trong khi tại Cornwall thấp hơn, khoảng 25°C. Những tiêu chuẩn này đã được điều chỉnh theo thời gian nhằm phản ánh tác động ngày càng lớn của biến đổi khí hậu khiến các đợt nóng không chỉ tăng nhiệt độ mà còn kéo dài và xuất hiện thường xuyên hơn.

Năm nay chứng kiến ba đợt nắng nóng lớn vào các tháng 5, 6 và 7, với nhiệt độ có thể so sánh hoặc vượt qua mức cao nhất năm 1976. Các đợt nóng này cũng đã góp phần gây ra nhiều vụ cháy rừng nghiêm trọng. Điển hình như Kew Gardens (Tây London) đã từng ghi nhận 34,8°C vào tháng 5 và Lingwood (Norfolk) đạt mức 37,7°C trong tháng 6.

Những xu hướng nóng kỷ lục và nguyên nhân sâu xa

Năm 2026 cũng đánh dấu lần đầu tiên có tới 6 ngày nhiệt độ chạm ngưỡng 35°C trở lên, và 9 ngày vượt quá 34°C, lập kỷ lục mới về độ nóng tại Anh. Climate chuyên gia Dale cho rằng nguyên nhân chính khiến năm nay nóng hơn năm 1976 là do biến đổi khí hậu khiến nhiệt độ trung bình toàn cầu ngày càng cao do phát thải khí nhà kính từ hoạt động con người.

Đợt nóng kéo dài còn được giải thích bởi sự hình thành của hệ thống áp cao ổn định kéo dài, còn gọi là "vòm nhiệt" (heat dome). Khi dòng jet stream chậm lại, áp suất cao bị kẹt lại, không khí bị nén và làm tăng nhiệt độ bề mặt giống như một nắp đậy nồi giữ hơi nóng bên trong.

Ảnh hưởng từ hiện tượng El Niño và biến đổi khí hậu toàn cầu

Bên cạnh áp cao nhiệt, hiện tượng El Niño đang góp phần làm tăng nhiệt độ toàn cầu. Aimee Mook, quản thủ tại Bảo tàng Hàng hải Quốc gia Anh, cho biết El Niño tạo ra những thay đổi mạnh mẽ trong gió và nhiệt độ nước biển Thái Bình Dương, truyền nhiệt lên khí quyển, khiến nhiệt độ tăng lên ở nhiều vùng trên thế giới.

Hiện nay, các nhà khoa học đánh giá "siêu El Niño" năm nay có thể là một trong những hiện tượng mạnh nhất từng ghi nhận, đồng thời ảnh hưởng của nó càng rõ rệt hơn khi kết hợp với xu hướng nóng lên toàn cầu do biến đổi khí hậu.