Dự luật cảnh sát bang tại Nigeria gây tranh cãi sau cuộc biểu quyết tại Hạ viện

Vào ngày thứ Năm, Hạ viện Nigeria đã rơi vào một cuộc tranh cãi sôi nổi khi thảo luận dự luật sửa đổi Hiến pháp về việc thành lập lực lượng cảnh sát bang. Các nghị sĩ thuộc phe đối lập đã đồng loạt rời phòng họp để phản đối cách thức thông qua dự luật mà họ cho là vi phạm quy trình nghị viện.

Nguyên nhân chính của phản ứng này là quyết định của Chủ tịch Hạ viện Tajudeen Abbas, người đã yêu cầu bỏ phiếu biểu quyết bằng giọng nói cho toàn bộ dự luật mà không đọc và xem xét từng một trong 26 điều khoản của nó riêng biệt. Phe thiểu số đã nhiều lần muốn đưa ra ý kiến phản đối, nhưng không được Chủ tịch Hạ viện công nhận.

Lãnh đạo phe thiểu số, ông Frederick Agbedi, đã cố gắng nhiều lần nêu điểm về thủ tục trong phiên họp nhưng không được Chủ tịch Tajudeen Abbas chấp thuận. Thay vì thảo luận và bỏ phiếu từng điều khoản rõ ràng, ông Abbas yêu cầu các nghị sĩ biểu quyết đồng thuận bằng cách nói "aye" cho ủng hộ và "nay" cho phản đối dự luật.

Sau khi công bố kết quả rằng số người ủng hộ chiếm đa số, ông Abbas ngay lập tức tuyên bố dự luật đã được thông qua, dẫn đến việc các nghị sĩ phe thiểu số rời phòng bỏ phiếu để phản đối cách làm này.

Trong bài phát biểu bảo vệ quyết định của mình, Chủ tịch Tajudeen Abbas cho biết dự luật đã đạt đủ yêu cầu về tỷ lệ tối thiểu theo Hiến pháp để được thông qua. Cụ thể, ông nhấn mạnh có 276 nghị sĩ ký tên trong danh sách điểm danh trực tiếp ủng hộ dự luật và thêm 35 nghị sĩ bỏ phiếu trực tuyến, nâng tổng số người ủng hộ lên 311, cao hơn hẳn 2/3 tổng số thành viên cần thiết là 240.

Trước báo giới sau cuộc biểu quyết, ông Frederick Agbedi khẳng định phe thiểu số không phản đối việc thành lập cảnh sát bang mà chỉ phản đối cách thức xử lý dự luật. Ông nhấn mạnh sự cần thiết phải xem xét dự luật từng điều khoản một để đảm bảo tính minh bạch và đúng quy trình, điều mà Chủ tịch Hạ viện đã từ chối.

Dự luật sửa đổi Hiến pháp về cảnh sát bang là một trong số nhiều đề xuất nhằm tái cấu trúc hệ thống an ninh tại Nigeria. Nhiều bang đang đối mặt với tình trạng bất ổn trầm trọng trong bối cảnh hệ thống cảnh sát trung ương bên dưới đang bị đánh giá là quá tải và không hiệu quả trong việc phản ứng nhanh với các thách thức an ninh tại địa phương.

Thống đốc các bang, các nhà lãnh đạo truyền thống, chuyên gia an ninh và tổ chức xã hội dân sự lâu nay đã kêu gọi thành lập cảnh sát bang để nâng cao hiệu quả giám sát và phản ứng nhanh hơn với các vụ việc. Họ cho rằng hệ thống cảnh sát phân quyền sẽ cải thiện việc thu thập tin tức tình báo, rút ngắn thời gian phản ứng và tăng cường vai trò của cộng đồng trong công tác đảm bảo an ninh.

Ngược lại, một số ý kiến lo ngại rằng cảnh sát bang có thể bị các thống đốc lợi dụng như một công cụ đàn áp chính trị, áp đặt đối thủ và can thiệp vào các quy trình bầu cử. Do đó, họ yêu cầu có những điều khoản bảo vệ chặt chẽ trong Hiến pháp, đảm bảo tính độc lập và trách nhiệm hoạt động để hạn chế các hành vi lạm dụng quyền lực.

Với tính chất là dự luật sửa đổi Hiến pháp, đề xuất cần được ít nhất 2/3 số thành viên của cả hai viện Quốc hội Nigeria thông qua, đồng thời nhận được sự chấp thuận của ít nhất 24 Hội đồng Lập pháp các bang để tiếp tục các bước thủ tục sửa đổi tiếp theo.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.