Mỹ tăng cường tấn công và đe dọa Iran giữa căng thẳng khu vực gia tăng

Ngày 27/9, Quân đội Mỹ đã thực hiện hai đợt tấn công nhắm vào các mục tiêu tại Iran nhằm giảm thiểu khả năng gây nguy hiểm của nước này đối với các tàu thương mại hoạt động qua eo biển Hormuz. Đợt tấn công thứ hai bắt đầu vào lúc 15h theo giờ bờ Đông Mỹ (21h theo giờ Đức), theo thông báo từ Bộ chỉ huy Trung tâm Quân đội Mỹ (Centcom) trên nền tảng mạng xã hội X.

Dù chưa công bố cụ thể các mục tiêu bị tập kích, quân đội Mỹ nhấn mạnh mục tiêu là giảm thiểu nguy cơ Iran có thể đe dọa các tuyến hàng hải chiến lược. Trước đó, hãng tin Mehr dẫn nguồn tin chính quyền Iran cho biết đã có ba vụ nổ xảy ra ở thành phố cảng Chabahar, cùng với các vụ tấn công khác tại Rask, Bandar Abbas và khu vực xung quanh thành phố Ahwas. Thông tin từ cơ quan Irna cho biết, bốn khu vực ngoại vi của Ahwas cũng đã bị ảnh hưởng bởi cuộc tấn công.

Ngay sau các cuộc tấn công của Mỹ, nhiều thành viên đồng minh của Washington trong khu vực Vùng Vịnh như Kuwait và Bahrain đã chứng kiến các cảnh báo an ninh được kích hoạt. Chuông báo động vang lên cùng tiếng nổ được ghi nhận tại đây. Lực lượng quân sự Kuwait thông báo đã đánh chặn thành công bốn tên lửa hành trình cùng 21 máy bay không người lái (drone) xâm nhập không phận, trong khi Bahrain kêu gọi người dân giữ bình tĩnh và tìm nơi an toàn.

Việc này đưa khu vực Vùng Vịnh vào tình trạng bất ổn nghiêm trọng, vốn đã căng thẳng trong nhiều tháng qua do những động thái đối đầu giữa Mỹ và Iran. Mỹ duy trì các căn cứ quân sự tại Kuwait, Bahrain và nhiều quốc gia Arab khác trong vùng nhằm hỗ trợ hoạt động quân sự ở khu vực này.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã một lần nữa cảnh báo về khả năng phá hủy các cơ sở hạ tầng dân sự của Iran trong trường hợp cần thiết, song ngay sau đó đã có những tín hiệu hòa giải khi thông báo Iran đã cho phép một công dân Mỹ bị giam giữ từ cuối năm 2024 được rời khỏi nước này. Ông nhấn mạnh rằng đây là một cử chỉ thiện chí mà Mỹ đánh giá cao, mặc dù không tiết lộ thêm thông tin chi tiết về người này.

Trước đó, truyền thông quốc tế đã ghi nhận căng thẳng leo thang khi Mỹ thực hiện các đợt phong tỏa hàng hải trở lại tại các cảng của Iran sau một thời gian ngưng trệ. Trong 24 giờ đầu tiên, lực lượng Mỹ đã buộc hai tàu thương mại chuyển hướng khi cố gắng phá vỡ lệnh phong tỏa. Ngoài ra, một tàu chở dầu không hàng hóa, mang cờ Curaçao, đang hướng về một cảng Iran tại vùng Vịnh, đã bị quân đội Mỹ tấn công bằng rocket và khiến tàu này mất khả năng cơ động do cố tình phá vỡ lệnh phong tỏa.

Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres bày tỏ sự quan ngại sâu sắc trước tình hình leo thang quân sự liên tục tại vùng Trung Đông, kêu gọi các bên liên quan nhanh chóng có các hành động nhằm giảm leo thang và quay trở lại đối thoại, ngoại giao. Ông cảnh báo rằng nếu các hoạt động chiến sự tiếp diễn ở mức độ toàn diện, hậu quả sẽ rất thảm khốc và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo đảm tự do di chuyển của các tàu thuyền trong eo biển Hormuz, một điểm chiến lược quan trọng đối với nguồn cung dầu mỏ toàn cầu.

Theo báo Wall Street Journal dẫn lời quan chức Mỹ, Tổng thống Donald Trump đang cân nhắc mở rộng các hoạt động quân sự chống lại Iran, tuy chưa có quyết định cuối cùng. Các lựa chọn được đưa ra gồm tăng cường các cuộc không kích, triển khai binh sĩ mặt đất nhằm chiếm các hòn đảo Iran gần eo biển Hormuz, và tấn công các cơ sở hạt nhân như địa điểm được gọi là "Pickaxe Mountain" nằm gần khu vực nhà máy hạt nhân Natans.

Tổng thống Trump đã từng đe dọa sẽ tấn công cơ sở này, nằm trong khu vực núi Kuh-e Kolang ở phía nam Trung tâm hạt nhân Natans của Iran, tiếp tục làm tăng nguy cơ xung đột leo thang.

Tổng thống cũng không muốn áp đặt thời hạn cụ thể cho Iran trước khi bắt đầu các cuộc tấn công vào các công trình như cầu cống, thể hiện sự linh hoạt hoặc gây sức ép tâm lý trong chiến lược xử lý xung đột.

Trước tình hình căng thẳng hiện nay, khu vực Trung Đông được cảnh báo về những biến động có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, tác động không chỉ tới an ninh khu vực mà còn cả thị trường năng lượng toàn cầu và quan hệ quốc tế.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.