Báo cáo của Marco Rubio cáo buộc Cuba: Chiêu trò đe dọa kiểu McCarthy hiện đại

Ngày 20/7, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã công bố báo cáo mang tên "Cuba: Thủ đô của Chủ nghĩa Cộng sản thế kỷ 21", tài liệu dài khoảng một trăm trang nhằm trình bày cái gọi là "lịch sử toàn diện" về hoạt động gián điệp và phá hoại của Cuba trên lãnh thổ Mỹ. Báo cáo đưa ra những kết luận cho rằng Cuba không chỉ thực hiện các hoạt động tình báo đã được xác minh mà còn vận hành một mạng lưới liên kết phong trào du kích, tổ chức xã hội, đại học, và phong trào dân quyền tại Mỹ trong suốt 67 năm qua.

Sự kết nối này bao trùm các tổ chức và phong trào như Antifa, Black Lives Matter, các nhóm chống trục xuất, và phong trào ủng hộ Palestine. Báo cáo còn cho rằng nhiều vấn đề chính trị xã hội tại Mỹ như phân biệt chủng tộc, bạo lực từ cảnh sát, bất bình đẳng và chính sách nhập cư đều bị ảnh hưởng bởi sự can thiệp từ Cuba.

Dù thừa nhận một số sự kiện và cá nhân liên quan có thật, báo cáo thiếu luận cứ thuyết phục để chứng minh nguyên nhân sâu xa và sự tồn tại của một âm mưu chung do Cuba điều hành xuyên suốt hơn sáu thập kỷ. Văn bản gặp phải điểm mâu thuẫn khi bắt đầu với giả thuyết Cuba vận hành một chiến tranh toàn diện chống Mỹ, từ đó tuyển chọn và sắp xếp các dữ liệu sao cho phù hợp với nhận định có sẵn.

Ngosài ra, báo cáo không phân biệt rõ ràng giữa các loại hình hoạt động, từ biểu tình ôn hòa đến hành vi vi phạm pháp luật và các hoạt động tình báo, dẫn đến việc hòa lẫn các khái niệm và nhóm người không đồng nhất, từ đó làm dấy lên nghi vấn thiếu bằng chứng xác thực. Việc căn cứ vào hàng trăm liên kết và nguồn tham khảo không đồng nghĩa với tính xác thực hay sự xác minh độc lập của các bằng chứng được đưa ra.

Báo cáo đã bỏ qua, thậm chí mâu thuẫn với các tài liệu do chính chính phủ Mỹ công bố. Thư từ của Đại sứ quán Mỹ tại Cuba năm 1959 từng nhận định Chủ tịch Fidel Castro lúc ấy chưa coi Mỹ là kẻ thù tuyệt đối. Trong khi đó, các tài liệu về Chiến dịch Mongoose cho thấy Mỹ từng thực hiện các hoạt động rộng lớn nhằm lật đổ chính phủ Cuba thông qua áp lực kinh tế, phá hoại, và âm mưu chính trị.

Những tài liệu này cũng phản bác giả thuyết về một cuộc chiến tranh đồng nhất và liên tục của Cuba, cho thấy sự biến động trong quan hệ và các ưu tiên hành động trong từng giai đoạn. Báo cáo còn xuyên tạc khi không đề cập đến các hành động của Mỹ như hỗ trợ độc tài Batista, cuộc xâm lược tại Vịnh Con Heo, kế hoạch ám sát lãnh đạo Cuba và các biện pháp cưỡng ép kéo dài hơn 60 năm.

Báo cáo phân tích chính trị xã hội tại Mỹ và khu vực bằng cách quy kết mọi biến động và khủng hoảng cho sự can thiệp của Cuba, đồng thời gạt bỏ vai trò cũng như trách nhiệm của chính Mỹ trong các biến cố lịch sử. Ví dụ, phong trào Black Power hay các phong trào đấu tranh dân quyền bị giảm thiểu nguyên nhân bản địa, thay vào đó chỉ được hiểu như hệ quả của mạng lưới ảnh hưởng từ Cuba.

Tương tự, các xung đột tại Châu Phi hay Mỹ Latinh bị báo cáo đơn giản hoá, không tích hợp các yếu tố lịch sử như chủ nghĩa thực dân, chế độ Apartheid hay các cuộc xung đột nội bộ, mà thay vào đó nhấn mạnh vai trò lan truyền cách mạng của Cuba một cách phiến diện.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.