Chứng khoán Mỹ lao dốc khi dầu thô vượt 100 USD giữa căng thẳng Trung Đông

Ngày 20/7/2026, các chỉ số chứng khoán lớn của Mỹ đồng loạt sụt giảm mạnh khi nhà đầu tư bắt đầu nhận thức rõ hơn về những hệ quả từ một cuộc xung đột kéo dài ở Trung Đông. Mặc dù Mỹ đã thực hiện 12 đêm liên tiếp tiến hành các đòn tấn công nhằm vào Iran, đẩy giá dầu cùng lợi suất trái phiếu kho bạc lên cao, nhưng trước đó các cổ phiếu trong nước vẫn hầu như không bị ảnh hưởng, giữ mức đi ngang trong khi dầu tăng giá. Tuy nhiên, tình hình thay đổi vào ngày 20/7 khi giá hợp đồng tương lai dầu Brent vượt mốc 100 USD/thùng và lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm xuyên thủng mức 4,7%, cao nhất kể từ tháng 1/2025, sau các báo cáo về vụ tấn công vào tàu chở dầu gần bờ biển Saudi Arabia. Chỉ số S&P 500 ghi nhận đà giảm mạnh nhất trong vòng một tháng.

Ông Steve Sosnick, chiến lược gia trưởng tại Interactive Brokers, nhận xét rằng những vấn đề này đã trở nên quá lớn để bị bỏ qua. "Không thể phớt lờ mức giá dầu 100 USD, lợi suất trái phiếu 10 năm vượt 4,7%, và lợi suất trái phiếu 30 năm vẫn trên mức 5%" - ông nói. Giá hợp đồng tương lai dầu WTI (Western Texas Intermediate) tăng tới 6%, đạt 92 USD/thùng, cao hơn hơn 28% so với mức thấp dưới 70 USD/thùng hồi đầu tháng. Kể từ khi Mỹ bắt đầu các cuộc tấn công liên tiếp từ ngày 12/7, S&P 500 đã giảm khoảng 2%.

Trước đó vào tháng 3, khi cuộc chiến Mỹ-Iran bùng phát, chỉ số S&P 500 từng giảm hơn 7,5% do giá dầu tăng gần 70% và lo ngại về nguy cơ lạm phát đình trệ, nghĩa là giá năng lượng tăng sẽ kích hoạt lạm phát nhưng đồng thời cũng kìm hãm chi tiêu tiêu dùng do chi phí nhiên liệu cao. Những làn sóng giảm mạnh sau đó được phần nào dập tắt khi có một số tuyên bố giảm leo thang và sự phục hồi niềm tin vào các cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo trong tháng 4 và 5 mặc cho các đợt xung đột vẫn diễn ra.

Yếu tố lớn tác động thị trường là giới đầu tư kỳ vọng Tổng thống Donald Trump sẽ tìm ra lối thoát cho cuộc chiến này, tránh những hậu quả kinh tế-chính trị kéo dài. Các chuyên gia chiến lược cổ phiếu của JPMorgan cho biết từ nửa cuối tháng 3 họ khuyên nên tận dụng các đợt giảm giá cổ phiếu do cuộc xung đột tạo ra để mua vào, với giả định về khả năng đạt được một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh. Tuy nhiên, rủi ro căng thẳng leo thang vẫn tồn tại và nhà đầu tư nên tiếp tục dùng các đợt giảm do tin tức địa chính trị làm cơ hội gia tăng đầu tư.

Cùng lúc đó, các nhà phân tích như Sameer Samana tại Wells Fargo Investment Institute cho rằng nhà đầu tư cần xem xét lại nỗi lo về kinh tế từ hồi tháng 3. Không chỉ lạm phát có khả năng tăng mà giá xăng dầu cao hơn cũng sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến người tiêu dùng, cùng lúc làm gia tăng khả năng điều chỉnh mạnh hơn trên thị trường chứng khoán. Ông Sosnick cũng cho rằng thị trường cổ phiếu ngày 20/7 đang phản ánh triển vọng môi trường vay mượn khó khăn hơn cho các doanh nghiệp, khi thị trường đặt cược 38% khả năng Fed sẽ tăng lãi suất vào cuộc họp kế tiếp và trên 80% khả năng tăng lãi suất tại phiên họp tháng 9. Tuần trước, xác suất này lần lượt chỉ là 12% và 53%.

Trước đó, nhiều chuyên gia đã bất ngờ khi thị trường chứng khoán không phản ứng mạnh mẽ hơn trước chiến tranh Mỹ-Iran, đánh giá rằng nền kinh tế Mỹ có sức chịu đựng tốt hơn với các cú sốc năng lượng. Michael Tanney, CEO của công ty tư vấn đầu tư Pereon Wealth, nhận định trong ngắn hạn hiện tượng giá dầu tăng cao sẽ có ảnh hưởng lớn về mặt truyền thông hơn là tới danh mục đầu tư của khách hàng. Ông cũng cảnh báo nếu giá dầu duy trì trên 120 USD trong thời gian dài sẽ là điểm giới hạn khiến các tác động lan tỏa xấu trở nên nghiêm trọng hơn.

Những diễn biến mới trên thị trường tài chính và năng lượng phản ánh sự nhạy cảm ngày càng tăng của ngành chứng khoán Mỹ trước các biến động địa chính trị, đặc biệt là trong bối cảnh nguồn cung dầu thô bị đe dọa và các chính sách tiền tệ thắt chặt hơn nhằm kiểm soát lạm phát.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.