Lázaro Paz, huấn luyện viên thầm lặng đằng sau thành công lịch sử của Erick Portillo

Thành tích giành huy chương bạc tại Giải vô địch thế giới tổ chức tại Ba Lan vào tháng 3 năm 2026 đã đưa tên tuổi của Erick Portillo trở thành biểu tượng của điền kinh Mexico, khi anh là người Mexico đầu tiên đạt được thành tích này trong môn nhảy cao. Kết quả này không chỉ là một cột mốc cá nhân quan trọng, mà còn đánh dấu bước tiến lớn cho điền kinh quốc gia vốn hiếm có thành công ở các môn sân cỏ, ngoại trừ một số ít trường hợp như huy chương bạc 400 mét chạy ngắn của Ana Guevara tại Athens 2004.

Hiện tại, Portillo cùng người em trai Jair dự kiến tham gia Đại hội Thể thao Trung Mỹ và Caribbean tại Santo Domingo và được kỳ vọng sẽ tiếp tục khẳng định vị thế trong các mặt trận thể thao quốc tế, trong đó có Olympic Los Angeles 2028.

Lázaro Paz, huấn luyện viên người Cuba gắn bó với Erick và Jair Portillo, được xem là nhân tố thầm lặng đằng sau những thành công của họ. Dù không thể có mặt tại Ba Lan do các vấn đề liên quan đến visa, ông vẫn theo dõi từng cú nhảy của học trò qua màn hình ở nhà, liên tục theo dõi tình hình thông qua các tin nhắn và cuộc gọi, thể hiện sự đồng hành hiệu quả dù xa cách địa lý.

Ông Paz chia sẻ rằng đây là thành tích vĩ đại nhất trong sự nghiệp huấn luyện của mình và là phần thưởng danh giá nhất mà ông từng nhận được. Nhờ kinh nghiệm làm việc với các vận động viên và huấn luyện viên hàng đầu Cuba, ông mong muốn giúp các vận động viên Mexico phát triển tài năng, từng bước cải thiện thành tích và điểm số, hướng tới tầm vóc các tay nhảy đỉnh cao thế giới.

Hệ thống thể thao Cuba nổi tiếng với việc phát hiện và đào tạo vận động viên từ nhỏ thông qua các chương trình thể dục tại trường học, tạo điều kiện phát triển chuyên sâu theo từng môn thể thao dựa trên lợi thế bẩm sinh. Nhờ vậy, Cuba luôn nằm trong nhóm những quốc gia mạnh nhất về nhảy cao và nhảy ba bước.

Khi gia nhập Ủy ban Văn hóa Thể thao Quốc gia Mexico (Conade) vào năm 2016 cùng với hơn 30 huấn luyện viên khác từ Cuba, Lázaro Paz nhận thấy Mexico sở hữu nhiều tài năng trẻ có tố chất, nhưng hành trình phát triển của họ thường bị gián đoạn do điều kiện sinh hoạt, học tập hoặc công việc.

Từng là vận động viên nhảy sào và nhảy ba bước, Paz trải qua nhiều chấn thương, trong đó có tổn thương gân Achilles, khiến ông chuyển sang con đường huấn luyện từ năm 1993 tại Trường Khởi Xướng Thể Thao Học Đường (EIDE). Tại Cuba, ông từng làm việc với Daniel Osorio, huấn luyện viên của Pedro Pablo Pichardo - một trong những vận động viên nhảy ba bước xuất sắc nhất thế giới.

Năm 2016, Lázaro Paz cùng nhóm huấn luyện viên Cuba đã được tuyển chọn đến Mexico hoạt động chuyên nghiệp, với một số người được làm việc tại Trung tâm Đào tạo Thể thao Quốc gia (CNAR). Nhờ đó, kinh nghiệm và kỹ thuật đào tạo Cuba được truyền đạt cho các vận động viên Mexico, góp phần nâng cao trình độ và kết quả quốc tế.

Mặc dù Cuba có truyền thống mạnh mẽ trong các môn nhảy, nhưng trong những năm gần đây bị ảnh hưởng bởi lệnh cấm vận kinh tế của Mỹ khiến phong trào thể thao chịu nhiều khó khăn. Nhiều vận động viên Cuba xuất sắc đã chuyển sang thi đấu cho các nền thể thao khác như Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Italy. Tuy nhiên, theo Lázaro Paz, những vận động viên Mexico như Erick và Jair Portillo đang tiến gần hơn bao giờ hết tới các kỷ lục thế giới vốn được xác lập bởi huyền thoại Cuba Javier Sotomayor với mức cao 2,45 mét từ năm 1993.

Sự thay đổi đáng chú ý khác là trong giải vô địch thế giới tại Ba Lan, Portillo được hỗ trợ từ đồng đội Eduardo Rivera, nhưng lại thiếu biểu tượng quốc gia khi không có lá cờ Mexico mang theo trong lúc thi đấu - điều ông Paz đã khuyên Portillo khắc phục để luôn giữ tinh thần thi đấu vững vàng và tự hào dân tộc bên mình.

Mặc dù không thể trực tiếp chứng kiến học trò nhận huy chương bạc tại Việt Nam, Lázaro Paz được tập thể vận động viên và ban huấn luyện trao tặng huy chương này như biểu tượng cho đóng góp sâu sắc của ông. Hiệp hội Điền kinh Thế giới có chương trình vinh danh các huấn luyện viên nhằm tôn vinh những đóng góp không thể thiếu trong thành công của vận động viên.

Tại Đại hội Thể thao Trung Mỹ và Caribbean sắp tới tại Santo Domingo, Lázaro Paz tiếp tục đồng hành cùng các vận động viên Mexico, đặt nhiều hy vọng họ sẽ tiếp tục mang về bảng thành tích ấn tượng, giữ vững uy tín và vị trí trong làng điền kinh quốc tế.