Cuốn sách hé lộ chân dung quyền lực độc đoán trong nhiệm kỳ thứ hai của Donald Trump

Cuốn sách Regime Change: Inside the Imperial Presidency of Donald Trump của hai nhà báo Maggie Haberman và Jonathan Swan nhanh chóng trở thành best-seller ở nhiều quốc gia, mang đến cái nhìn sâu sắc về năm đầu nhiệm kỳ thứ hai của cựu Tổng thống Donald Trump. Với gần 500 trang, tác phẩm không chỉ theo sát các sự kiện diễn ra mà còn khắc họa rõ nét phong cách lãnh đạo và cách ứng xử của Trump qua những cuộc phỏng vấn với gần một nghìn người có mặt trong chính quyền, phần lớn không để lộ danh tính.

Haberman, tác giả từng nổi danh với cuốn tiểu sử Confidence Man về cuộc đời và sự nghiệp Trump, cùng với Swan, người từng nhận giải Emmy cho cuộc phỏng vấn Trump năm 2020, đã xây dựng tác phẩm như một câu chuyện kể liền mạch theo trật tự thời gian, mang hơi hướng phóng sự điều tra, với ngôn ngữ trực tiếp từ các lời đối thoại và sự kiện xác thực.

Cuốn sách không tiết lộ những sự thật sốc mới, song xác nhận các hình dung phổ biến về Trump với tính cách ưa áp đặt, hay có những hành vi bắt nạt và niềm tin cực kỳ mạnh mẽ vào bản thân, đôi khi gần với mức ảo tưởng. Chính sự tự tin và quyết đoán này là lý do giúp Trump trở lại sau thất bại năm 2020, ngay cả khi nhiều cộng sự thân cận đã từ bỏ ông.

Tác phẩm nhấn mạnh rằng Trump luôn tự tạo ra thực tế của riêng mình và cố gắng buộc những người xung quanh chấp nhận quan điểm đó. "Ông ta nói lời mình muốn thành sự thật" là cách Haberman và Swan mô tả sự thao túng thực tế và sử dụng lời nói như một công cụ quyền lực của Trump.

Không như nhiệm kỳ đầu sau khi đắc cử năm 2016, khi ông còn nhận lời khuyên và tỏ ra choáng ngợp với trách nhiệm, trong nhiệm kỳ thứ hai Trump chỉ dựa vào chính mình, xem bản thân là chuyên gia tối thượng thông suốt mọi lĩnh vực hơn những người ở Washington – theo lời mô tả của nhà vận động Steve Bannon.

Qua các chương sách, người đọc nhận thấy rất rõ tinh thần "chỉ có tôi là đúng" được thể hiện trong công việc điều hành chính quyền. Việc lựa chọn nội các mang đậm dấu ấn cá nhân và tính trung thành. Ví dụ, Pete Hegseth trở thành Bộ trưởng Quốc phòng không chỉ vì vẻ ngoài phù hợp truyền hình mà còn vì sự trung thành đã được Trump ghi nhận.

Những nhân vật bị cho là phản bội Trump trong sự kiện ngày 6/1 năm 2021 bị ông xem là kẻ thù, còn các đồng minh cũ luôn được ông đánh giá qua lăng kính niềm trung thành, dù nhiều khi là cảm giác chủ quan.

Regime Change còn tái hiện những khoảnh khắc Trump khắc chế các tỉ phú công nghệ, thể hiện quyền lực và sự kiêu hãnh trong các buổi tiếp khách. Tổng thống Mỹ cũng không ngần ngại xử lý những vấn đề lớn như sử dụng Sở Di trú và Hải quan, ban ơn ân xá cho khoảng 1.500 cá nhân liên quan cuộc tấn công Điện Capitol, các mối quan hệ quốc tế phức tạp với Netanyahu, Elon Musk hay xung đột tại Venezuela và Iran.

Tuy nhiên, chính sự không dự tính và phong cách đi đến quyết định độc đoán đã tạo nên sự bối rối và lo ngại trong nội bộ chính quyền và đồng minh quốc tế.

Mặc dù không ủng hộ Trump, Haberman và Swan để cho chính lời nói và hành động của các nhân vật trong sách tự kể câu chuyện, tạo nên một bức tranh rõ nét về thời kỳ đầy biến động đó. Những quyết định lớn thường được đưa ra một cách đột ngột và ít có sự tranh luận, khiến bầu không khí ngập tràn sự sợ hãi và im lặng vì không ai dám thách thức ông chủ Nhà Trắng.

Với những người không quen thuộc với chính trị Mỹ, cuốn sách có thể gây khó khăn do chứa nhiều thông tin chi tiết về luật pháp, bang, quan chức; song đây là tài liệu quý giá cho những ai muốn hiểu sâu về chính quyền Trump và thời kỳ 2020-2026.

Mặc dù lối viết nhanh chóng, cú sốc và thất vọng sau khi đọc là điều không thể tránh, bởi các sự kiện và cách hành xử của Trump cho thấy khả năng tiếp diễn trong tương lai gần. Tuy nhiên, sự đóng góp của Haberman và Swan để ghi chép lại lịch sử chính trị Mỹ là điều cần thiết trong bối cảnh hiện nay.

Regime Change: Inside the Imperial Presidency of Donald Trump Autor: Maggie Haberman và Jonathan Swan Nhà xuất bản: Simon & Schuster Số trang: 496 Giá: ₹999

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.