Phát ngôn gây sốc của thượng nghị sĩ Paraguay nhắm vào Mbappé

Trong thời gian diễn ra World Cup 2026, thượng nghị sĩ Paraguay Celeste Amarilla đã công khai đăng trên mạng xã hội những lời lẽ cực kỳ xúc phạm nhằm vào ngôi sao bóng đá Pháp Kylian Mbappé sau khi đội tuyển Paraguay bị loại bởi tuyển Pháp. Bà gọi Mbappé là “camerunés colonizado” (người Cameroon bị thực dân hóa) dù thực tế Mbappé sinh ra tại Paris và mang quốc tịch Pháp, chỉ có nguồn gốc từ Cameroon. Bên cạnh đó, bà còn miệt thị cầu thủ với những từ như “tân giàu”, “kênh kiệu” và ngay cả so sánh mang tính phân biệt chủng tộc nghiêm trọng khi gọi ông là “một kẻ dốt nát, không biết viết chữ, thay vì uống sữa mẹ thì uống dừa, và những thứ trí thức nhất ông từng nghe là tiếng tinh tinh”.

Những so sánh của bà Amarilla đã xúc phạm nghiêm trọng khi gán Mbappé với hình ảnh tinh tinh, thể hiện một hành vi phi nhân hóa – tức quy trình loại bỏ thuộc tính con người của một cá nhân, đặt người đó xuống vị trí thấp kém nhằm biện minh cho hành động xúc phạm hay tấn công tiếp theo. Hành động này làm mất đi giá trị và phẩm giá của đối tượng và bỏ qua sự đủ lý trí cũng như đạo đức trong cách đối xử.

Bản chất và hậu quả của sự phi nhân hóa

Quá trình phi nhân hóa thường đi kèm với việc gán cho nhóm người bị nhắm tới những đặc điểm như phạm tội nghiêm trọng mang tính hệ thống, coi hành vi phạm pháp thuộc về toàn bộ cộng đồng chứ không phải cá nhân. Một ví dụ điển hình được nhắc tới là một thanh niên gốc Ethiopia sống tại Catalonia, Tây Ban Nha, dù không phạm tội, học hành tốt, nhưng vẫn bị các người bán hàng đóng cửa cửa hàng khi anh đến gần do định kiến và phân biệt chủng tộc cố hữu.