Hàn Quốc áp dụng hệ thống trọng tài bóng chày tự động từ mùa giải 2024
Giải bóng chày chuyên nghiệp Hàn Quốc, Korea Baseball Organization (KBO), đã triển khai hệ thống trọng tài robot gọi là Automatic Ball-Strike system (ABS) trong mùa giải 2024. Hệ thống này không phải là robot mặc đồ bắt bóng mà là một tổ hợp cảm biến theo dõi bóng và camera được đặt quanh sân nhằm phân tích chính xác xem bóng có đi vào khu vực đánh bóng hợp lệ hay không. Các dữ liệu từ ABS sau đó được cung cấp cho trọng tài chính đứng ở vị trí home plate để tham khảo trước khi ra quyết định cuối cùng.
Mục tiêu của ABS là nâng cao độ chính xác trong việc bắt lỗi bóng, giảm thiểu thiên vị có thể xảy ra trong các trận đấu, đặc biệt là khi các trọng tài bị ảnh hưởng bởi uy tín hoặc danh tiếng của những tay đánh bóng hàng đầu.
Nghiên cứu cho thấy sự thay đổi gọi bóng sau khi có ABS
Hai năm sau khi ABS được đưa vào sử dụng, nhóm nghiên cứu tại Đại học Michigan (UM) đã tiến hành phân tích dữ liệu trận đấu và công bố kết quả trên tạp chí European Sport Management Quarterly. Kết quả cho thấy có sự sụt giảm rõ rệt trong các chỉ số liên quan đến đánh bóng chịu ảnh hưởng của khu vực bóng đi vào với những cầu thủ hàng đầu trong mùa giải 2024 so với năm trước đó.
Cụ thể, các cầu thủ ngôi sao có xu hướng ít được hưởng các lần đi bộ hơn, đồng thời bị đánh hụt bóng nhiều hơn và tỉ lệ lên sân cơ sở cũng giảm. TS. Jimin Song, đồng tác giả nghiên cứu và chuyên gia khoa học thể thao tại UM, cho biết điều này cho thấy trước khi có ABS, các trọng tài có thể đã ưu ái những tay đánh có tên tuổi bằng cách gọi bóng một cách có lợi chính xác hơn trong những tình huống ranh giới.
Sự thay đổi chủ yếu là ở phía trọng tài
Dù các tay đánh hàng đầu có các chỉ số liên quan đến gọi bóng giảm, nhưng tổng thể hiệu suất đánh bóng của họ trong mùa giải không biến động đáng kể. Điều này củng cố giả thuyết rằng sự khác biệt chủ yếu nằm ở cách trọng tài thực hiện các quyết định, chứ không phải do chất lượng hoặc phong độ của các cầu thủ thay đổi.
Ngược lại, đối với các cầu thủ ném bóng nổi tiếng thì xu hướng này không rõ ràng, lý do có thể là vị trí này có nhiều yếu tố biến động hoặc ít có cơ hội biểu hiện sự suy giảm.
Đăng ký bản tin QMVN
Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.
Ý nghĩa rộng lớn của việc giảm thiên vị nhờ công nghệ
Nhóm nghiên cứu cũng nhận định những thiên kiến về địa vị và danh tiếng không chỉ diễn ra trong thể thao mà còn phổ biến trong nhiều lĩnh vực như đời sống công sở, giáo dục hay các môi trường quyền lực khác. Hệ thống ABS được xem là công cụ minh chứng cho tầm quan trọng của việc giảm thiểu thiên vị thông qua các phương pháp khách quan như đánh giá hiệu quả làm việc theo cách ẩn danh.
Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc trọng tài người sẽ bị thay thế hoàn toàn bởi máy móc. Theo ông Richard Paulsen, đồng tác giả nghiên cứu, dù công nghệ có thể tự động hóa những quyết định khách quan như gọi bóng hay bóng ngoài biên, nhưng những tình huống phức tạp, mang tính chủ quan cao vẫn cần đến phán đoán của con người.
Major League Baseball (MLB) của Mỹ cũng đã bắt đầu áp dụng hệ thống trọng tài tự động tương tự từ mùa giải năm nay, cho thấy xu hướng ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao tính công bằng trong bóng chày toàn cầu.
Việc áp dụng hệ thống trọng tài tự động ABS tại KBO không chỉ giúp giảm các quyết định thiên vị cho các cầu thủ tên tuổi mà còn đặt ra chuẩn mực mới cho công tác trọng tài thể thao tương lai, đồng thời truyền cảm hứng cho các ngành khác trong việc phát triển công nghệ giảm thiểu sai lệch và đảm bảo công bằng.
Những điều rút ra từ bài viết
- Hệ thống ABS giúp giảm thiểu thiên vị trọng tài đối với các cầu thủ hàng đầu trong bóng chày Hàn Quốc.
- Các cầu thủ tên tuổi được hưởng lợi nhiều hơn từ những quyết định trọng tài trước khi ABS ra đời.
- Hiệu suất đánh bóng tổng thể không thay đổi đáng kể, cho thấy sự khác biệt chủ yếu đến từ phán đoán trọng tài.
- Thiên vị địa vị không chỉ xuất hiện trong thể thao mà còn phổ biến ở nhiều lĩnh vực xã hội khác.
- Trọng tài người vẫn giữ vai trò quan trọng trong các quyết định chủ quan dù có sự hỗ trợ của công nghệ.
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.
