Sau sự ra đi của Jens Spahn: Friedrich Merz điều chỉnh đội ngũ lãnh đạo CDU ra sao?

Khi Ban thường vụ CDU nhóm họp ngày thứ Hai, vấn đề về Jens Spahn – cựu Chủ tịch nhóm nghị sĩ – không còn là trọng tâm. Ông Spahn, người từng được xem là ứng viên sáng giá cho vị trí thủ tướng, đã rút lui trong bối cảnh bị chỉ trích dữ dội chỉ trong vòng chưa đầy 48 giờ. Nguyên nhân chính đến từ việc ông đã sử dụng một dịch vụ mang thai hộ tại Mỹ, vi phạm các quy định của đảng về vấn đề này.

Quyết định từ chức của Spahn mở ra cơ hội cho Chủ tịch CDU Friedrich Merz thực hiện điều chỉnh nhân sự trong nội bộ, trong khi bản thân ông không phải là tâm điểm của sự bất mãn hay những sóng gió nội bộ. Merz đã làm rõ với Spahn rằng không thể tiếp tục và từ đó tạo sự ổn định mới trong đảng.

Dù bị chỉ trích dữ dội trong nội bộ CDU, Spahn vẫn được nhìn nhận tích cực ở phía SPD, đặc biệt trong các vòng họp Sherpa nhằm chuẩn bị cho gói cải cách của chính phủ. Mối quan hệ làm việc giữa Spahn và Matthias Miersch – Chủ tịch nhóm nghị sĩ SPD – trở nên hiệu quả sau những khúc mắc hồi năm ngoái, khi việc đề cử Frauke Brosius-Gersdorf cho vị trí thẩm phán Hiến pháp bị hủy bỏ đột ngột.

Các cuộc họp giữa hai bên diễn ra trong không khí thẳng thắn và cởi mở. Spahn thể hiện vai trò một "người chơi cứng" nhưng sẵn sàng chấp nhận rủi ro để đạt thỏa hiệp. Đoàn kết này được thể hiện rõ qua cuộc gặp mặt giữa Spahn, Miersch và Alexander Hoffmann – Trưởng nhóm nghị sĩ CSU – sau khi gói cải cách được giới thiệu, tuy nhiên giờ đây điều này đã không còn tiếp diễn.

Thông báo từ Matthias Miersch cho biết hợp tác trong liên minh vẫn sẽ tiếp tục, song cũng bày tỏ sự thông cảm với cá nhân Spahn và gia đình trong giai đoạn khó khăn vừa qua. Spahn được cho là đã nhận thức rõ mâu thuẫn giữa trách nhiệm chính trị và hạnh phúc cá nhân khi ông cùng chồng có con thông qua mang thai hộ tại Mỹ.

Thông tin Spahn muốn từ chức được khẳng định ngay trong tối thứ Sáu ở New York, khi ông nhận cuộc gọi của Friedrich Merz trong bối cảnh phong trào phản đối trong CDU đang dâng cao do vi phạm nguyên tắc đảng.

Đến giữa ngày thứ Bảy, Spahn chính thức gửi thư cho các nghị sĩ trong nhóm khẳng định việc ông phải lựa chọn giữa trọng trách chính trị và đời sống cá nhân. Dù không trực tiếp xin lỗi, ông thừa nhận sự cân bằng giữa quyết định gia đình và yêu cầu chức vụ chính trị đã trở nên khó khăn vượt mức dự tính.

Ngay sau đó, Friedrich Merz lên tiếng xác nhận quyết định từ chức là cần thiết để duy trì uy tín chính trị. Merz đánh giá cao những đóng góp của Spahn trong việc đưa nhóm nghị sĩ từ vị trí đối lập lên chính phủ và hỗ trợ trong các dự án cải cách lớn vừa qua.

Ngay sau quyết định của Spahn, câu hỏi lớn đặt ra là người kế nhiệm ai sẽ trở thành trụ cột mới cho nhóm nghị sĩ CDU. Những ứng viên tiềm năng được nhắc đến gồm có Thorsten Frei – Chánh Văn phòng Văn phòng Thủ tướng, Günter Krings – Phó Chủ tịch nhóm nghị sĩ và Trưởng nhóm vùng NRW, và Bộ trưởng Nội vụ Alexander Dobrindt thuộc CSU.

Ông Merz cho biết sẽ phối hợp với Chủ tịch CSU Markus Söder để đề xuất phương án thay thế. Quy trình và lịch trình định đoạt vị trí mới sẽ được thảo luận kỹ lưỡng với các cơ quan của đảng và nhóm nghị sĩ CDU.

Mối quan hệ giữa Markus Söder và Jens Spahn từng căng thẳng, xuất phát từ những liên minh trong nội bộ và cạnh tranh quyền lực, đặc biệt thời kỳ đại dịch COVID-19. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, họ nhận ra sự bổ trợ hữu ích cho nhau và hợp tác chặt chẽ, với Söder từng ủng hộ Spahn trong việc trở thành lãnh đạo nhóm nghị sĩ.

Khi khủng hoảng bùng phát, Söder nhanh chóng nhận thấy sự cần thiết phải can thiệp. Hội nghị nhóm CDU/CSU cũng thể hiện nhiều ý kiến chỉ trích Spahn, với nhiều nghị sĩ nhấn mạnh đến bất cập về mặt đạo đức và pháp lý trong vụ việc mang thai hộ của ông.

Làn sóng phản đối Spahn gia tăng sau khi công bố rộng rãi việc ông cùng chồng đón con qua mang thai hộ tại Mỹ. Điều này mâu thuẫn với quyết định của đại hội CDU hồi tháng 2 tại Stuttgart, vốn nghiêm cấm cả mang thai hộ thương mại lẫn không thương mại.

Phụ nữ trong đảng CDU đóng vai trò quan trọng trong việc lên tiếng phản đối Spahn. Nhiều thành viên đảng cũng như đại biểu quốc hội bày tỏ sự không đồng tình, khiến áp lực từ cơ sở tăng cao. Tiếng nói nghỉ yêu cầu từ chức đầu tiên xuất hiện từ Daniel Peters – Chủ tịch CDU Mecklenburg-Vorpommern, cùng với chỉ trích rõ ràng từ Mechthild Heil, Chủ tịch nhóm phụ nữ trong nhóm nghị sĩ.

Friedrich Merz không ngờ rằng vụ việc lại gây ra phản ứng mạnh mẽ như vậy, dẫn đến sự thay đổi nhanh chóng trong nội bộ CDU.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.