Cựu nghị sĩ Anh chia sẻ kinh nghiệm bảo vệ an ninh trước các mối đe dọa khủng bố và bạo lực chính trị

Bất cứ ai bước vào Hạ viện Anh đều có thể nhìn thấy tấm biển đồng ghi nhớ tại nơi Thủ tướng Spencer Percival bị bắn chết ngày 11/5/1812. Thân thể bị thương nặng của ông được đặt trên một chiếc bàn tại Nhà Chủ tọa, nơi máu ông vẫn còn vệt đỏ, như lời nhắc nhở sinh động về nguy cơ nghiêm trọng mà nghề nghị sĩ luôn đối mặt trong lịch sử nước Anh.

Những vụ giết người như với Airey Neave, Ian Gow, Jo Cox, Sir David Amess hay sự vụ tấn công Ann Widdecombe đều là đòn tấn công vào nền dân chủ, cũng như lời cảnh báo về tính dễ tổn thương của các nhà lập pháp.

Jerry Hayes, thành viên đảng Bảo thủ những năm 1980-1990, cho biết ông từng được trang bị đội ngũ bảo vệ vũ trang tại nhà sau khi bị phát hiện nằm trong danh sách ám sát của tổ chức IRA. Lý do được cho là ông từng ca ngợi lực lượng SAS bắn chết ba tên khủng bố IRA ở Gibraltar năm 1988.

Ông chia sẻ: “Người đứng đầu an ninh Hạ viện cho tôi biết không chắc kẻ thù sẽ bắn tôi, nhưng có thể chúng sẽ cố gắng đánh bom xe hơi của tôi.” Từ đó, an ninh quanh nhà ông được thắt chặt với lực lượng vũ trang có cả súng máy trên sân cricket đối diện và các cửa kính chống đạn, cùng khoang chứa xe được gia cố an toàn cao.

Các sự kiện như vụ sát hại nghị sĩ Ian Gow, trong đó chiếc xe của ông đã bị đánh bom, đã thay đổi cuộc sống của Hayes. Trong các chuyến công du, ông từng trải nghiệm những tình huống đe dọa trực tiếp, từ các vật thể nguy hiểm rơi xuống cho tới việc bị cảnh sát dừng lại giữa đường do hiểu nhầm tình huống.

Ông còn nhớ một lần nhận được thông báo từ Bộ trưởng Nhà tù về một kẻ từng thú nhận có ý định giết ông, dù sau đó người này đã được thả ra. Đó là minh chứng cho mức độ rủi ro không thể lơ là dù đã rời khỏi vai trò chính trị trực tiếp.

Jerry Hayes lưu ý rằng các nghị sĩ phải được bảo vệ an toàn, song không nên bị cách ly quá mức khỏi người dân. Ông phản đối việc bố trí hàng rào sắt bao quanh hay đưa họ vào các xe chống đạn, điều khiến các đại biểu dường như có đặc quyền vượt trội so với công chúng.

Thay vào đó, cần có các chuyên gia đánh giá mối đe dọa và đề xuất biện pháp thích hợp. Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của sự hiểu biết giữa chính khách và công chúng về mức độ lạm dụng nào đã đủ để cấu thành tội phạm, kêu gọi có hình phạt nghiêm khắc hơn cho những hành vi tấn công nghị sĩ, tương tự như với cảnh sát.

Môi trường mạng hiện nay với các bình luận độc hại, thù địch và tin giả khiến nguy cơ đối với nghị sĩ càng gia tăng. Hayes cảnh báo các tin đồn vô căn cứ có thể trở thành sự thật trong suy nghĩ của những kẻ cực đoan, trong khi truyền thông đại chúng và các thể chế như cảnh sát hay tòa án bị cho là không trung thực hoặc thiên vị.

Ông lấy ví dụ bi kịch của Ann Widdecombe bị tấn công chết trong khi một số người còn ăn mừng sự việc trên mạng xã hội, cho thấy nguy cơ nghiêm trọng đối với những người làm chính trị trong thời đại này.

Kể từ vụ sát hại nghị sĩ Jo Cox năm 2016, chương trình bảo vệ cảnh sát toàn quốc mang tên Operation Bridger đã được triển khai, và sau cái chết của Sir David Amess năm 2021, các cảnh sát trưởng chịu trách nhiệm rà soát an ninh cho các nghị sĩ tại địa phương.

Dù vậy, Jerry Hayes lo ngại rằng an ninh ngày càng nghiêm ngặt có thể làm các đại biểu xa rời người dân mà họ phục vụ, như bị bao vây bởi nhóm bảo vệ chuyên nghiệp gây mất sự tiếp xúc thân thiện và cởi mở. Các buổi tiếp xúc công chúng có thể bị hạn chế do e ngại nguy cơ bạo lực.

Cựu nghị sĩ nhấn mạnh quyền tự do ngôn luận, kể cả quyền gây khó chịu hay xúc phạm, là điều nền tảng của một xã hội dân chủ. Ông cho rằng các vấn đề như tranh luận về chính sách nhập cư hoặc vai trò của cảnh sát đều cần được thảo luận cởi mở.

Tuy nhiên, sự an toàn cho nghị sĩ phải được ưu tiên mà không làm mất đi mối liên hệ với cử tri. Ông mong muốn việc bảo vệ có thể được thực hiện mà không cần phải có lính bảo vệ vũ trang đứng ngay bên ngoài phòng ngủ của mỗi nghị sĩ, điều cho thấy sự căng thẳng và áp lực đến mức khắc nghiệt mà nghề này đang phải chịu đựng.

Jerry Hayes là một tiếng nói nhấn mạnh sự cân bằng giữa bảo vệ an ninh và duy trì sự thân thiện trong đời sống chính trị, một thách thức lớn trong bối cảnh hiện nay đầy biến động và chia rẽ sâu sắc.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.