Chuyên gia thần kinh cảnh báo: Mỗi phút một người Nigeria đột quỵ

Nhân Ngày Não Thế giới (22/7), các chuyên gia thần kinh hàng đầu của Nigeria cảnh báo rằng mỗi phút trôi qua, ít nhất một người dân nước này đang phải hứng chịu cơn đột quỵ. Thông tin này được các chuyên gia tiết lộ khi cho biết Nigeria hiện vẫn thiếu hụt trầm trọng về số lượng chuyên gia thần kinh, cơ sở vật chất và các thiết bị chẩn đoán cần thiết để phòng ngừa, phát hiện và điều trị các bệnh về thần kinh.

Các nhà thần kinh học nhấn mạnh đột quỵ là nguyên nhân chính gây ra các bệnh lý về não tại Nigeria, bên cạnh đó còn có các bệnh khác như sa sút trí tuệ, động kinh, đau đầu, tổn thương não sơ sinh, chấn thương sọ não và nhiều vấn đề thần kinh khác chiếm phần lớn gánh nặng bệnh tật.

Chuyên gia cho biết khoảng 80% các trường hợp đột quỵ và 45% các ca sa sút trí tuệ hoàn toàn có thể phòng tránh nếu người dân thay đổi lối sống và kiểm soát tốt các bệnh nền như cao huyết áp, tiểu đường và cholesterol cao. Nigeria đang phải đối mặt với một gánh nặng đặc biệt, gồm ba nhóm bệnh: bệnh không lây nhiễm gia tăng (đặc biệt là đột quỵ), các biến chứng hậu nhiễm trùng như viêm màng não và các bệnh liên quan đến suy dinh dưỡng.

Để bảo vệ sức khỏe não bộ, các chuyên gia khuyến nghị người Nigeria nên tăng cường ăn rau xanh, hoa quả, duy trì tập thể dục đều đặn, tránh hút thuốc lá và sử dụng rượu bia, đồng thời thường xuyên đi khám sức khỏe để sàng lọc các bệnh mạn tính.

Mayowa Owolabi, Giáo sư Thần kinh học và Y học chính xác tại Đại học Ibadan, đồng thời là chuyên gia hàng đầu về đột quỵ của Nigeria, chia sẻ rằng đất nước hiện chỉ có khoảng 400 bác sĩ chuyên khoa thần kinh và phẫu thuật thần kinh phục vụ hơn 250 triệu dân. Số lượng các chuyên gia khác như nhà trị liệu tâm lý, trị liệu nghề nghiệp, vật lý trị liệu và trị liệu ngôn ngữ cũng rất thiếu hụt so với nhu cầu điều trị và phục hồi chức năng.

Ông Owolabi nhận định đột quỵ là tình trạng cấp cứu cần được xử lý nhanh chóng, chỉ cần tới bệnh viện trong vài giờ đầu tiên sau khi xuất hiện triệu chứng mới có thể áp dụng các phương pháp điều trị như dùng thuốc tiêu sợi huyết hay can thiệp lấy huyết khối, giúp giảm thiểu tàn tật nghiêm trọng hoặc tử vong.

Chuyên gia nhấn mạnh não là cơ quan rất cần oxy và glucose. Mọi tổn hại đến mạch máu cung cấp oxy và glucose cho não đều có thể gây ra các bệnh lý não bộ. Các yếu tố như huyết áp không được kiểm soát, tiểu đường, cholesterol cao, thói quen hút thuốc, uống rượu, chế độ ăn nhiều chất béo chuyển hóa và thực phẩm chế biến sẵn, cùng thói quen ít vận động đang góp phần nghiêm trọng vào tình trạng tổn thương mạch não tại Nigeria.

Ông cũng khuyến khích người dân nên trở lại chế độ ăn uống truyền thống giàu rau xanh tại châu Phi, vì đây là nguồn dinh dưỡng có thể hỗ trợ phòng ngừa trong các bệnh thần kinh.

Owolabi kêu gọi chính phủ Nigeria cần nhanh chóng tăng cường đội ngũ chuyên gia thần kinh và cải thiện cơ sở hạ tầng y tế để đáp ứng nhu cầu cấp cứu và phục hồi cho người bệnh. Ông cũng nhấn mạnh cần mở rộng phạm vi bảo hiểm y tế để người dân không phải chịu chi phí điều trị ngoài khả năng, tránh phải tìm đến các phương pháp chữa bệnh không chính thống khiến bệnh trở nặng.

Bên cạnh đó, truyền thông cần thúc đẩy chiến dịch nâng cao nhận thức về các triệu chứng đột quỵ và các biện pháp phòng tránh, để người dân phát hiện sớm và xử lý kịp thời.

Theo lời của Giáo sư Ikenna Onwuekwe từ Đại học Nigeria, Nsukka, các bệnh thần kinh là nguyên nhân chính gây tàn tật và tử vong trên toàn cầu, ảnh hưởng đến hơn 3 tỷ người. Nigeria đang chịu gánh nặng ba mặt gồm các bệnh không lây nhiễm gia tăng, biến chứng sau nhiễm trùng và bệnh liên quan suy dinh dưỡng.

Ông Onwuekwe cũng chỉ ra rằng bệnh đột quỵ, đau nửa đầu, sa sút trí tuệ, viêm màng não là những nguyên nhân chính gây giảm sút sức khỏe nghiêm trọng. Các yếu tố tăng nguy cơ bao gồm sự phát triển dân số nhanh, stress, sử dụng rượu bia và thuốc lá, cùng với môi trường ô nhiễm do rò rỉ dầu và khói bụi.

Đồng thời, ông kêu gọi sự đầu tư vào y tế thần kinh và nâng cao trình độ chuyên môn, để cải thiện dịch vụ chăm sóc và điều trị cho người bệnh trên toàn quốc.

Theo chủ đề của Ngày Não Thế giới năm nay là “Sức khỏe não bộ cho tất cả mọi người”, các chuyên gia nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phòng ngừa thông minh và cung cấp dịch vụ thần kinh công bằng nhằm giảm thiểu gánh nặng bệnh tật trong tương lai.

Ngày Não Thế giới diễn ra hàng năm vào ngày 22/7, do Liên đoàn Thần kinh Thế giới phát động.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.