Ngôi Nhà Truyền Thống Ở Lewis Giữ Gìn Ký Ức Gia Đình Qua Nhiều Thế Hệ

Năm 1851, New Shawbost là một thị trấn hoàn toàn mới nằm ở phía tây đảo Lewis, Scotland. Khi đó, mái nhà tranh tại đây vừa mới được lợp chưa lâu. Catriona, một người mẹ của tám người con, đã bận rộn với cuộc sống hàng ngày khi lần đầu nhìn thấy chiếc xe ngựa từ biệt thự của Sir James Matheson chậm rãi đi qua con đường trước mặt cô. Sir James Matheson đã mua toàn bộ đảo Lewis bảy năm trước bằng một khoản tài sản lớn từ hoạt động buôn bán thuốc phiện ở Trung Quốc. Ông nổi tiếng là người thúc đẩy hiện đại hóa hòn đảo.

Chiếc xe ngựa dừng lại ngay trước cửa nhà Catriona. Người đánh xe ra hiệu và đóng vai trò phiên dịch, vì Catriona không biết tiếng Anh còn vợ của ông chủ là Lady Matheson không biết tiếng Gaelic. Lady Matheson bước xuống xe với vẻ ngoài lịch thiệp và hỏi han về cuộc sống của Catriona và người chồng trên mảnh đất sáu mẫu của họ. Catriona bối rối nhưng đáp lời lễ phép, đồng thời được hỏi liệu cô có muốn nhận một tấm vải mới may váy hay không. Cuối cùng, người phụ nữ quý tộc chọn màu đỏ cho tấm vải.

Vài ngày sau, một cuộn vải đỏ tươi được gửi tới cửa nhà Catriona. Chậu đất cùng ngôi nhà hiện đại mà ông nội tác giả xây dựng năm 1932 mới đây đã được rao bán với giá khá cao, khiến tác giả cảm thấy mất đi một phần ký ức tuổi thơ và sự gắn bó với tổ tiên.

Con trai của Catriona là Donald, một thanh niên trẻ tuổi khoảng năm 1851, đã trở thành tín đồ Cơ đốc từ sớm. Donald từng trải qua phong tục hẹn hò đêm (caithris) ở Breasclete, khi anh ngủ cạnh một người con gái với một tấm chăn ngăn cách giữa họ. Anh mộng thấy một cô gái đẹp khác và cuối cùng đã gặp và cưới cô gái đó sau vài ngày đi qua làng Shader.

Nhiều năm sau, em gái Donald là Ciorstag đã đi bộ một quãng dài từ Crulivig ở Uig trở về Shawbost để không bỏ lỡ buổi học thánh ca mới trong lớp học tại Shawbost. Năm 1912, khu đất thuộc Shawbost được ông nội của tác giả, Murdo ‘Murdaig’ MacLean, mua lại. Murdo sinh năm 1891 và là người có nhiều nét giống tác giả nhất về ngoại hình và tính cách.

Murdo từng là thủy thủ và phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ nhất, mong muốn định cư ở Mỹ tuy nhiên bị cản trở vì người yêu Mary không muốn đi xa. Một chiếc đồng hồ Mỹ còn sót lại trong nhà tác giả là kỷ vật nhắc nhớ những dự định chưa thành.

Những năm 1970, Shawbost vẫn là một làng quê truyền thống với một số gia đình sống trong những nhà tranh đen (blackhouses). Cuộc sống của Murdo và Mary là chuỗi ngày bình dị, làm việc từ sáng sớm, thờ phượng gia đình hai lần mỗi ngày, và duy trì các thói quen truyền thống như ưa chuộng bánh mì nâu và sử dụng mù tạt Anh với món thịt bò.

Murdo được biết đến là người đạo đức và cuối cùng trở thành một trưởng lão của Nhà thờ Tự do (Free Church), dù là người làm lại đức tin muộn hơn nhiều anh em trong gia đình. Gia đình ông từng sở hữu một xe buýt kinh doanh hiệu quả, và năm 1932 ông đã xây dựng ngôi nhà hai phòng ngủ tiêu chuẩn vùng Tây Highlands với гараж cho xe ngựa quý giá.

Murdo và Mary chuyển từ nhà tranh đen sang ngôi nhà mới có nước máy và điện vào thập niên 1950. Họ cũng lắp đặt bếp Rayburn đầu tiên trong làng, một biểu tượng của sự hiện đại mà không phải ai cũng đồng thuận tại thời điểm đó. Murdo duy trì mái tranh cổ trên nhà kho đến ngày ông mất vào năm 1974.

Người viết từng ngồi bên tường nhà vào mùa hè 1973, đọc sách khi ong vo ve trên cánh đồng và gió thổi qua những tán cây cỏ. Tuy nhiên, khi con trai lớn của Murdo được nhậm chức mục sư, Murdo cảm thấy yếu ớt và từ chối tham dự. Ông qua đời một năm sau đó, và người bà của tác giả sống thêm mười năm nữa cho đến năm 1984, đánh dấu sự chấm dứt những truyền thống lâu đời bằng việc phá dỡ nhà tranh đen.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.