Nghị sĩ Mỹ cáo buộc Trung Quốc lợi dụng lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc làm gián điệp

Trong phiên điều trần trước Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ tại Washington, các nghị sĩ nước này bày tỏ quan ngại về việc Trung Quốc ngày càng mở rộng hoạt động tại Liên Hợp Quốc, đặc biệt là qua lực lượng gìn giữ hòa bình. Sheri Biggs, nghị sĩ Cộng hòa đến từ Nam Carolina, nhấn mạnh Trung Quốc tập trung triển khai lực lượng ở những khu vực chiến lược như các hành lang thuộc sáng kiến Vành đai và Con đường, gần cảng biển, nguồn khoáng sản và các địa điểm có thể làm căn cứ quân sự trong tương lai. Đây là những khu vực mà Mỹ cũng có lợi ích chiến lược lớn, đồng thời đặt ra câu hỏi liệu vai trò gìn giữ hòa bình có phải là hình thức che phủ cho các mục tiêu quân sự và tình báo của Trung Quốc.

Mike Waltz, Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc, đánh giá lực lượng gìn giữ hòa bình của Trung Quốc được trang bị tốt và chuẩn bị kỹ lưỡng hơn nhiều so với các quốc gia thành viên khác tham gia các nhiệm vụ của Liên Hợp Quốc. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng không thể phủ nhận lực lượng này còn đồng thời đảm nhận vai trò như "đôi mắt, đôi tai" nhằm thu thập thông tin cho Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Đại sứ Waltz cho biết chính quyền Mỹ đang thúc đẩy cải cách Liên Hợp Quốc, trong đó gồm việc sử dụng ảnh hưởng tại Hội đồng Bảo an để tinh giản và giảm quy mô hoạt động của phái bộ tại Nam Sudan – khu vực Trung Quốc có nhiều lợi ích năng lượng và địa chính trị quan trọng. Mặc dù vậy, ông cũng thừa nhận sự đóng góp của Trung Quốc tại Hội đồng Bảo an nhiều khi hữu ích, song hoài nghi về mục đích kép trong các hoạt động của Bắc Kinh.

Về vấn đề Đài Loan, Mỹ đã nhiều lần phản đối các bước đi của Trung Quốc nhằm loại bỏ vai trò của Đài Loan tại Liên Hợp Quốc và các diễn đàn toàn cầu khác. Waltz nhấn mạnh chính sách của Mỹ luôn là bảo vệ sự tham gia của Đài Loan tại các cơ quan quốc tế, đây được xem là một phần trong chiến lược đối đầu với sự gia tăng ảnh hưởng của Trung Quốc.

Các nghị sĩ, chủ yếu thuộc đảng Cộng hòa, đã chỉ trích Liên Hợp Quốc về tính kém hiệu quả trong giải quyết xung đột và sự thống trị ngày càng lớn của Trung Quốc trong tổ chức này. Scott Perry, nghị sĩ Cộng hòa bang Pennsylvania, cho rằng các quốc gia tham gia sáng kiến Vành đai và Con đường đã thay đổi cách bỏ phiếu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc nhằm phù hợp hơn với quan điểm của Bắc Kinh, bởi họ đã được hỗ trợ tài chính từ Trung Quốc thông qua các khoản vay. Điều này được xem như một khối bỏ phiếu bị mua chuộc theo thời gian bằng các khoản vay lớn.

Song Waltz vẫn khẳng định thế giới cần một diễn đàn như Liên Hợp Quốc để giao tiếp, dù tổ chức này cần cải cách sâu rộng. Ông cảnh báo về nguy cơ Liên Hợp Quốc bị chi phối bởi Trung Quốc hoặc Liên minh châu Âu nếu Mỹ từ bỏ vị trí lãnh đạo. Do đó, sự hiện diện mạnh mẽ của Mỹ tại tổ chức này được xem là cần thiết để duy trì quyền phủ quyết tại Hội đồng Bảo an và góp phần định hình các tiêu chuẩn toàn cầu.

Phiên điều trần cũng chứng kiến những tranh luận quyết liệt về cuộc chiến ở Iran, do cựu Tổng thống Donald Trump phát động. Sara Jacobs, nghị sĩ đảng Dân chủ từ San Diego, chất vấn Đại sứ Waltz về lợi ích của người Mỹ sau khi chiến tranh bắt đầu, đặc biệt khi eo biển Hormuz bị tắc nghẽn và giá xăng ở Mỹ cao vượt 4 USD mỗi gallon. Waltz khẳng định người dân Mỹ an toàn hơn khi Iran không sở hữu vũ khí hạt nhân và ca ngợi Trump là "tổng thống hòa bình" và Liên Hợp Quốc là nơi để Mỹ thúc đẩy chính sách "Nước Mỹ trên hết".

Phản pháo lại, Jacobs cho rằng Mỹ không hề tốt hơn bởi cuộc chiến đã khiến Quốc hội phải chi thêm 87 tỷ USD, mất ít nhất 18 quân nhân Mỹ và kêu gọi sự xấu hổ dành cho chính quyền hiện tại. Căng thẳng giữa các nghị sĩ Dân chủ và Cộng hòa còn thể hiện qua các tranh cãi về thời gian phát biểu, chiến thuật trì hoãn của nhân chứng và các cáo buộc tham nhũng liên quan đến sự gia tăng tài sản của Trump trong nhiệm kỳ.

Mike Waltz và Jeff Bartos, đại diện phụ trách quản lý và cải cách Liên Hợp Quốc của Mỹ, cho biết chính quyền đã giảm ngân sách Liên Hợp Quốc khoảng 1 tỷ USD, cắt giảm 4.000 vị trí công tác và kết thúc một số phái bộ gìn giữ hòa bình tại Lebanon và các nơi khác. Theo Waltz, mục tiêu của Mỹ là "đặt Liên Hợp Quốc vào chế độ ăn kiêng" để làm tổ chức này hoạt động hiệu quả và hợp lý hơn.

Phía Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington chưa có phản hồi về các cáo buộc trên.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.