Hungary ra luật mở đường cho việc bãi nhiệm Tổng thống Sulyok

Ngày 19/7/2026, Quốc hội Hungary do đảng Tisza cầm quyền với đa số hai phần ba đã thông qua lần thứ 17 sửa đổi hiến pháp, trong đó bao gồm cả việc bãi nhiệm Tổng thống Tamas Sulyok. Ông Sulyok bị cáo buộc chỉ là một con rối của cựu Thủ tướng Viktor Orban, cùng chịu trách nhiệm duy trì hệ thống chính trị được xem là tham nhũng và độc đoán. Văn bản sửa đổi hiến pháp này trao quyền cho Quốc hội thay đổi thể chế và bãi nhiệm Tổng thống mà không cần sự can thiệp của Tòa án Hiến pháp hay người đương nhiệm.

Mặc dù ban đầu có sự do dự kéo dài nhiều ngày, ông Sulyok cuối cùng cũng đã ký thông qua sửa đổi hiến pháp. Trong một video đăng trên Facebook, ông nhấn mạnh quá trình này là một bước ngoặt chưa từng có trong lịch sử 36 năm nền dân chủ Hungary và cho biết đây là sự thực thi trách nhiệm pháp lý mà ông phải làm với tư cách Tổng thống.

Thủ tướng Peter Magyar nhanh chóng thông báo về việc kết thúc nhiệm kỳ của Tổng thống Sulyok vào đêm thứ Hai, và Chủ tịch Quốc hội Agnes Forsthoffer sẽ tạm thời tiếp quản vai trò này. Quốc hội Hungary sẽ có 30 ngày để bầu ra Tổng thống mới. Trong thông điệp gửi đến người dân, ông Magyar kêu gọi mọi người tham gia đề xuất ứng viên Tổng thống, khẳng định việc lựa chọn sẽ không diễn ra trong các phòng kín hay câu lạc bộ thượng lưu mà mở rộng ra toàn xã hội bao gồm các đảng chính trị, các tổ chức dân sự và cá nhân.

Đảng Tisza có kế hoạch để Tổng thống trong tương lai được bầu trực tiếp bởi người dân. Bắt đầu từ mùa thu, quá trình xây dựng hiến pháp mới cho Hungary sẽ được khởi động. Ngoài việc bãi nhiệm Tổng thống Sulyok, sửa đổi hiến pháp còn giới hạn thời gian làm việc của các nghị sĩ tối đa 12 năm, và thời gian tại vị của Thủ tướng chỉ tối đa 8 năm. Điều này ngăn chặn khả năng Viktor Orban – người từng làm thủ tướng 20 năm – tái đắc cử.

Thêm vào đó, việc thành lập một cơ quan chuyên trách thu hồi các khoản tiền thuế và viện trợ của EU bị tham ô cũng được ban hành. Truyền thông công cộng, từng được xem là công cụ tuyên truyền cho Orban, sẽ được tái cấu trúc theo luật mới nhằm tạo sự minh bạch và khách quan hơn.

Đảng Fidesz của Viktor Orban đã phản đối mạnh mẽ các thay đổi, cáo buộc chính phủ mới sử dụng các phương pháp độc đoán. Nhiều luật gia trong và ngoài nước cảnh báo cần thận trọng để không vượt quá giới hạn pháp luật. Trong khi đó, các cuộc thăm dò cho thấy tỷ lệ ủng hộ Thủ tướng Peter Magyar tăng cao, với khoảng 70% người dân Hungary hài lòng với nỗ lực tái thiết và loại bỏ những ảnh hưởng của hệ thống Orban.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.