Bối cảnh chính trị tại Nicaragua

Quốc hội Nicaragua, hiện do chính phủ kiểm soát, đang tiến hành thảo luận việc loại trừ các đảng phái đối lập khỏi cuộc bầu cử sắp tới. Theo kế hoạch, quốc hội sẽ tổ chức cuộc bỏ phiếu về vấn đề này trong đầu tháng 8. Động thái này tiếp nối các phát biểu gần đây của Tổng thống Daniel Ortega, người từng tuyên bố sẽ không tổ chức thêm bất kỳ cuộc bầu cử nào cho phe đối lập nhằm nắm chính quyền.

Ortega, 80 tuổi, đã lãnh đạo Nicaragua liên tục từ năm 2007 và đang có xu hướng gia tăng quyền lực theo chiều hướng độc tài. Nhiều nhà đối lập bị bắt giữ, lưu vong hoặc bị tước quốc tịch trong những năm qua.

Phát biểu gây tranh cãi của Tổng thống Ortega

Trong bài phát biểu nhân kỷ niệm cuộc cách mạng Sandinista năm 1979, Ortega cáo buộc phe đối lập được Mỹ tài trợ đang âm mưu tổ chức các đảng phái để giành chiến thắng trong bầu cử. Ông nhấn mạnh sẽ thông qua luật nhằm xây dựng "bức tường" ngăn chặn các "kẻ chủ mưu đảo chính", bất chấp số tiền mà họ nhận từ Mỹ.

Phát ngôn này đã nhận phải phản ứng gay gắt từ nhiều phía, trong đó có Cao ủy Nhân quyền LHQ Volker Türk, người lên tiếng nhấn mạnh mọi cá nhân thuộc mọi quan điểm chính trị phải được quyền bỏ phiếu và ứng cử. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng chỉ trích khi gọi đây là biểu hiện cho "bản chất độc tài thực sự" của Ortega và vợ ông, Rosario Murillo, người được bổ nhiệm "đồng chủ tịch" vào tháng 2 năm 2025.

Động thái pháp lý và chính trị liên quan

Chủ tịch Quốc hội Nicaragua, Gustavo Porras, bác bỏ chỉ trích trên, cho rằng quốc hội và cơ quan bầu cử tối cao nước này đang cân nhắc kỹ lưỡng để không cho phe đối lập có bất kỳ lỗ hổng nào chiếm giữ vị thế. Cuộc bầu cử tổng thống gần nhất tổ chức vào tháng 11/2021 đã chứng kiến một cuộc đàn áp dữ dội đối với phe đối lập, với nhiều ứng viên tiềm năng bị bắt giữ hoặc buộc rời bỏ đất nước. Chỉ có một số ít ứng viên không mấy nổi tiếng được phép tham gia tranh cử.

Tháng 11/2025, Quốc hội Nicaragua đã thông qua sửa đổi Hiến pháp với sự đồng thuận bàn, kéo dài nhiệm kỳ tổng thống lên 6 năm và chính thức bổ nhiệm Rosario Murillo làm đồng chủ tịch, mở đường cho bà đảm nhận chức tổng thống nếu Ortega bị tuyên bố vắng mặt vĩnh viễn do sức khỏe yếu.

Phản ứng từ phe đối lập và cộng đồng quốc tế

Nhiều chính trị gia đối lập Nicaragua sống lưu vong phản đối gay gắt kế hoạch của Ortega. Juan Sebastián Chamorro gọi đây là bằng chứng cho ý định biến Nicaragua thành quốc gia độc đảng như Trung Quốc, Bắc Triều Tiên và Cuba. Cựu ứng viên tổng thống Felix Maradiaga, từng bị bắt giữ dưới thời Ortega, nhận định đây là biểu hiện của sự sợ hãi trước những tiếng nói bất đồng và mong muốn thay đổi trong đất nước vẫn còn mạnh mẽ.

Từ sau khi lực lượng an ninh đàn áp các cuộc biểu tình chống chính phủ năm 2018 dẫn đến hơn 300 người chết, hầu như không có nhiều người dám lên tiếng công khai chống lại Ortega và Murillo trong nước.

Những điều bổ ích từ bài viết

  • Quốc hội Nicaragua đang xem xét cấm đảng đối lập tham gia bầu cử nhằm củng cố quyền lực.
  • Tổng thống Ortega tuyên bố sẽ không tổ chức bầu cử cho phe đối lập, gây chỉ trích quốc tế.
  • Nhiều nhà đối lập bị bắt hoặc trục xuất trong các kỳ bầu cử gần đây tại Nicaragua.
  • Sửa đổi hiến pháp đã kéo dài nhiệm kỳ tổng thống và bổ nhiệm vợ Ortega làm đồng chủ tịch.
  • Phe đối lập lưu vong xem đây là dấu hiệu Ortega muốn biến Nicaragua thành quốc gia độc đảng.

Đăng ký bản tin QMVN

Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.