Adriano Custodio Méndes: Tiền thân của Vozinha và hành trình của cầu thủ đầu tiên của Cabo Verde tại Chile

Gần đây, thủ môn Vozinha của Cabo Verde đã gây chú ý trên thị trường chuyển nhượng toàn cầu khi ký hợp đồng gia nhập CLB Colo Colo – một trong những đội bóng hàng đầu tại Chile. Không chỉ là cầu thủ người châu Phi đầu tiên khoác áo Colo Colo, Vozinha còn là người thứ hai đến từ Cabo Verde chơi bóng tại giải trong nước, sau Adriano Custodio Méndes.

Adriano Tomás Custodio Méndes sinh năm 1961 tại Cabo Verde, khi quốc gia này vẫn còn là thuộc địa của Bồ Đào Nha. Tuổi thơ ông trải qua nhiều biến cố, từ mất cha lúc tám tuổi đến di cư sang Argentina cùng mẹ khi ông 12 tuổi. Hành trình nhập cư đầy khó khăn và cô đơn bắt đầu khi ông đặt chân tới Argentina chỉ với một chiếc cặp tài liệu, giấy tờ và một mảnh giấy ghi tên mình, mà không biết trước sẽ gặp ai trong gia đình.

Trong suốt những ngày đầu tại Argentina, Custodio gặp nhiều khó khăn về văn hóa, ngôn ngữ và sự khác biệt xã hội. Ông chia sẻ về khoảng thời gian xa quê hương, nhớ nhà và thích nghi với nếp sống ở đất nước mới, nơi văn hóa đa dạng và những câu chuyện trêu chọc đặc trưng giúp ông thích nghi dần dần.

Hiện nay, ở tuổi 64, Custodio vẫn gắn bó với bóng đá qua vai trò huấn luyện viên và giảng dạy tại một trường bóng đá, đồng thời phụ trách đội bóng dành cho các cầu thủ lớn tuổi của Estudiantes, CLB mà ông có quan hệ gắn bó lâu dài. Dù đã sinh sống tại Argentina hơn nửa thế kỷ và xem bản thân như người Argentina, ông vẫn giữ được nhiều nét văn hóa Cabo Verde, đặc biệt là thưởng thức món ăn truyền thống cachupa.

Custodio khởi nghiệp tại Argentina với Estudiantes de La Plata vào năm 1981, từng có quãng thời gian thi đấu tại Uruguay cho Danubio và trở lại Estudiantes dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên Carlos Salvador Bilardo. Ông dành nhiều lời ca ngợi cho Bilardo, người đã truyền đạt nhiều kiến thức giúp ông duy trì phong độ thi đấu lâu dài.

Custodio đối diện với những khó khăn khi là một trong số ít cầu thủ da màu và ngoại binh tại các giải trẻ Argentina vào thời điểm đó, thậm chí từng trải qua phân biệt chủng tộc. Tuy nhiên, ông nhanh chóng thích nghi với văn hóa và sự hóm hỉnh trong các mối quan hệ xã hội tại Argentina.

Trước khi đến Chile, ông đã thi đấu cho nhiều CLB tại châu Mỹ Latinh như Blooming (Bolivia), Cerro Porteño (Paraguay), Deportivo Táchira (Venezuela), Broncos de la Universidad Nacional Autónoma (Honduras) và một thời gian ngắn ở Marítimo (Bồ Đào Nha). Tại Chile, Custodio chơi cho Santiago Wanderers và Deportes Iquique.

Năm 1991, ông đến Valparaíso và thi đấu chín trận cho Santiago Wanderers, ghi được một bàn thắng nhưng cũng nhận hai thẻ đỏ. Đến năm 1994, Custodio thi đấu tám trận cho Deportes Iquique mà không ghi bàn. Ông tiếp tục sự nghiệp thi đấu đến 1998, cuối cùng giải nghệ trong màu áo Martín Güemes tại giải Torneo Argentino B cùng một số đội bóng nhỏ ở Argentina.

Cuối sự nghiệp, Custodio gặp phải một tranh cãi nghiêm trọng khi bị cáo buộc đánh đối thủ trong một trận đấu quyết định ở Cutral Có, Argentina. Dù phản bác và đưa ra bằng chứng video, ông vẫn bị cấm thi đấu đến năm năm. Sự kiện này khiến cho cuộc kết thúc sự nghiệp của ông khá ồn ào và nhiều tranh luận.

Gần đây, sau thành công của đội tuyển Cabo Verde tại World Cup 2022, Custodio được nhớ lại và trở thành hình tượng của bóng đá nước này. Ông cam kết rằng bước tiến lớn nhất của Cabo Verde là giành độc lập năm 1975, nhưng World Cup vừa qua là sự kiện lịch sử tạo dấu ấn toàn cầu mới cho quốc gia nhỏ bé này.

Custodio ấn tượng rằng trước đây mọi người còn không biết Cabo Verde nằm ở đâu, nhưng hiện tại đã trở thành cái tên quen thuộc trong lòng người hâm mộ bóng đá trên khắp thế giới. Ông còn kêu gọi mọi người đến thăm quốc gia mình, ngợi ca vẻ đẹp của các bãi biển cùng cuộc sống yên bình nơi đây, không giống với hình ảnh nghèo khó nghiêm trọng của nhiều khu vực khác ở châu Phi.

Cuộc đời và sự nghiệp của Adriano Custodio Méndes không chỉ là câu chuyện cá nhân mà còn là hành trình vươn lên của bóng đá Cabo Verde trên bản đồ bóng đá quốc tế, mở đường cho các tài năng mới như Vozinha tỏa sáng tại các giải đấu lớn.