5 nhà hoạt động Palestine Action đối mặt án khủng bố vì phá hoại cửa hàng ngân hàng Barclays

Tháng 8 năm 2024, nhóm Palestine Action thực hiện hành động trực tiếp tại chi nhánh ngân hàng Barclays ở Burnley, Lancashire, bằng cách đập phá cửa kính và ném sơn đỏ. Sự việc khiến ngân hàng bị thiệt hại vật chất ước tính lên tới 212.000 bảng Anh. Mục đích của vụ biểu tình là phản đối Barclays vì ngân hàng này nắm giữ cổ phần tại Elbit Systems, một công ty sản xuất vũ khí có trụ sở tại Israel, vốn bị Palestine Action chỉ trích mạnh mẽ do liên quan đến các hoạt động quân sự từ phía Israel.

Năm nhà hoạt động bị kết án trong vụ này gồm Brendon O’Hagan (28 tuổi), Amanda Kelly (31 tuổi), Humeera Atiqnisar (31 tuổi), Mohammed Malik (28 tuổi) và người cao tuổi Alma Yaniv (70 tuổi). Tuy nhiên, sau phán quyết của tòa hồi tháng trước, thẩm phán Philip Parry đã đưa ra ý định xem xét liên hệ khủng bố đối với hành vi phạm tội, dù điều này không được trình bày trước hội đồng xét xử hay các bị cáo từ trước.

Trước đó, bốn nhà hoạt động Palestine Action đã bị kết án tài sản bị phá hoại trong một vụ đột kích tại nhà máy Elbit ở Filton gần Bristol. Quan tòa Johnson đã xác nhận sau xét xử rằng hành vi của họ có yếu tố liên quan đến khủng bố, mở đường cho việc áp dụng luật khủng bố vào các vụ phá hoại chính trị tại Anh. Thẩm phán Parry đã trích dẫn phán quyết này khi yêu cầu các luật sư cung cấp ý kiến về khả năng tương tự trong vụ việc tại Barclays, khiến cho việc xử án trở nên phức tạp và gây tranh cãi.

Mohammed Malik, một trong năm bị cáo, lên tiếng phản đối mạnh mẽ việc họ bị coi như tội phạm khủng bố chỉ vì sự phá hoại với mức độ vật chất không nghiêm trọng hơn là sơn đỏ và kính vỡ. Malik cho rằng đây là sự lạm dụng luật chống khủng bố nhằm đàn áp các tiếng nói phản kháng chính trị.

Huda Ammori, đồng sáng lập tổ chức Palestine Action, cho rằng đây là hậu quả từ phán quyết trước đó của quan tòa Johnson, báo hiệu sự mở rộng hiểm họa trong áp dụng luật khủng bố cho các cuộc biểu tình chính trị. Vụ biểu tình này diễn ra trước khi Palestine Action bị Bộ trưởng Nội vụ Anh cấm hoạt động và chưa từng được đánh giá là vụ việc khủng bố bởi các cơ quan chức năng.

Phía Công tố Anh (CPS) yêu cầu xem xét án khủng bố với năm bị cáo mặc dù không đề cập đến vấn đề này trong quá trình xét xử, với lý do căn cứ vào những lời khai và mối liên hệ của các bị cáo với Palestine Action cũng như chiến dịch chống Barclays rộng lớn hơn.

Akiko Hart, giám đốc tổ chức nhân quyền Liberty, chỉ ra những hạn chế nghiêm trọng của luật chống khủng bố Anh khi áp dụng cho những hành vi mà đa số người dân không hề xem là khủng bố. Đặc biệt, các vụ tương tự do các nhà hoạt động khí hậu thực hiện như nhóm Extinction Rebellion cũng không bị đánh đồng với khủng bố dù có mức thiệt hại vật chất tương tự.

John McDonnell, nghị sĩ thuộc đảng Lao động Anh và từng là bộ trưởng tài chính đối lập, lên tiếng chỉ trích cách xử lý bất công này, cho rằng việc xét xử theo luật hình sự rồi tuyên án theo luật chống khủng bố nhằm mục đích bịt miệng những ai lên tiếng phản đối cuộc xung đột tại Gaza.

Từ năm 2023, có tranh luận khi bảy nhà hoạt động của Extinction Rebellion bị kết án treo sau khi làm vỡ kính tại trụ sở Barclays ở London với thiệt hại hơn 100.000 bảng. Trong khi đó, các nhà hoạt động Palestine tại Filton nhận mức án tù dài kèm theo nghĩa vụ báo cáo với cảnh sát trong 15 năm sau khi ra tù, bao gồm khai báo về thiết bị mới, quan hệ cá nhân, tài khoản ngân hàng hay địa chỉ cư trú.

Tổ chức Amnesty International và Liberty đều lên tiếng phản đối việc gán tội khủng bố cho hành vi phá hoại này, coi đó là việc lạm quyền của luật phòng chống khủng bố. Án tù theo diện khủng bố cũng đồng nghĩa với việc bị cáo phải thụ án ít nhất hai phần ba thời gian tù, lâu hơn so với án hình sự thông thường, và việc được ân xá đòi hỏi họ từ bỏ quan điểm chính trị của mình.

Theo báo cáo hồi tháng 10 năm 2024, Barclays đã bán sạch số cổ phần tại Elbit Systems, trước đó ngân hàng nói rằng các cổ phiếu này chỉ là kết quả giao dịch của khách hàng, không phải là khoản đầu tư trực tiếp. Phiên tòa tuyên án vụ tại Burnley dự kiến diễn ra vào ngày 4 tháng 9 năm 2024. Người đại diện của CPS và tòa án đều từ chối bình luận về vụ việc.