Iran thi hành án tử hình hai người liên quan biểu tình phản đối chính phủ

Tòa án Iran thông báo vào ngày 19/7 đã thi hành án tử hình hai người đàn ông, Erfan Esfandiari và Gol-Mohammad Mohammadi, với cáo buộc liên quan đến các cuộc biểu tình phản đối chính phủ diễn ra từ cuối năm 2023. Họ bị kết tội đã buộc các nhân viên cảnh sát vào biển báo giao thông bằng dây thừng, dùng đá tấn công, đổ xăng và châm lửa đốt lực lượng an ninh tại thành phố Isfahan, nằm ở vùng trung tâm của Iran.

Cơ quan tư pháp cho biết hai người này còn ghi hình lại cảnh tượng hành hung và truyền phát các đoạn video này tới các kênh truyền hình nước ngoài, và đây là một phần trong các cáo buộc chống lại họ. Bản thông báo không tiết lộ thời gian cụ thể về việc bắt giữ hay phiên tòa xét xử cũng như độ tuổi của hai người này.

Biểu tình bắt đầu từ tháng 12/2023 do giá cả sinh hoạt tăng cao và những khó khăn kinh tế, nhanh chóng lan rộng thành các cuộc xuống đường lớn phản đối chính phủ, đạt đỉnh điểm vào các ngày 8 và 9 tháng 1 năm 2024. Chính quyền Iran báo cáo có hơn 3.000 người thiệt mạng trong các vụ bạo lực liên quan, và cáo buộc các hành động khủng bố do Mỹ và Israel đứng sau. Trong khi đó, các tổ chức phi chính phủ quốc tế đặt trụ sở ở nước ngoài cho rằng lực lượng an ninh đã dùng vũ khí chống lại người biểu tình hòa bình.

Vào thời điểm cao trào, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng đe dọa can thiệp quân sự vào Iran, trước khi Mỹ và Israel phối hợp tiến hành cuộc tấn công chung nhằm vào Iran vào ngày 28/2/2024, dẫn đến một cuộc xung đột căng thẳng tại khu vực Trung Đông.

Kể từ đó tới nay, chính quyền Iran tăng cường các chiến dịch bắt giữ và thi hành án tử hình, không chỉ liên quan đến các cuộc biểu tình phản đối mà còn ngả diện rộng hơn trong bối cảnh chiến tranh và khủng hoảng nội bộ. Năm 2025, theo số liệu của các tổ chức nhân quyền như Iran Human Rights và Together Against the Death Penalty, ít nhất 1.639 người đã bị kết án tử hình, con số cao nhất kể từ năm 1989 đến nay.

Amnesty International xếp Iran là quốc gia đứng thứ hai thế giới về số lượng người bị thi hành án tử hình, chỉ sau Trung Quốc. Việc này thu hút nhiều lo ngại từ cộng đồng quốc tế về tình hình nhân quyền và sự căng thẳng chính trị tại Iran.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.