Mâu thuẫn nội bộ đẩy AfD ở Nordrhein-Westfalen vào khủng hoảng trước thềm bầu cử

Trong những tháng gần đây, đảng AfD ở Đức liên tiếp gặt hái các thành tích ấn tượng tại các cuộc bầu cử địa phương, với mức phiếu lần lượt 18,8% tại Baden-Württemberg và 19,5% ở Rheinland-Pfalz hồi tháng 3/2026. Theo các cuộc khảo sát dư luận trên toàn quốc, AfD của Alice Weidel và Tino Chrupalla hiện đang dẫn đầu so với liên đảng CDU/CSU. Triển vọng tại ba cuộc bầu cử quốc hội bang diễn ra vào tháng 9 tại Sachsen-Anhalt, Mecklenburg-Vorpommern và Berlin cũng khá khả quan, đặc biệt khi Ulrich Siegmund có thể trở thành thủ tướng bang đầu tiên thuộc AfD ở Sachsen-Anhalt.

Tuy nhiên, sự hưng phấn ấy bị phủ bóng đen bởi một cuộc xung đột quyền lực gay gắt kéo dài trong chi bộ lớn nhất của đảng tại bang Nordrhein-Westfalen. Phe ủng hộ lãnh đạo ôn hòa Martin Vincentz đang cố gắng trục xuất Matthias Helferich cùng các đồng minh, người bị tố là có quan điểm cực hữu, tự mô tả mình là "khuôn mặt hiền lành của Quốc xã" trong một đoạn trò chuyện nội bộ.

Quyết định trục xuất này đã bị Helferich phản đối và thắng kiện tại Ban giám sát trung ương của AfD vào tháng 6, song điều đó không làm hạ nhiệt cuộc đối đầu. Trong đại hội lựa chọn danh sách ứng viên chuẩn bị cho bầu cử bang 2027 tổ chức tại Marl gần đây, căng thẳng lên đến mức hỗn loạn với các vụ lăng mạ và thậm chí có nhiều lời đe dọa được báo cáo.

Sự việc tồi tệ đến nỗi một cuộc ẩu đả giữa hai nghị sĩ Bundestag thuộc AfD đã xảy ra. Helferich cáo buộc đồng nghiệp Knuth Meyer-Soltau đã xúc phạm và đẩy ông khỏi ghế ngồi. Ngược lại, Meyer-Soltau phủ nhận cáo buộc và cả hai bên đều đã gửi đơn tố cáo hình sự đến công tố viên Dortmund.

Trong khi đó, phe Helferich đã sử dụng chiến thuật trì hoãn dữ dội trong các cuộc bỏ phiếu ứng viên bằng cách đề cử tới 90 người cho một vị trí trong danh sách, mỗi ứng viên được giới thiệu 8 phút, khiến tiến trình diễn ra rất chậm chạp và gây nhiều tranh cãi về trách nhiệm dẫn đến cảnh hỗn loạn.

Thành viên bị chỉ trích nhiều nhất thuộc phe lãnh đạo Vincentz là nghị sĩ Sven Tritschler, thân cận với chủ tịch đảng Alice Weidel. Tritschler đã được Weidel đề cử làm phó chủ tịch liên bang tại đại hội đảng ở Erfurt hồi đầu tháng 7, nơi ông vượt qua đồng sự Kay Gottschalk, một phe viên trong nhóm Vincentz, với kết quả sít sao, làm gia tăng thêm sự bất hòa trong tổ chức NRW.

Tại trung ương đảng ở Berlin, sự việc khiến ban lãnh đạo lúng túng khi phải xử lý. Hai đồng chủ tịch liên bang Alice Weidel và Tino Chrupalla đã ký chung một bức thư đề nghị đình chỉ đại hội tại Marl do lo ngại có sự đe dọa và áp lực lên các đại biểu. Tuy nhiên, Vincentz và đa số đại biểu phản đối và không chấp nhận dừng đại hội, dẫn đến việc các thành viên thân cận Weidel rời khỏi phòng họp với hy vọng ban lãnh đạo trung ương sẽ can thiệp mạnh tay hơn.

Tình trạng hỗn loạn này khiến AfD tại Nordrhein-Westfalen đứng trước nguy cơ bị cấm tham gia cuộc bầu cử quốc hội bang, một điều vô cùng nghiêm trọng đối với đảng đang tự quảng bá là "đảng của nhân dân" và có tham vọng nắm quyền ở cấp liên bang. Cuộc họp ngày thứ Năm của ban chấp hành trung ương tập trung thảo luận về khủng hoảng NRW, trong khi các phe phái trong đảng vẫn chưa tìm được giải pháp chung.

Đối với Alice Weidel, người đặc biệt quan tâm đến việc kiểm soát tổ chức, có hai lựa chọn đều khó khăn: chấp nhận thất bại trước phe lãnh đạo Vincentz hoặc quyết định leo thang mâu thuẫn với những hậu quả khó lường. Khó khăn này càng lớn khi năm 2026 còn có ít nhất ba cuộc bầu cử ở các bang quan trọng khác đang đến gần.

Vấn đề trong AfD ở Nordrhein-Westfalen là minh chứng rõ nét cho những thách thức nội bộ mà đảng đối mặt khi cố gắng mở rộng tầm ảnh hưởng chính trị trong bối cảnh toàn quốc đầy biến động.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.