Bulgaria cho phép thay đổi giới tính trên giấy tờ pháp lý sau 5 năm đình trệ

Tòa án Tối cao Bulgaria, cơ quan xét xử cao nhất trong các vụ án dân sự và hình sự, vừa cho phép thay đổi giới tính theo pháp luật trong bốn vụ việc, mở ra thời kỳ mới trong công nhận quyền của người chuyển giới. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2020, tòa án này thực thi quyết định tương tự sau thời gian dài bị đình trệ. Các phán quyết được đưa ra sau khi nhận được chỉ đạo từ Tòa án Công lý Liên minh châu Âu (CJUE), cụ thể là theo trang tin pháp lý Lex.bg.

Trước đây, các vụ việc tương tự ở Bulgaria đã bị ngừng xử lý từ năm 2020 nhằm chờ tòa án đưa ra hướng dẫn chung. Đến năm 2023, Tòa án Tối cao Bulgaria từng xác định luật nước này không cho phép thay đổi giới tính, tên gọi và số định danh cá nhân trong giấy tờ chính thức đối với người chuyển giới. Tuy nhiên, một bộ phận thẩm phán nhận thấy cách hiểu này có thể vi phạm luật EU và đã đề nghị CJUE can thiệp.

Vào ngày 12 tháng 3 năm 2026, Tòa án Công lý Liên minh châu Âu nhận định luật châu Âu không thừa nhận bất cứ quy định nào ngăn cản việc sửa đổi thông tin về giới tính, tên và số định danh cá nhân cho công dân đã thực hiện quyền tự do lưu trú và cư trú tại quốc gia thành viên khác trong Liên minh. Phán quyết này yêu cầu các tòa án các nước thành viên không bị ràng buộc bởi cách giải thích các tòa án tối cao quốc gia mà gây trở ngại cho việc áp dụng luật châu Âu.

Trên cơ sở đó, Tòa án Tối cao Bulgaria đã đưa ra các quyết định mới nhằm tháo gỡ sự bế tắc pháp lý kéo dài nhiều năm. Trong một phán quyết, thẩm phán nhấn mạnh rằng việc từ chối dựa trên quan niệm sinh học giới tính truyền thống, lý do đạo đức hay tôn giáo hay thiếu các quy định pháp luật chi tiết sẽ dẫn đến việc đối xử không công bằng với người chuyển giới.

Theo báo cáo của Cơ quan Nhân quyền Liên minh châu Âu vào tháng 9 năm 2025, Bulgaria cùng Hungary là hai quốc gia duy nhất trong EU chưa có một cơ chế pháp lý để công nhận giới tính. Việc phán quyết mới này của Tòa án Tối cao Bulgaria được xem là tín hiệu tích cực mở đường cho quyền lợi của người chuyển giới tại nước này.

Quyết định cũng góp phần thúc đẩy quan điểm tôn trọng sự đa dạng về giới và quyền con người trong khu vực, phù hợp với các chuẩn mực của Liên minh châu Âu về bình đẳng và không phân biệt đối xử.

Việc chính thức cho phép thay đổi giới tính trên giấy tờ là bước đi quan trọng để bảo đảm quyền lợi hợp pháp và nhận diện cá nhân của người chuyển giới trước pháp luật, đồng thời mang lại sự công bằng trong tiếp cận các dịch vụ xã hội và hành chính.

Trong tương lai, các nguyên tắc pháp lý này sẽ tạo tiền đề cho việc hoàn thiện luật pháp Bulgaria, hướng tới bảo vệ tốt hơn quyền của các nhóm thiểu số và thúc đẩy sự hòa nhập xã hội.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.