Bí ẩn pháo đài La Mã ở Biển Đen được giải mã nhờ lá vàng mỏng

Tại pháo đài La Mã cổ đại Apsaros bên bờ Biển Đen, các nhà khảo cổ học đã khai quật được một mảnh lá vàng mỏng với dòng chữ Hy Lạp khắc trên đó, niên đại khoảng 1800 năm. Mảnh lá vàng này được cho là một vật lễ vật để tôn vinh vị thần Jupiter Dolichenus, cho thấy các lính La Mã đóng ở đây đã thờ phụng vị thần này thường xuyên.

Đây là bằng chứng đầu tiên khẳng định sự hiện diện của tín ngưỡng Jupiter Dolichenus tại pháo đài Apsaros, vị thần được nhiều binh sĩ La Mã ưa chuộng. Mảnh lá được chế tác bằng kỹ thuật chạm nổi tinh xảo, ghi lại lời thờ phượng của một cá nhân tên là Trasimedes gửi tới vị thần Dolichenus.

Điểm đặc biệt khiến giới nghiên cứu chú ý là cái tên Trasimedes xuất hiện trên mảnh lá vàng này. Đây là một cái tên hiếm gặp trong Đế chế La Mã, điều đó làm các nhà khảo cổ suy đoán lực lượng lính đồn trú tại pháo đài Apsaros có thể có nguồn gốc đa dạng về dân tộc, phản ánh sự pha trộn văn hóa trong quân đội La Mã.

Bên cạnh đó, việc lễ vật được làm bằng vàng thể hiện tầm quan trọng của tín ngưỡng Jupiter Dolichenus đối với những người theo đạo, sẵn sàng dâng tặng những thứ quý giá nhất cho vị thần của họ.