Gen Z ở Ấn Độ đổi mới ngôn ngữ biểu tình qua memes và mạng xã hội

Tại Delhi, những người tham gia biểu tình ở Jantar Mantar đã sử dụng các video ngắn lấy cảm hứng từ trò chơi điện tử "Subway Surfers" tạo ra một làn sóng truyền thông mạng xã hội mạnh mẽ. Các đoạn video ghi lại cảnh các bạn trẻ chạy trốn cảnh sát với cây gậy lathi được chỉnh nhạc theo giai điệu trò chơi đã nhanh chóng thu hút hàng triệu lượt yêu thích trên Instagram, trong đó một video của một influencer về thể hình tại Delhi thu hút hơn 2,3 triệu lượt thích.

Những ngày biểu tình chính vào ngày 20/7 đã chứng kiến hàng chục nghìn người tụ tập, hòa vào khu trung tâm thủ đô để thể hiện sự phản đối trước các vụ rò rỉ đề thi liên tiếp. Phong cách biểu tình khiến sự kiện không giống các cuộc biểu tình truyền thống với các biểu ngữ dài dòng, mà được thể hiện qua memes hài hước, những dòng chữ châm biếm và video ngắn có tính giải trí cao.

Biểu ngữ và các bức ảnh được thiết kế không chỉ hài hước mà còn chứa đựng sự thách thức sâu sắc đối với quyền lực. Các khẩu hiệu như “Mọi người đều là gangster cho đến khi những con gián bắt đầu bay” hay “Kuchupuchu tum resign dedo na” thể hiện sự pha trộn giữa tiếng lóng, sự dí dỏm và sự gắt gỏng trong thông điệp. Những người biểu tình còn mặc những bộ trang phục như gián, khủng long, thậm chí là các nhân vật nổi tiếng như Spiderman, Batman, Gandhi và Ambedkar.

Âm nhạc nền của phong trào bao gồm các bài hát nổi tiếng có phần lời phản kháng mạnh mẽ như “They Don’t Really Care About Us” của Michael Jackson và các bài hát từ các bộ phim Ấn Độ, tạo nên một không khí vừa hào hứng vừa biểu lộ sự bất mãn về hệ thống giáo dục và chính phủ.

Mạng xã hội như Instagram và Reddit trở thành mặt trận thứ hai của phong trào biểu tình. Các video, memes và những câu chuyện hàng ngày của người biểu tình lan truyền nhanh chóng và được nhiều người hưởng ứng. Có những khoảnh khắc hài hước như khi người biểu tình ở Patna trêu chọc cảnh sát về thiếu trang bị chống lại họ, và sau đó hài hước nhảy múa khi nước máy phun ra. Tại Mumbai, các video ghi cảnh người biểu tình tẩu thoát khỏi xe cảnh sát cũng được sử dụng nhạc nền trò chơi để tăng phần sinh động.

Trên các bảng biểu ngữ, các khẩu hiệu gây cười như “IKEA có nội các tốt hơn” hay “Chính phủ phớt lờ tôi hơn cả người yêu cũ” trở thành biểu tượng mới của sự châm biếm. Ngay cả các nhân vật nổi tiếng như Taylor Swift cũng được nhắc đến một cách dí dỏm trong các đồ họa và biểu ngữ của người biểu tình.

Tanvir Aeijaz, phó giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Delhi, nhận định rằng phong trào này đã thay thế các cuộc đàm thoại chính trị truyền thống bằng hình thức hài hước và châm biếm. Các biểu ngữ và meme ngắn gọn nhưng rõ ràng đã tạo nên một cảm giác táo bạo trong thế hệ trẻ, không còn bị giới hạn bởi sự kiêng khem hay hình thức trang trọng như những thế hệ trước.

Dù Ban Tổ chức Cockroach Janta Party (CJP) kêu gọi tránh sử dụng các khẩu hiệu xúc phạm, nhưng thực tế cho thấy nhiều khẩu hiệu có phần tục tĩu và mang tính chất sốc được sử dụng rộng rãi. Nhóm phát ngôn CJP thậm chí đưa ra danh sách chỉ bốn khẩu hiệu được phép, song ít người tuân thủ quy định, cho thấy sức sống mãnh liệt và quyết tâm của người biểu tình.

Tại khu vực Jantar Mantar vẫn có sự hiện diện của các biểu tượng truyền thống như chân dung Bhagat Singh, các tổ chức chính trị cánh tả với lá cờ đỏ, cùng các biểu tượng lịch sử khác, nhưng giờ đây chúng đang được bổ sung và hòa quyện với những biểu tượng và phong cách mới của thế hệ Gen Z, tạo nên một biểu tình mang màu sắc hoàn toàn mới.

Trước đây, các cuộc biểu tình được đánh giá dựa trên báo chí hay truyền hình, thì nay Gen Z dựa trên lượt chia sẻ, biến thể và âm thanh lan truyền trên mạng xã hội. Trong khi đó, chính phủ vốn đi đầu trong việc sử dụng truyền thông mạng xã hội thì nay đang bị người trẻ bắt kịp và vượt lên bằng sự sáng tạo mới trong việc biểu đạt sự phản kháng.

Những hoạt động của phong trào biểu tình Gen Z tại Ấn Độ đã mở ra một kỷ nguyên mới trong ngôn ngữ biểu tình, biến những ý tưởng và lời kêu gọi thành các sản phẩm số có sức lan tỏa mạnh mẽ, thu hút nhiều sự quan tâm của cộng đồng.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.