Cựu CEO Southern Water và ba người khác bị truy tố về cáo buộc gian dối trong kiểm tra chất lượng nước

Matthew Wright, người từng giữ chức Giám đốc điều hành của Southern Water, cùng ba cá nhân khác đã bị cáo buộc âm mưu gian lận nhằm lừa dối Cơ quan Môi trường Anh (Environment Agency - EA) và cơ quan quản lý nước Ofwat. Các cáo buộc nghiêm trọng liên quan đến việc thao túng kết quả kiểm tra chất lượng nước để tránh phải chịu khoản phạt lên đến hàng chục triệu bảng Anh.

Hai vị thẩm phán cấp cao của Tòa án Tối cao Anh vừa bác bỏ yêu cầu của Wright về việc hủy bỏ trát hầu tòa được EA ban hành trước đó dành cho ông cùng ba người quản lý khác của Southern Water gồm Philip Barker, Clive Massey và Mark Gregory. Trước đó, Wright đã kháng cáo cho rằng EA không có quyền phát hành trát, nhưng tòa án đã giữ nguyên quyết định, đồng thời dỡ bỏ các giới hạn về việc công khai vụ kiện.

Theo lịch tòa án, phiên xử vụ án đối với Wright 61 tuổi, cư trú tại Haslemere, Surrey; Barker 58 tuổi tại Chiltington, West Sussex; Massey 65 tuổi tại Brandhill, Shropshire và Gregory 64 tuổi ở Southampton sẽ diễn ra tại Tòa án Medway vào ngày 14/7. Họ bị cáo buộc đã âm mưu gian lận trong giai đoạn 2012-2017 bằng cách tạo ra những sự kiện giả vờ không có nước chảy tại các trạm xử lý nước thải, nhằm qua mắt EA và Ofwat, tránh bị phạt vì vi phạm quy định môi trường và tài chính.

Riêng Southern Water cũng bị cáo buộc thực hiện hàng chục vi phạm các điều kiện của giấy phép môi trường tại nhiều trạm xử lý nước thải trong khoảng thời gian từ 2013 đến 2017. Ba cá nhân khác gồm Terry Stephens (68 tuổi, Waterlooville, Hampshire), David James (60 tuổi, Worthing, West Sussex) và Mark Butler (47 tuổi, Hassocks, West Sussex) bị truy tố về các vi phạm tương tự, với tổng số tám lần phạm lỗi đối với Butler.

Các trạm xử lý nước thải tại Anh được vận hành theo giấy phép môi trường do EA cấp, với việc thử nghiệm nước thải được tiến hành trong khuôn khổ chương trình giám sát tự động (operator self-monitoring - OSM) từ năm 2009. Chương trình này yêu cầu các đợt kiểm tra không báo trước hàng năm để đánh giá chất lượng nước thải trước khi xả ra môi trường. Kết quả kiểm tra được gửi tới cả EA và Ofwat, với nguy cơ bị phạt nếu không tuân thủ các yêu cầu giấy phép.

Tuy nhiên, nếu tại thời điểm kiểm tra dòng chảy thấp đến mức không thể lấy mẫu, sự cố này được xem như không vi phạm, đồng nghĩa không có mẫu thử nào được lấy trong suốt thời gian kiểm tra. Một trong những thủ đoạn bị cáo buộc là tạo ra tình trạng "không dòng chảy" bằng cách di dời nước thải bằng xe bồn để ngăn lấy mẫu, qua đó tránh các kết quả kiểm tra không đạt.

Thẩm phán Stephen Leake đã mô tả vụ việc là một kế hoạch có chủ ý của các lãnh đạo Southern Water nhằm gian lận hệ thống OSM bằng cách điều chỉnh vận hành, tạo ra tình trạng không có dòng nước khi dự đoán sẽ bị đánh trượt kiểm tra, tránh hậu quả về tài chính và môi trường. Các luật sư của Wright đã tranh luận rằng EA chỉ có quyền xử lý các vi phạm môi trường chứ không có thẩm quyền truy tố về hành vi gian lận hay âm mưu gian lận.

Phán quyết của Tòa án Tối cao đã khẳng định quyền của EA trong việc tiến hành truy tố các tội danh liên quan đến gian lận nếu việc đó hỗ trợ chức năng bảo vệ môi trường của cơ quan này. Tòa án nhận định những cáo buộc trong vụ án rất nghiêm trọng, cho thấy sự gian lận tinh vi và có quy mô lớn diễn ra trong nội bộ công ty, bao gồm cả việc sử dụng xe bồn để loại bỏ nước thải nhằm gây sai lệch kết quả kiểm tra, lừa dối các cơ quan chức năng và công chúng.

Theo đánh giá của EA, công ty đã tránh được khoản phạt lên tới 45 triệu bảng, trong khi tổ chức này cho rằng con số thực tế có thể cao hơn.

Phát ngôn viên EA nhấn mạnh cơ quan này cam kết bảo vệ môi trường nghiêm ngặt và sẽ kiên quyết truy tố các cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm nghiêm trọng. Họ hoan nghênh phán quyết quan trọng của Tòa án Tối cao, coi đây là bước tiến trong việc xử lý các hành vi vi phạm môi trường có tổ chức và quy mô lớn.

Vụ án đang thu hút sự chú ý lớn tại Anh về cách các công ty cấp nước và xử lý nước thải thực hiện và tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.