Ủy ban Tài chính Hạ Viện điều tra việc chậm nộp doanh thu của các doanh nghiệp nhà nước
Ngày 25/4, Ủy ban Tài chính về Tài khoản Công của Hạ Viện Nigeria đã thúc đẩy cuộc điều tra về việc các cơ quan thuộc Chính phủ liên bang chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp các khoản doanh thu. Văn phòng Kế toán trưởng Liên bang (OAGF) được yêu cầu trình bày chi tiết các khoản tiền dư thừa hoạt động và các khoản thu chưa được nộp, trong đó có những khoản từ Ngân hàng Trung ương Nigeria (CBN), Công ty Dầu khí Quốc gia Nigeria (NNPC) và các doanh nghiệp nhà nước khác.
Phiên điều trần diễn ra tại Quốc hội với sự tham gia của ông Shamseldeen Ogunjimi, Kế toán trưởng Liên bang, cùng các quan chức cấp cao của Bộ Tài chính. Đây là một phần trong nỗ lực giám sát tài chính công và đánh giá sự tuân thủ Luật Trách nhiệm Tài chính (Fiscal Responsibility Act), quy định doanh nghiệp nhà nước phải nộp một tỷ lệ phần trăm nhất định lợi nhuận hoạt động vào Quỹ Doanh thu Hợp nhất (Consolidated Revenue Fund).
Lo ngại về hiệu quả thu của Nigeria và số tiền nợ khổng lồ từ CBN
Ông Gboyega Isiaka, thành viên ủy ban, bày tỏ quan ngại về tình trạng thu ngân sách yếu kém của Nigeria. Ông cho biết tỷ lệ nộp doanh thu chỉ vào khoảng 16% GDP, thấp so với nhiều nước trong khu vực. Các doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ nộp khoảng 80% lợi nhuận hoạt động, tuy nhiên thực tế nhiều đơn vị chưa hoàn thành hoặc không nộp đủ.
Trả lời về mức nợ của CBN, ông Makinde Mogaji, Giám đốc Thu nhập và Đầu tư của OAGF, tiết lộ ngân hàng trung ương đang nợ Chính phủ lên đến 5,3 nghìn tỷ naira tiền lợi nhuận chưa nộp. Ông cho biết dù Ủy ban Tài chính đã nhiều lần yêu cầu thu hồi, khoản nợ này vẫn chưa được thanh toán, trong khi các cơ quan khác như Cảng Hàng không Quốc tế Lagos (FAAN) đã nộp 473 tỷ naira.
Chính sách trích quỹ tự động và tranh cãi từ các Bộ, ngành
Ủy ban cũng xem xét chính sách trích quỹ tự động từ tài khoản của các Bộ, ngành trước khi kết thúc năm tài chính, nhằm thu hồi lợi nhuận hoạt động dự kiến. Kế toán trưởng Ogunjimi cho biết chính sách này đã giúp tăng cường thu ngân sách trong năm trước, nhưng cũng phải điều chỉnh do một số đơn vị phản ứng và yêu cầu hoàn tiền.
Ông cho biết có trường hợp NNPC từ chối hợp tác đến mức phải bị yêu cầu rời khỏi cuộc họp do không tuân thủ. Một số phần nợ được chấp nhận, nhưng một số khác vẫn đang được xem xét kỹ lưỡng bởi ủy ban đánh giá sau sự kiện.
Tác động của việc trích quỹ và những mâu thuẫn liên quan tới các cơ quan công quyền
Đăng ký bản tin QMVN
Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.
Chủ tịch Ủy ban, ông Bamidele Salam, nêu lên lo ngại về việc trích quỹ từ các tài khoản của những cơ quan có nhiệm vụ cung cấp dịch vụ thiết yếu như Ủy ban Giáo dục Cơ bản Toàn quốc (UBEC) và Viện Khoa học và Công nghệ Quốc gia (NASENI). UBEC phản ánh việc bị trích 15 tỷ naira và 16 tỷ naira từ tài khoản mà chưa được hoàn trả, gây ảnh hưởng đến các chương trình giáo dục thiết yếu, đặc biệt trong khu vực Bắc Nigeria với hơn 13,5 triệu trẻ em không tới trường.
Kế toán trưởng giải thích việc trích quỹ là tạm thời để đáp ứng nhu cầu trọng yếu của ngân sách chính phủ và sau đó sẽ được hoàn trả khi các cơ quan có yêu cầu. Ông nhấn mạnh đã hoàn trả hơn 300 tỷ naira cho Quỹ TETFund và sẽ tiếp tục xử lý các khoản tiền theo đúng quy định.
Tuy nhiên, ông Salam cho rằng việc trích quỹ trái pháp luật và làm suy yếu năng lực thực thi nhiệm vụ của các cơ quan công quyền, yêu cầu sự minh bạch và công bằng trong việc hoàn trả.
Yêu cầu cụ thể từ Ủy ban đối với Văn phòng Kế toán trưởng Liên bang
Ủy ban đã yêu cầu Văn phòng Kế toán trưởng khẩn trương cung cấp hồ sơ chi tiết về các khoản nợ lợi nhuận hoạt động từ CBN, NNPC và các doanh nghiệp nhà nước khác, cũng như danh sách các khoản trích quỹ tự động từ tài khoản các Bộ, ngành kèm theo số tiền đã được hoàn trả và số còn tồn đọng.
Cuộc điều tra sẽ tiếp tục trong những tuần tới nhằm xác định mức độ tuân thủ Luật Trách nhiệm Tài chính, thu hồi các khoản doanh thu chưa nộp và làm rõ tính hợp pháp của các khoản trích quỹ đối với quỹ của các cơ quan công lập có chức năng quan trọng.
Những điều rút ra từ bài viết
- CBN đang nợ Chính phủ Nigeria 5,3 nghìn tỷ naira tiền lợi nhuận chưa nộp.
- Chính sách trích quỹ tự động giúp tăng thu ngân sách nhưng gây tranh cãi với các Bộ, ngành bị trích quỹ.
- Việc trích quỹ từ tài khoản các cơ quan công quyền có thể ảnh hưởng đến khả năng thực hiện nhiệm vụ của họ.
- Ủy ban Tài chính yêu cầu minh bạch về khoản nợ và các khoản đã trích, đã hoàn trả cũng như tồn đọng.
- Cuộc điều tra sẽ tiếp tục nhằm đảm bảo tuân thủ Luật Trách nhiệm Tài chính và cải thiện thu ngân sách.
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.