Thỏa thuận hạt nhân Mỹ - Saudi hé lộ chuẩn mực kép trong chủ quyền Iran

Ngày 22/7/2026, tại Washington, Mỹ công bố ký kết thỏa thuận hợp tác hạt nhân dân sự kéo dài 30 năm với Saudi Arabia. Buổi lễ diễn ra dưới lá cờ Mỹ và Saudi với sự tham gia của Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright. Tuy nhiên, chỉ chưa đầy 24 giờ sau, toàn bộ tinh thần của thỏa thuận gần như sụp đổ khi cựu Tổng thống Donald Trump phản đối gay gắt trên mạng xã hội, yêu cầu Saudi chỉ được tiến hành thỏa thuận khi nước này tham gia Abraham Accords - một hiệp ước bình thường hóa quan hệ với Israel. Bình luận của Trump khiến Nhà Trắng phải cấp tốc xử lý khủng hoảng, đồng thời khiến Saudi Arabia hoàn toàn bất ngờ trước điều kiện này.

Vụ việc trên cho thấy sự thiếu nhất quán trong chính sách đối ngoại của Mỹ cùng thái độ coi thường các nguyên tắc hạt nhân toàn cầu, phản ánh việc các điều khoản đảm bảo an ninh hạt nhân bị đánh đổi để lấy lợi ích kinh tế và chính trị.

Căn nguyên của thỏa thuận này là việc Mỹ coi công nghệ hạt nhân nhạy cảm nhất thế giới như một mặt hàng thương mại. Theo thỏa thuận, Saudi Arabia được phép nghiên cứu khả năng làm giàu urani trong nước thông qua một "nghiên cứu khả thi chung", trong khi từ chối thực thi các quy định bổ sung của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho phép thanh tra bất ngờ các cơ sở không khai báo.