Sông ngòi Ấn Độ đang dần biến mất do sự phát triển đô thị thông qua ô nhiễm và thu hẹp

Câu nói nổi tiếng "Thiên nhiên cung cấp đủ để đáp ứng nhu cầu con người nhưng không đủ để thỏa mãn lòng tham vô tận" của Mahatma Gandhi càng trở nên đúng đắn khi nhìn vào thực trạng các dòng sông ở Ấn Độ hiện nay. Các con sông chảy qua các đô thị lớn như Delhi, Mumbai, Chennai, Hyderabad và Bengaluru ngày càng bị thu hẹp, bị lấn chiếm và biến thành nơi tiếp nhận rác thải sinh hoạt, công nghiệp từ mức đô thị hóa mở rộng không ngừng. Những con sông từng định hình các khu đô thị giờ đây quá tải bởi nước thải và ô nhiễm nghiêm trọng.

Mỗi con sông phải trả giá khác nhau cho quá trình phát triển này. Sông Yamuna, chảy qua thủ đô New Delhi, đã thu hẹp gần 68% diện tích trong vòng hơn 2 thế kỷ qua do các công trình lấn chiếm vùng ngập lũ và chuyển hướng dòng chảy. Sông Sahibi ở Delhi hiện đã suy thoái nghiêm trọng và gần như mất đi bản sắc sinh thái ban đầu.

Nghiên cứu từ Đại học Delhi và Viện Khoa học Giáo dục và Nghiên cứu IISER Bhopal cho thấy bề rộng trung bình của Yamuna qua Delhi giảm từ 658 m xuống còn khoảng 210 m – tương đương giảm 68% trong 220 năm. Dòng chảy cũng giảm 90%, do các công trình như đập chắn, kênh dẫn và chuyển hướng nước. Việc thu hẹp phù sa khiến Delhi dễ bị ngập lụt nghiêm trọng hơn, minh chứng qua trận lũ kỷ lục năm 2023 dù lượng nước dòng chảy thấp hơn so với năm 1978.