Cadet Alper Kalin và sự kiện ngày 15/7/2016 tại Ankara
Ngày 15 tháng 7 năm 2016, Alper Kalin, một cadet của lực lượng không quân Thổ Nhĩ Kỳ, chuẩn bị rời căn cứ Akinci ở Ankara để dự đám cưới bạn thì bị ra lệnh ở lại tham gia một bài tập chống khủng bố. Không ai báo trước cho anh về âm mưu đảo chính đang diễn ra. Vào đêm hôm đó, một nhóm quân nhân nổi loạn đã cố gắng lật đổ chính phủ của Tổng thống Recep Tayyip Erdogan, nhưng thất bại. Kalin, người được chọn để huấn luyện phi công F-16, đột nhiên trở thành nghi phạm chính trong âm mưu này và đối mặt với bản án tù chung thân.
Hoàn cảnh và sự nhầm lẫn khủng khiếp
Gia đình Kalin hiện sống trong một căn hộ ở Ankara, vẫn còn nhớ những giây phút cuối cùng bên con trai trước khi anh bị giam cầm tại nhà tù cách đó khoảng 1.000 km về phía đông nam ở thành phố Diyarbakir, khu vực đông dân người Kurd. Được biết Kalin thuộc nhóm 14 người đầu tiên trong số 60 ứng viên phi công F-16 được phân thành bốn nhóm tại căn cứ Akinci, nơi các mũi nhọn quân sự chỉ nhận huấn luyện từng nhóm một. Những cadet như anh bị tước điện thoại, làm họ không thể liên lạc hoặc nắm bắt thông tin về sự kiện chính trị nghiêm trọng xảy ra ngay lúc đó.
Chia sẻ với AFP, Ilker Kalin, anh trai Alper, cho hay nhóm của em anh là những người cuối cùng mới biết về cuộc đảo chính vì bị cô lập thông tin. Gia đình anh đã lo lắng khôn nguôi trong khi từng giây từng phút theo dõi tình hình trên truyền hình, cố gọi điện tìm kiếm thông tin liên lạc với Alper.
Bản án và cuộc sống trong tù
Chỉ 11 ngày sau sự kiện, Kalin bị triệu hồi quay lại căn cứ để lấy lời khai. Gia đình không ngờ đây cũng là lần cuối cùng thấy anh trước khi anh bị bắt giam với cáo buộc có tham gia âm mưu đảo chính. Sau bốn năm xét xử kéo dài, ngày 26/11/2020, Kalin cùng 12 đồng phạm bị tuyên án tù chung thân với tội danh cố gắng "lật đổ trật tự Hiến pháp". Các lời khai từ chỉ huy khẳng định họ không biết gì về âm mưu cũng không giúp ích trước tòa.
Đăng ký bản tin QMVN
Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.
Trong tổng số gần 500 người bị xét xử liên quan đến Âm mưu Akinci, 484 người bị tuyên án tù chung thân, trong đó có 114 học viên sĩ quan. Theo phân tích của nhà khoa học chính trị Ahmet Insel, nhiều cadet trẻ ra đường theo mệnh lệnh mà không hiểu lý do thực sự. Việc thả những người không rõ vai trò và quyền lực tại căn cứ đã dẫn đến sự trừng phạt rộng rãi, không phân biệt cấp bậc hay nhận thức về vụ việc.
Kalin hiện đang bị giam giữ trong môi trường cô lập nghiêm ngặt tại Diyarbakir, cách xa gia đình để hạn chế liên lạc thân nhân, bị giới hạn số lượng quần áo và không được mặc những màu sắc giống cảnh sát hoặc quân đội. Tình cảnh của anh phản ánh tình trạng nghiêm trọng về nhân quyền sau cuộc đảo chính thất bại, đồng thời cho thấy sự siết chặt quyền lực của Tổng thống Erdogan trong thập kỷ qua.
Gia đình và niềm mong chờ công lý
Gia đình Kalin vẫn đang nỗ lực ôn lại ký ức cùng những hình ảnh còn sót lại để duy trì hy vọng. Mẹ của anh – bà Kerban Kalin – bày tỏ ước muốn về một sự thay đổi chính trị để chấm dứt các bất công đã xé nát cuộc sống của họ. Gia đình mong muốn chính quyền hiện tại nhận trách nhiệm và sửa chữa những sai lệch với số phận của con trai bà, người đã trở thành nạn nhân trong một cuộc khủng hoảng chính trị sâu sắc.
Những điều rút ra từ bài viết
- Nhiều thanh niên trong lực lượng quân sự bị cuốn vào các cuộc thanh trừng chính trị mà không hiểu rõ nội dung sự kiện.
- Việc tập trung xét xử và kết án hàng trăm người sau vụ đảo chính cho thấy sự siết chặt quyền lực ở Thổ Nhĩ Kỳ.
- Việc tước thông tin liên lạc khiến những cadet không thể biết diễn biến thực tế của sự kiện, dễ bị lôi kéo vào tình huống bất lợi.
- Gia đình các bị cáo trải qua nhiều đau thương và chờ đợi cải cách công bằng trong hệ thống tư pháp và chính trị.
- Chính sách đưa người bị kết án đi xa nhà và hạn chế điều kiện sinh hoạt là một phần trong chiến lược kiểm soát của chính quyền sau đảo chính.
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.
