Cuộc đời và di sản của José Rizal - Anh hùng dân tộc Philippines

José Rizal (1861-1896) được xem là một biểu tượng anh hùng của nhân dân Philippines nhờ cuộc đời kiên trung đấu tranh chống lại sự áp bức và mê tín. Từ nhỏ ông đã thể hiện tài năng vượt trội khi biết đọc và viết từ 5 tuổi. 17 tuổi, ông tốt nghiệp đại học ở Manila, tuy nhiên bằng cấp về đo đạc ruộng đất được nhận khi ông đủ tuổi trưởng thành.

Đối mặt với phân biệt đối xử từ chính quyền thực dân Tây Ban Nha, Rizal sang Tây Ban Nha năm 1882 để học y khoa và triết học. Nhận thấy mẹ mình gần như mù lòa, ông quyết định chuyên sâu về bệnh mắt, bảo vệ đam mê và lòng hiếu thảo. Ông hoàn thành hai luận án tiến sĩ ở Paris và Heidelberg, sống tại châu Âu suốt 10 năm, du lịch nhiều nơi và tạo ấn tượng mạnh nhờ sự thông thái và hòa nhã.

Rizal quyết định đoạn tuyệt với Giáo hội chính thức và đứng về phía nhân văn trong các nghiên cứu khoa học. Qua các bài viết công khai, ông kêu gọi cải cách xã hội, bảo vệ quyền lợi và tự do cơ bản cho người Philippines, thúc đẩy nền giáo dục thế tục và bãi bỏ lao động cưỡng bức cho nông dân.

Tác phẩm văn học của Rizal trở thành kinh điển, chống lại sự đô hộ của Tây Ban Nha. Cuốn sách "Không chạm tới tôi" (1887) là tiếng nói phản đối áp bức, tiếp sau đó là tiểu thuyết chống thuộc địa và phê phán Giáo hội "Cướp biển" (1891). Các tờ rơi tuyên truyền của ông góp phần thức tỉnh ý thức dân tộc. Vì vậy, khi trở về từ châu Âu vào năm 1887, ông bị buộc phải rời Philippines.