Biên giới Gibraltar - Tây Ban Nha mở cửa sau hơn một thế kỷ

Kể từ nửa đêm ngày 15/7/2026, biên giới giữa Tây Ban Nha và lãnh thổ hải ngoại Anh Quốc Gibraltar không còn kiểm soát viên biên giới. Rào chắn bằng kim loại dài khoảng một cây số được dựng lên từ năm 1908 được tháo gỡ trong tuần này, đánh dấu sự kiện quan trọng chấm dứt hơn 100 năm kiểm soát biên giới truyền thống. Đây là hệ quả của một thỏa thuận giữa Liên minh châu Âu và Vương quốc Anh được ký kết vào tháng 2 và có hiệu lực từ ngày 15/7.

Tiện lợi cho hơn 15.000 người lao động qua biên giới mỗi ngày

Thỏa thuận mới cho phép người dân và hàng hóa lưu thông qua biên giới này mà không còn phải trải qua các thủ tục kiểm tra phức tạp. Điều này đặc biệt có lợi cho hơn 15.000 cư dân địa phương thường xuyên điểm qua lại hàng ngày giữa thành phố La Línea de la Concepción ở tỉnh Cádiz, Tây Ban Nha và Gibraltar để làm việc. Trước đây vào giờ cao điểm, họ từng phải chờ đợi từ vài giờ cho đến bảy tiếng đồng hồ tại biên giới.

Quảng cáo300 × 250

Consuelo, một y tá người Tây Ban Nha làm việc tại Gibraltar, chia sẻ trải nghiệm: "Tôi từng phải chờ từ ba đến bốn giờ, thậm chí có lúc đến bảy tiếng trước khi qua biên giới. Giờ đây, nỗi nhọc nhằn này đã kết thúc."

Hợp tác kinh tế và liên kết với Khối Schengen

Theo thỏa thuận, Gibraltar sẽ được liên kết chặt chẽ với Khối Schengen và áp dụng quy định hải quan mới với EU, nhằm đảm bảo thông thương thuận lợi. Các thủ tục kiểm soát hộ chiếu chỉ còn thực hiện tại sân bay và cảng biển Gibraltar, giúp giảm tải cho các điểm biên giới đất liền.

Tồn tại song song với tranh chấp chủ quyền kéo dài

Đăng ký bản tin QMVN

Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.

Mặc dù việc mở cửa biên giới được xem là sự kiện lịch sử, nhưng vấn đề chủ quyền Gibraltar vẫn còn gây tranh cãi. Gibraltar do Anh kiểm soát từ năm 1704 và được công nhận chuyển giao vào năm 1713 theo Hòa ước Utrecht, nhưng Tây Ban Nha vẫn tuyên bố vùng đất này là thuộc địa bị chiếm đóng bất hợp pháp. Thỏa thuận mới giữ nguyên vị thế pháp lý nhằm không làm thay đổi tranh chấp chủ quyền.

Bộ trưởng Ngoại giao Tây Ban Nha José Manuel Albares ca ngợi đây là sự kiện "lịch sử" khi hai bên lần đầu tiên sau ba thế kỷ bắt tay hòa giải. Thủ tướng Anh Keir Starmer cũng nhấn mạnh thỏa thuận bảo vệ quyền lợi di chuyển và thương mại song song với việc giữ vững quyền chủ quyền của Anh và Gibraltar.

Quảng cáo300 × 250

Bối cảnh lịch sử và tác động Brexit

Việc kiểm soát biên giới từng gây ra căng thẳng lớn, mà đỉnh điểm là thời kỳ cầm quyền của tướng Francisco Franco khi ông đóng cửa biên giới vào năm 1969. Cửa khẩu chỉ được mở lại cho người đi bộ vào 1982 và cho xe cộ vào năm 1985. Lãnh thổ Gibraltar tuy nhỏ chỉ 6,5 km2, nổi tiếng với đàn khỉ Berber và mỏ đá Rock of Gibraltar, trở thành điểm nóng chính trị từ lâu trong quan hệ Madrid - London.

Điều đáng chú ý, dù 96% dân cư Gibraltar bỏ phiếu ở lại EU trong cuộc trưng cầu năm 2016, việc Anh rời EU (Brexit) trở thành nguyên nhân thúc đẩy giải pháp kết nối mới nhằm giảm thiểu các rào cản biên giới, dù không giải quyết tranh chấp chủ quyền.

Những điều rút ra từ bài viết

  • Rào chắn biên giới giữa Tây Ban Nha và Gibraltar được tháo dỡ sau hơn một thế kỷ thiết lập.
  • Thỏa thuận EU-Anh cho phép lưu thông tự do người và hàng hóa qua biên giới kể từ tháng 7/2026.
  • Hơn 15.000 người lao động qua lại hàng ngày hưởng lợi lớn từ việc bãi bỏ kiểm soát biên giới.
  • Vấn đề chủ quyền Gibraltar vẫn tiếp tục gây tranh cãi giữa Tây Ban Nha và Anh.
  • Brexit paradoxically tạo điều kiện cho thỏa thuận mở cửa biên giới Gibraltar-Tây Ban Nha.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.