Bối cảnh phát hiện tại Nerevsky, Novgorod
Cuối tháng 7 năm 1951, tại khu vực khai quật Nerevsky, trung tâm thành phố Novgorod, một công trình khảo cổ do Đại học Tổng hợp Moscow (MGU) và Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô (AN USSR) phối hợp thực hiện dưới sự lãnh đạo của Artyom Vladimirovich Artsikhovsky đã được tiến hành tích cực. Khu vực cách pháo đài Novgorod cũ khoảng 250 mét, nằm trên nền con đường cổ Holopskaya. Theo lời kể của nhà khảo cổ Valentin Lavrentievich Yanina, lúc đó khu đất hoang cỏ mọc um tùm, sau chiến tranh để lại đống đổ nát và tàn tích đô thị cũ.
Mặc dù bề mặt hiện trạng không mấy ấn tượng, lớp văn hóa khảo cổ dày đến 7,5 mét với 27 lớp sàn gỗ cổ đại được tìm thấy ở đây đem lại triển vọng lớn cho các nhà khảo cổ.
Phát hiện bước ngoặt của Nina Akulova
Ngày 26/7/1951, Nina Fedorovna Akulova, một công nhân nhà máy sản xuất nội thất 30 tuổi, tận dụng kỳ nghỉ để làm việc phụ tại khu vực khai quật. Cô được phân công làm việc trên bờ phân chia hai khu vực khai quật, nơi theo kinh nghiệm lâu năm thì "không bao giờ có phát hiện quan trọng".
Tuy nhiên, Akulova tìm thấy một mảnh vỏ cây bạch dương kích thước 13x38 cm. Ban đầu, miếng vỏ cây có vẻ bẩn và ít hấp dẫn, nhưng trên bề mặt mờ đục đó hiện rõ những ký tự được khắc bằng dụng cụ nhọn. Khi cô chuyển mảnh vỏ cây này cho các nhà khảo cổ, mọi người đã xúc động như chứng kiến một sự kiện lớn lao, và lời tuyên bố của Artsikhovsky về phần thưởng 100 rúp đã phần nào khẳng định giá trị phát hiện này.
