Tổng Thư Ký Liên Hợp Quốc Guterres Thăm Syria Lần Đầu Sau Hơn 15 Năm

Vào năm 2026, António Guterres, Tổng Thư Ký Liên Hợp Quốc, đã có chuyến thăm Syria lần đầu tiên sau hơn 15 năm kể từ thời Ban Ki Moon năm 2009. Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh Syria đang từng bước tìm cách nối lại mối quan hệ với cộng đồng quốc tế sau nhiều năm chiến tranh và chia rẽ. Guterres đã gọi chuyến đi này là một chuyến "thăm thể hiện sự đoàn kết" tới thủ đô Damascus trên nền tảng mạng xã hội X.

Tại đây, ông đã gặp gỡ với Ahmed al-Scharaa, lãnh đạo chuyển tiếp của Syria, và Ngoại trưởng Asaad al-Schaibani để thảo luận về tình hình hiện tại của đất nước và các nỗ lực phối hợp nhằm hỗ trợ người dân Syria vượt qua khủng hoảng kéo dài.

Trong chuyến công du, Guterres cũng đã ghé thăm nhà tù quân sự Saidnaja, nằm gần Damascus. Nơi đây nổi tiếng với các vụ tra tấn và giết người hàng loạt trong thời kỳ chính quyền của cựu Tổng thống Bashar al-Assad. Theo tổ chức nhân quyền Amnesty International, hàng ngàn người, chủ yếu là dân thường đối lập, đã bị hành quyết theo phương thức tập thể tại trại giam này. Chuyến thăm của Guterres nhằm nhấn mạnh sự quan tâm của Liên Hợp Quốc tới vấn đề nhân quyền và trách nhiệm giải trình đối với các hành động tàn bạo trong cuộc nội chiến Syria.

Chuyến thăm này đánh dấu sự hiện diện đầu tiên của một Tổng Thư Ký Liên Hợp Quốc ở Syria từ năm 2009, và cũng là lần đầu tiên Guterres trở lại quốc gia này kể từ năm 2010, khi ông còn là Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn. Ông cho biết mình đã lựa chọn không đến Syria kể từ khi cuộc đàn áp khốc liệt bắt đầu vào năm 2011 cho đến khi chính quyền cũ bị lật đổ.

Cuộc nội chiến bùng phát vào năm 2011 khiến Syria bị quốc tế cô lập sâu sắc, tuy nhiên tình hình đã có chuyển biến lớn kể từ cuối năm 2024 khi liên minh do nhóm Hồi giáo cực đoan Haiʾat Tahrīr ash-Shām (HTS) lãnh đạo đã lật đổ chính quyền ông Assad. Lãnh đạo HTS, Ahmed al-Scharaa, hiện giữ chức vụ tổng thống chuyển tiếp, với nỗ lực tái thiết quan hệ cấp quốc tế. Gần đây, Syria cũng đón tiếp lãnh đạo các nước phương Tây trở lại, trong đó có sự có mặt của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron – lần đầu tiên một nhà lãnh đạo chính phủ Liên minh châu Âu tới thăm Syria kể từ khi bùng phát cuộc xung đột.

Liên Hợp Quốc giữ vai trò then chốt trong việc cung cấp viện trợ nhân đạo cho người dân Syria. Theo số liệu của Liên Hợp Quốc, khoảng 15,6 triệu người ở Syria hiện đang phụ thuộc vào sự giúp đỡ bên ngoài để đáp ứng các nhu cầu cơ bản về lương thực, y tế và nơi ở. Việc Guterres đến thăm nước này cũng nhằm thúc đẩy sự chú ý toàn cầu đối với cuộc khủng hoảng nhân đạo kéo dài tại quốc gia Trung Đông.

Chuyến thăm của Tổng Thư Ký Liên Hợp Quốc tới Syria được nhìn nhận là bước ngoặt trong việc cải thiện quan hệ và sự hợp tác quốc tế đối với một quốc gia đã trải qua hơn một thập kỷ xung đột và khó khăn.