Cuộc hành trình kỳ diệu của lươn châu Âu và những thách thức đe dọa sự tồn vong

Lươn châu Âu (Anguilla anguilla) từ lâu được xem là một trong những sinh vật bí ẩn nhất của tự nhiên với chu trình sống đặc biệt chưa từng có. Chúng bắt đầu cuộc đời tại biển Sargasso, khu vực thuộc Đại Tây Dương gần vùng Caribe. Các ấu trùng lươn sau khi sinh ra được dòng nước biển chở dạt hàng nghìn cây số hướng về bờ biển châu Âu và châu Phi. Khi đến nơi, những con lươn non này nhập cư vào hệ thống sông ngòi, cửa sông và đầm phá để phát triển trong nhiều năm.

Khi trưởng thành, lươn trưởng thành rời khỏi môi trường nước ngọt và bắt đầu chuyến di cư trở lại biển Sargasso – nơi khởi nguồn vòng đời, để sinh sản. Đây được coi là một trong những hành trình dài nhất đối với loài cá nước ngọt, với quãng đường đi xuyên Đại Tây Dương dao động từ 5.000 đến 10.000 km tùy theo tuyến đường di chuyển. Nghiên cứu mới công bố năm 2022 tiếp tục khẳng định quãng đường này và cung cấp bằng chứng quan trọng cho quá trình di cư phức tạp của loài lươn.

Dù giai đoạn di cư ở đại dương thu hút sự chú ý trong cộng đồng khoa học, phần còn lại của vòng đời trên sông ngòi đang gặp phải nhiều thách thức nghiêm trọng. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (UICN) đã đưa lươn châu Âu vào danh sách loài nguy cấp đến mức cực kỳ nghiêm trọng. Theo ghi nhận và phân tích của các tổ chức châu Âu, số lượng lươn trở lại các sông ngòi giảm mạnh trong những năm gần đây.