Chính phủ Pháp kích hoạt cơ chế bảo vệ dân sự EU để đối phó cháy rừng nghiêm trọng tại Gironde

Ra đời từ năm 2001, cơ chế bảo vệ dân sự của Liên minh châu Âu đã được kích hoạt hơn 830 lần, trong đó có 64 lần vào năm 2025, theo thông tin từ trang web của Ủy ban châu Âu. Mục tiêu của cơ chế này là hỗ trợ các quốc gia gặp thiên tai hoặc thảm họa, khi năng lực ứng phó của họ bị quá tải.

Hiện có 27 quốc gia thành viên EU cùng 10 quốc gia tham gia ngoài khối, bao gồm Albania, Bosna và Hercegovina, Iceland, Bắc Macedonia, Moldova, Montenegro, Na Uy, Serbia, Thổ Nhĩ Kỳ và Ukraine đóng góp và tài trợ cho cơ chế này. Ngoài cháy rừng, cơ chế còn áp dụng cho nhiều loại thiên tai và sự cố khác như động đất, dịch bệnh hay cuộc khủng hoảng người di cư.

Pháp lần đầu vận dụng cơ chế vào năm 2022 khi cháy rừng lớn ở Gironde phá hủy 30.000 ha rừng. Sau đó, cơ chế tiếp tục hỗ trợ Pháp trong các sự kiện lũ lụt ở Pas-de-Calais năm 2024 và bão Chido tại Mayotte năm 2025.

Trung tâm điều phối phản ứng khẩn cấp (ERCC) đặt tại Brussels là đầu mối trong việc tiếp nhận yêu cầu hỗ trợ và phân phối nguồn lực từ các quốc gia thành viên tham gia. Trung tâm luôn hoạt động 24/7 để kịp thời xử lý các tình huống khẩn cấp.

ERCC điều phối việc huy động các nguồn lực như nhân sự và thiết bị, tổ chức hoạt động triển khai hỗ trợ nơi cần thiết và đóng vai trò quản lý tài chính cho các hoạt động này. Trong các trường hợp cấp bách nghiêm trọng, ERCC có thể kích hoạt rescEU, một kho dự trữ chiến lược của EU gồm các phương tiện và thiết bị y tế, các máy bay chữa cháy và máy bay cứu hộ y tế nhằm đáp ứng hiệu quả hơn.

Cơ chế cũng được tăng cường bởi dịch vụ vệ tinh Copernicus cung cấp bản đồ và phân tích tình hình địa lý giúp lực lượng tại chỗ đưa ra quyết định chính xác hơn.

Năm 2026, từ ngày 1/5 đến 31/10, EU đã bố trí 23 phương tiện bay hỗ trợ chữa cháy rừng, được tài trợ 75% bởi ngân sách chung của liên minh. Trước thực trạng gia tăng cháy rừng do biến đổi khí hậu, EU đang phát triển một “đội bay vĩnh viễn của rescEU” để tăng cường khả năng ứng phó.

Theo kế hoạch, các nước Pháp, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Ý, Croatia và Hy Lạp sẽ mỗi nước sở hữu hai chiếc Canadair mới trong đội tàu bay của mình, dự kiến đầu năm 2028 sẽ nhận các chiếc máy bay đầu tiên. Slovakia và Cộng hòa Séc dự kiến nhận thêm một chiếc trực thăng chữa cháy, trong khi Romania đã tiếp nhận một chiếc tương tự.

Hiện cơ chế bảo vệ dân sự được đảm bảo ngân sách khoảng 3,2 tỷ euro trong giai đoạn 2021-2027, tăng gần sáu lần so với giai đoạn 2014-2020 (khoảng 574 triệu euro). Kinh phí này đến từ đóng góp của 27 nước thành viên cùng các quốc gia tham gia khác cũng như nguồn hỗ trợ từ ngân sách đa năm của Liên minh châu Âu và các gói phục hồi kinh tế.

Điều này cho thấy sự đầu tư mạnh mẽ của EU trong việc tăng cường hợp tác khu vực, xây dựng năng lực ứng phó thiên tai hiệu quả, thiết thực giúp giảm thiểu hậu quả cho mỗi quốc gia thành viên, cũng như bên ngoài châu Âu khi cần.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.