Chính phủ Australia chi hơn 9 triệu USD mỗi người tị nạn ở Nauru nhưng họ vẫn thiếu thốn thực phẩm

Trong năm tài chính gần nhất, chính phủ Australia đã chi hơn 971 triệu USD cho việc quản lý người nhập cư trái phép tại các trung tâm xử lý ngoài khơi, chủ yếu là tại đảo Nauru, tương đương khoảng 9,6 triệu USD cho mỗi cá nhân bị giữ. Tuy nhiên, nhiều người trong số hơn 100 người tị nạn và người xin tị nạn bị giam giữ tại đây phàn nàn không đủ tiền để mua thực phẩm hoặc tiếp cận nước uống sạch. Tình cảnh này được phản ánh qua cuộc khảo sát của tổ chức vận động Asylum Seeker Resource Centre (ASRC), cho thấy trợ cấp 260 USD hai tuần chính phủ Australia cấp không đáp ứng được nhu cầu tối thiểu.

Rakib, một trong những người sống tại Nauru hơn hai năm, cho biết chi phí sinh hoạt đã tăng cao đáng kể, khiến việc mua sắm thực phẩm trở nên khó khăn hơn. Anh mô tả tâm trạng tuyệt vọng đến mức nghĩ rằng "tốt hơn là chết đi" để tìm được bình yên.

Nauru có dân số khoảng 13.000 người và gần như phụ thuộc hoàn toàn vào hàng nhập khẩu trong thực phẩm, với hơn 90% lượng cung. Điều này khiến giá cả trên đảo biến động theo sự sẵn có và gián đoạn thương mại. Ví dụ, các loại rau như cà chua, ớt chuông và hành tây có giá tới 18 USD/kg, gấp ba lần giá tại Australia.

Rakib cho biết giá chuối đã tăng từ 1,5 USD lên 4 USD mỗi quả trong vài tháng qua, và đang đối mặt với việc thiếu hụt gạo, một thực phẩm chính rẻ tiền trên đảo. Theo anh, lô hàng tiếp theo có thể mất đến 2-3 tháng mới tới, khiến cuộc sống rất khó khăn đối với cộng đồng người tị nạn.

Những người tị nạn trên đảo chủ yếu đến từ Trung Quốc, Bangladesh và Pakistan, cố gắng vào Australia bằng đường biển sau năm 2023. Theo chính sách hai đảng lâu dài của Australia, họ sẽ không được định cư vĩnh viễn tại nước này dù đủ điều kiện bảo vệ tị nạn, mà phải chờ Australia đàm phán với nước thứ ba để chuyển họ đi. Trung tâm xử lý ngoài khơi gần đây cũng trở nên quá tải do các đợt đến liên tục, với khoảng 100 người vẫn đang chờ đợi trong tình trạng không rõ ràng.

Do không được phép làm việc, những người này phụ thuộc hoàn toàn vào khoản trợ cấp chính phủ. Chính phủ từng tăng khoản trợ cấp lên 260 USD hai tuần từ cuối năm 2025 nhưng vẫn không đủ để trang trải chi phí sinh hoạt đắt đỏ tại đảo.

Theo khảo sát của ASRC, 82% người tham gia cho biết họ không có đủ nước uống sạch, do Nauru không có sông hay hồ nước ngọt mà phải dựa vào thu nước mưa và hệ thống lọc nước biển khử muối. Rakib cho biết nước từ bể chứa mưa thường phải đun sôi để đảm bảo an toàn, tuy nhiên bể nước này đã không được vệ sinh sạch sẽ trong suốt 2 năm rưỡi qua.

Bên cạnh đó, người tị nạn còn đối mặt với việc mất cắp tài sản cá nhân như lưới đánh cá, hoa quả trồng được, thậm chí cả giày dép, khiến họ khó có thể tự túc thực phẩm hay duy trì cuộc sống hàng ngày.

Jana Favero, phó giám đốc điều hành ASRC, nhận định hệ thống xử lý người tị nạn ngoài khơi của Australia đang hoàn toàn thất bại trong việc đảm bảo các điều kiện sống cơ bản, bao gồm an toàn, nhân phẩm và sức khỏe thể chất lẫn tinh thần của họ. Bà nhấn mạnh những người này đang bị tước đoạt quyền được ăn đủ no.

Trong khi đó, phát ngôn viên Bộ Nội vụ Australia cho biết trách nhiệm quản lý các trường hợp xin tị nạn thuộc về chính quyền Nauru, đồng thời cho rằng khoản trợ cấp đang được xem xét thường xuyên để phù hợp với chi phí sinh hoạt địa phương và khuyến khích sự tự lập của người chuyển đến. Chính phủ cũng khẳng định các cá nhân này được đối xử với sự tôn trọng và theo tiêu chuẩn nhân quyền.

*Các tên nhân vật đã được thay đổi để bảo vệ an toàn.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.