Ông chủ DeepSeek Liang Wenfeng: Thấp thoáng sau thành công AI, tập trung vào đột phá công nghệ

Trong bối cảnh nhiều nhà sáng lập công nghệ trên thế giới thường theo đuổi các giá trị tỷ đô, Liang Wenfeng, người sáng lập DeepSeek và quỹ đầu tư định lượng High-Flyer Quant của Trung Quốc, lại chọn con đường bí ẩn và khiêm tốn. Người ta hiếm khi thấy hình ảnh của ông xuất hiện trên mạng xã hội, tạo nên hình ảnh một lãnh đạo ẩn mình, tập trung vào công việc hơn là quảng bá cá nhân.

Tuần qua, một đoạn ghi âm bị rò rỉ từ cuộc họp kín với nhà đầu tư hồi tháng 5 hé lộ rõ hơn về triết lý kinh doanh và tầm nhìn của Liang. Ông nhấn mạnh nguyên tắc kiềm chế trong hoạt động công ty, thể hiện qua việc DeepSeek vận hành dự án AI theo mô hình mã nguồn mở và duy trì mức giá sản phẩm hợp lý, không chạy theo lợi nhuận tối đa.

Trong cuộc trao đổi kéo dài gần bốn tiếng, Liang đề cập nhiều lần về triết lý cốt lõi của công ty là “sự kiềm chế”. Ông cho biết DeepSeek chọn giữ giá dịch vụ ở mức chỉ đủ lợi nhuận hợp lý nhằm tạo điều kiện cho người dùng rộng rãi và tăng cơ hội phát triển trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI), một công nghệ dự kiến có khả năng trí tuệ nhân tạo đạt hoặc vượt khả năng nhận thức của con người.

“Tôi tin rằng AGI sẽ mang lại giá trị thương mại khổng lồ,” Liang nói. “Ưu tiên hàng đầu của tôi không phải là chiếm thêm thị phần ngay lúc này mà là tăng khả năng đạt được AGI.” Đây là hướng đi khác biệt rõ rệt với nhiều công ty công nghệ trên thế giới vốn muốn nhanh chóng thu lợi nhuận và mở rộng thị phần.

Dù có phong cách trầm lặng, sự thành công của Liang thể hiện rõ qua tài sản cá nhân. Theo Bloomberg Billionaires Index, giá trị ròng của ông hiện gần 38 tỷ USD, chủ yếu nhờ cổ phần chi phối tại DeepSeek và đế chế quỹ đầu tư của mình. Điều này khiến ông trở thành một trong những nhà sáng lập có giá trị tài sản cao nhất trong ngành phát triển mô hình AI thuần túy trên thế giới.

Mặc dù DeepSeek vẫn chưa chính thức thương mại hóa toàn diện, nhu cầu đầu tư trong vòng gọi vốn tháng 5 vừa qua rất mạnh mẽ. Công ty được tách ra từ High-Flyer Quant năm 2023 tập trung nghiên cứu về AGI. Vòng gọi vốn nhằm xác lập giá trị chuẩn cho cổ phiếu nhân viên và giữ ổn định đội ngũ, không hoàn toàn vì nhu cầu vốn gấp rút.

Cuối vòng gọi vốn, định giá DeepSeek tăng từ 10 tỷ USD ban đầu lên khoảng 59 tỷ USD. Để duy trì quyền kiểm soát chiến lược, Liang đã đầu tư cá nhân gần 3 tỷ USD, trở thành nhà đầu tư lớn nhất trong đợt này. Tuy nhiên, vòng gọi vốn thứ hai dự kiến huy động tối thiểu 10 tỷ nhân dân tệ (khoảng 1,48 tỷ USD) đã tạm dừng sau khi có rò rỉ thông tin, theo Bloomberg.

Các chuyên gia trong ngành nhận định phát biểu của Liang thể hiện sự khác biệt đặc trưng giữa các công ty AI Trung Quốc và Mỹ. Guo Tao, thành viên Hiệp hội Trí tuệ nhân tạo Trung Quốc, cho biết so với các phòng thí nghiệm AI hàng đầu nước Mỹ như Anthropic và OpenAI, DeepSeek có hướng phát triển và văn hóa doanh nghiệp rất khác biệt do triết lý của người sáng lập.

Trong khi Anthropic và OpenAI tập trung triển khai thương mại và phát triển hệ sinh thái, Liang lại không nhắm đến lợi nhuận ngắn hạn mà ưu tiên các bước đột phá công nghệ cuối cùng, xây dựng văn hóa doanh nghiệp công nghệ lâu dài và có định hướng bền vững.

Qian Wenying, viện trưởng Viện Công nghệ AI và Đổi mới Kinh doanh Magnet tại Thượng Hải, cũng cho rằng OpenAI thiên về mở rộng quy mô và phản hồi thị trường còn Anthropic chú trọng các ràng buộc an toàn thể chế. Ngược lại, DeepSeek ưu tiên hiệu quả kỹ thuật, quyền tự chủ của kỹ sư và hệ sinh thái mã nguồn mở.

Liang thẳng thắn nhận định khoảng cách giữa Trung Quốc và Mỹ không phải ở nhân tài mà là ở năng lực thiết bị máy tính. Do lệnh cấm của chính phủ Mỹ với các công ty Trung Quốc tiếp cận chip Nvidia tiên tiến - thiết bị chủ yếu cho việc huấn luyện và vận hành AI, DeepSeek cần xây dựng cụm máy tính riêng để đáp ứng yêu cầu.

Ông cũng nói rằng công ty vẫn chưa quyết định có cần phát triển chip độc quyền hay không.

Cuộc họp khép lại với nhận xét của Liang về công ty và đội ngũ: “DeepSeek là tập hợp của những người rất bình thường, tôi thích câu chuyện ‘Một nhóm người bình thường đã làm nên điều phi thường’ hơn là ‘những thiên tài đã làm điều phi thường’”.