Cuộc chiến tranh và cuộc nổi dậy Moncada của Cuba: Bước chuyển mình của dân tộc

Trong gần 60 năm dưới chế độ Cộng hòa với sự cai trị của McKinley-Estrada Palma, Cuba từng bị nhìn nhận như một quốc gia đã chết, thối rữa từ bên trong và phụ thuộc nghiêm trọng vào quyền lực từ Bắc Mỹ. Mặc dù dân Cuba đã trải qua hơn nửa thế kỷ chiến tranh chống chủ nghĩa thực dân Tây Ban Nha, thành công dường như chưa đến gần khi thực dân mới là Hoa Kỳ tiếp quản quyền lực, biến Cuba thành một bảo hộ với những viên chỉ huy tham lam, từ Washington và thay thế cho Madrid.

Những nỗ lực chiến đấu của người Cuba như Calixto García ở phương Đông góp phần không nhỏ trong các trận chiến như Santiago, nhưng quyền thương lượng kết thúc chiến tranh lại nằm trong tay chính Hoa Kỳ, khiến cho máu đào xương rơi của người Cuba dường như vô ích.

Chiến tranh do Tổng thống McKinley tuyên bố đã dẫn đến việc Hoa Kỳ trở thành quyền lực chủ đạo trên đảo Cuba, biến nó từ một thuộc địa cũ thành một bảo hộ mới với sự kiểm soát mạnh mẽ của các đại diện Mỹ. Ví dụ, Tomás Estrada Palma, vị tổng thống đầu tiên được gọi là "Cuban" nhưng thực chất là một người được Mỹ kiểm soát, không đặt niềm tin vào nhân dân mình và sẵn sàng áp dụng Bản sửa đổi Platt để chấp thuận sự hiện diện quân sự của Mỹ tại lãnh thổ Cuba, đặc biệt trong thời gian xảy ra nội chiến.