Chính quyền mới Hungary khởi động kế hoạch mở lại Planetárium sau 9 năm đóng cửa

Chín năm sau khi Planetárium một trong những điểm đến khoa học quan trọng tại Hungary bị đóng cửa, chính phủ mới nước này đang bắt đầu xem xét lại kế hoạch để đưa địa điểm này hoạt động trở lại. Tanács Zoltán, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ, đã thông báo trên trang Facebook cá nhân về việc sẽ tổ chức cuộc họp vào đầu tháng 8 với sự tham gia của các bộ, ngành liên quan nhằm đánh giá tương lai của Planetárium.

Bộ trưởng Tanács Zoltán nhấn mạnh mục tiêu của chính phủ là xây dựng một kế hoạch khả thi trình lên các cơ quan có thẩm quyền, nhằm hiện thực hóa việc mở cửa trở lại Planetárium. Các phương án đang được nghiên cứu bao gồm từ việc mở cửa tạm thời sau sửa chữa nhỏ, nâng cấp cơ sở vật chất, cho đến việc xây dựng một mô hình mới, hiện đại hơn, kết hợp bảo tàng khoa học và trung tâm trải nghiệm tương tác.

Planetárium tại Budapest đã đóng cửa từ năm 2017 do mái tòa nhà xuống cấp nghiêm trọng, gây nguy hiểm cho khách tham quan. Ngay từ mùa hè năm 2016, một cơn bão lớn đã làm thiệt hại và phá hủy phần mái nhà đến mức phải đóng cửa hơn một tháng rưỡi. Sau nhiều trận bão liên tiếp khiến tình trạng nghiêm trọng hơn, quyết định đóng cửa hoàn toàn được đưa ra và duy trì cho đến nay.

Vào thời điểm đó, chính phủ Hungary khi đó cam kết sẽ xem xét kinh phí hỗ trợ phục hồi và dự kiến đưa ra quyết định trong năm 2017 để giúp Planetárium sớm hoạt động trở lại. Đến năm 2019, đã có tổng cộng 128 triệu forint được đầu tư, trong đó phần mái được sửa chữa cơ bản và các kế hoạch cải tạo tổng thể cũng đã được xây dựng. Tuy nhiên, tiến trình dự án bị đình trệ và chưa có kết quả thực tế nào đạt được kể từ đó.

Một trong những khó khăn lớn nhất cho việc tái hoạt động Planetárium là quyền quản lý và sở hữu công trình. Được xây dựng từ năm 1977, Planetárium không thuộc sở hữu nhà nước mà được quản lý bởi Trung tâm Truyền thông Khoa học Hungary (Tudományos Ismeretterjesztő Központ). Việc huy động vốn từ ngân sách nhà nước để phục hồi trở nên phức tạp do không thuộc quyền sở hữu trực tiếp của nhà nước.

Do đó, việc vận động tài trợ, tìm kiếm nguồn lực và hoạch định chiến lược cải tạo không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà còn bao gồm nhiều yếu tố hành chính và chính sách cần phải giải quyết đồng bộ. Chính phủ mới với sự tham gia của nhiều bộ ngành hy vọng sẽ tìm ra được giải pháp cuối cùng để Planetárium có thể chuẩn bị mở cửa trở lại trong thời gian tới.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.