Những điểm chính
- Thượng nghị sĩ Lindsey Graham qua đời do bóc tách động mạch chủ liên quan đến bệnh tim mạch xơ vữa.
- Bóc tách động mạch chủ là tình trạng cấp cứu y tế nghiêm trọng gây rách lớp trong của động mạch chủ.
- Triệu chứng bao gồm đau ngực và lưng dữ dội, giống cảm giác bị xé rách hoặc đâm chích, cần cấp cứu ngay.
- Có hai loại bóc tách động mạch chủ là loại A và loại B, trong đó loại A nghiêm trọng hơn.
- Năm 2019, khoảng 10.000 ca tử vong liên quan bóc tách hoặc phình động mạch chủ được CDC ghi nhận.
Bóc tách động mạch chủ - nguyên nhân tử vong của Thượng nghị sĩ Lindsey Graham
Thông tin từ gia đình Thượng nghị sĩ Lindsey Graham cho biết ông qua đời ở tuổi 71 sau một cơn bệnh ngắn và đột ngột. Theo báo cáo sơ bộ từ Bộ Y tế thành phố Washington D.C., nguyên nhân chính dẫn đến cái chết của ông là do "bóc tách động mạch chủ liên quan đến bệnh tim mạch xơ vữa".
Bóc tách động mạch chủ là một tình trạng y tế rất nghiêm trọng, xảy ra khi lớp trong của động mạch chủ bị rách, tạo điều kiện cho máu chảy vào giữa các lớp của thành động mạch. Động mạch chủ là mạch máu lớn nhất cơ thể, có nhiệm vụ chuyển máu từ tim đến các cơ quan khác. Khi bị bóc tách, dòng máu có thể bị chặn lại hoặc bị suy giảm, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự cấp máu của các cơ quan trong cơ thể.
Triệu chứng và mức độ nghiêm trọng của bóc tách động mạch chủ
Giáo sư trợ giảng phẫu thuật mạch máu Roberto Aru tại Đại học Thomas Jefferson cho biết, bóc tách động mạch chủ là tình trạng nguy hiểm tính mạng cần chẩn đoán nhanh và có thể yêu cầu phẫu thuật cấp cứu. Quyết định điều trị sẽ phụ thuộc vào vị trí của vết rách và mức độ ảnh hưởng đến tuần hoàn máu đến các cơ quan.
Tình trạng này có thể trở nên tử vong nhanh chóng nếu dòng máu trong lớp bóc tách chọc thủng lớp ngoài của động mạch chủ. Triệu chứng thường xuất hiện đột ngột với đau ngực hoặc đau lưng dữ dội, giống cơn đau tim, còn được mô tả như cảm giác bị xé rách hoặc đâm chích.
Ông Aru nhấn mạnh cơn đau dữ dội như vậy là dấu hiệu cảnh báo khẩn cấp và người có triệu chứng phải tìm kiếm sự trợ giúp y tế ngay lập tức để tăng khả năng sống sót.
Triệu chứng bổ sung và phương pháp điều trị
Bên cạnh đau ngực và đau lưng, những dấu hiệu khác có thể bao gồm đau bụng dữ dội, ngất xỉu, khó thở, đau hoặc yếu chân, khó đi lại, và các triệu chứng giống đột quỵ như mất thị lực đột ngột, khó nói hoặc yếu liệt một bên cơ thể.
Phương pháp điều trị bóc tách động mạch chủ thường là phẫu thuật cấp cứu, tùy vào vị trí và mức độ nặng nhẹ của vết rách. Bóc tách động mạch chủ được chia thành hai loại chính: loại A thường nghiêm trọng và xảy ra ở đoạn động mạch chủ gần tim (động mạch chủ lên), trong khi loại B xảy ra ở đoạn dưới của động mạch chủ (động mạch chủ ngực xuống).
Đối với loại B không có biến chứng, bệnh nhân có thể được điều trị bằng thuốc giảm huyết áp và giảm nhịp tim cùng theo dõi sát sao, tuy nhiên vẫn có thể phải phẫu thuật trong thời gian ngắn hoặc dài hạn.
Đăng ký bản tin QMVN
Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.
Đối tượng nguy cơ và biện pháp phòng tránh
Mặc dù hiếm gặp, bóc tách động mạch chủ phổ biến hơn ở nam giới trong độ tuổi 60 và 70. Những người hút thuốc, mắc cao huyết áp hoặc có các rối loạn mô liên kết di truyền đều có nguy cơ tăng cao. Chấn thương cũng có thể là nguyên nhân gây ra tình trạng này.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), năm 2019 có khoảng 10.000 người tử vong do bóc tách động mạch chủ hoặc phình động mạch chủ (một dạng phồng lên bất thường của động mạch chủ).
Người dân có thể giảm nguy cơ bằng cách kiểm soát huyết áp tốt và tránh hút thuốc lá, qua đó góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch hiệu quả.
Jade A. Cobern, MD, MPH, bác sĩ nhi khoa kiêm bác sĩ y tế dự phòng, đã hỗ trợ biên soạn bài viết này cùng nhà báo Youri Benadjaoud.
Câu hỏi thường gặp
Bóc tách động mạch chủ là gì?
Bóc tách động mạch chủ là tình trạng rách lớp trong của động mạch chủ khiến máu chảy vào các lớp thành mạch, gây nguy hiểm tính mạng.
Triệu chứng của bóc tách động mạch chủ là gì?
Triệu chứng thường là đau ngực hoặc đau lưng dữ dội, giống cảm giác xé rách hoặc đâm chích, cùng các dấu hiệu như khó thở, đau bụng và triệu chứng đột quỵ.
Bóc tách động mạch chủ có thể chữa trị không?
Tùy vị trí và mức độ, bệnh nhân có thể được điều trị bằng phẫu thuật cấp cứu hoặc dùng thuốc kết hợp theo dõi chặt chẽ.
Ai dễ mắc bóc tách động mạch chủ?
Nam giới ở độ tuổi 60-70, người hút thuốc, mắc cao huyết áp hoặc rối loạn mô liên kết di truyền có nguy cơ cao.
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.
