Vụ ngộ độc methanol tại Lào khởi tố chủ xưởng rượu, gia đình nạn nhân phản ứng gay gắt

Vào cuối tháng 7 năm 2024, cơ quan chức năng Lào tiến hành khởi tố chủ xưởng rượu liên quan đến vụ ngộ độc methanol khiến 6 du khách thiệt mạng và 1 người sống sót bị mù vĩnh viễn. Người này bị cáo buộc một tội kinh doanh bất hợp pháp và một tội bán thực phẩm có hại, với án phạt tù có thể từ 3 tháng đến 4 năm nếu bị kết án.

Vụ việc xảy ra tại khu du lịch Vang Vieng, nơi quán trọ Nana Backpackers Hostel bán đồ uống nghi chứa methanol độc hại. Trong số các nạn nhân có hai công dân Đan Mạch Anne-Sofie Orkild Coyman (20 tuổi), Freja Vennervald Sørensen (21 tuổi), cùng hai du khách Australia Bianca Jones và Holly Morton-Bowles, luật sư người Anh Simone White và công dân Mỹ James Louis Hutson.

Các gia đình nạn nhân phẫn nộ cho rằng các cáo buộc không tương xứng với mức độ nghiêm trọng của thảm họa. Trước đó, họ đề nghị bổ sung tội danh ngộ sát đối với chủ quán trọ và người quản lý việc mua bán rượu.

Bethany Clarke, một bác sĩ chuyên khoa chân người Anh hiện sống tại Australia và từng là bạn thân của nữ luật sư Simone White, chỉ trích gay gắt cơ quan điều tra Lào. Clarke cho rằng đây chỉ là động thái bao che, vì người chịu trách nhiệm chính là chủ quán và người quản lý mua rượu, thay vì chỉ chủ xưởng rượu.

Cảnh sát Lào thông báo khó khăn trong việc xác định người chịu trách nhiệm do thiếu chứng cứ rõ ràng. Methanol được xác định trong mẫu máu của các nạn nhân người Australia, và rượu Tiger Vodka họ uống chứa nồng độ methanol vượt mức cho phép.

Tuy nhiên, theo thông tin từ Clarke, chỉ riêng quán trọ Nana Backpackers bị ảnh hưởng, không phải tất cả các quán rượu khác ở Vang Vieng, khiến nhiều người nghi ngờ nguyên nhân không phải từ xưởng rượu mà có thể do quản lý tại quán.

Bộ trưởng Ngoại giao Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen bày tỏ thất vọng trước mức độ cáo buộc, đồng thời nhấn mạnh sẽ phối hợp với gia đình nạn nhân và các bên liên quan để bàn hướng đi tiếp theo.

Chính phủ Australia cập nhật cảnh báo du lịch với mức cảnh giác cao do nguy cơ ngộ độc methanol và lo ngại về tính minh bạch trong hệ thống pháp lý Lào. Ngoại trưởng Penny Wong bày tỏ sự thất vọng sâu sắc và đã triệu tập đại sứ Lào tại Canberra để yêu cầu làm rõ và đảm bảo điều tra công bằng.

Phil Robertson, Giám đốc khu vực của Asia Human Rights and Labour Advocates, đánh giá các cáo buộc nhằm nhanh chóng kết án với trách nhiệm hạn chế, đồng thời cho rằng chính quyền Lào có thể đang cố gắng bảo vệ ngành du lịch khỏi ảnh hưởng tiêu cực hơn.

Ông còn cho rằng chính quyền quan tâm nhiều hơn đến việc sửa chữa hình ảnh công chúng thay vì tập trung vào công lý cho các nạn nhân.

Calum Macdonald, công dân Anh 24 tuổi, sống sót sau vụ ngộ độc nhưng mất thị lực vĩnh viễn do methanol tác động lên dây thần kinh thị giác. Anh từng uống rượu miễn phí cùng hai cô gái Đan Mạch, những người sau đó tử vong.

Macdonald chia sẻ ngày biết tin về cái chết của bạn mình rất buồn và kỳ quái, song anh không mong muốn truy tố hình sự nào bởi không cho rằng có ai cố ý gây hại. Anh cũng hiểu được nỗi đau của gia đình các nạn nhân và ủng hộ công lý phù hợp với mong muốn của họ.

Các quan chức Lào cho biết vụ án sẽ được mở trong vòng 15 năm và tiếp tục điều tra nếu có bằng chứng mới. Tuy nhiên, đại diện gia đình và người thân các nạn nhân phàn nàn về sự thiếu minh bạch và thiếu trách nhiệm trong quá trình xử lý.

Vụ việc đã làm nổi bật rủi ro ngộ độc methanol tại khu vực Đông Nam Á do rượu lậu và thiếu kiểm soát. Methanol là một dạng cồn độc không màu và không mùi, có thể gây tử vong chỉ với lượng nhỏ khoảng 25ml.

Trên thế giới, theo Médecins Sans Frontières, đã có khoảng 40.000 người chết do ngộ độc methanol trong vài năm gần đây.

Chính phủ Australia đã đưa ra cảnh báo du lịch nâng cao tại Lào do nguy cơ ngộ độc methanol và tình trạng tội phạm, đồng thời cảnh báo về sự thiếu minh bạch trong hệ thống pháp luật. Đây là một trong những động thái nhằm bảo vệ công dân trước nguy cơ gặp phải thảm họa tương tự.

Trong khi đó, truyền thông quốc tế không được phép dự họp báo của cơ quan chức năng Lào thông báo cáo trạng, càng làm dấy lên nghi vấn thiếu minh bạch và che giấu sự thật.

Với vụ án này, các bên liên quan vẫn tiếp tục kêu gọi điều tra kỹ lưỡng và công bằng để đảm bảo công lý cho những nạn nhân và gia đình họ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.