Hungary tiếp tục cản trở tiến trình gia nhập EU của Ukraine và Moldova

Vào ngày 22/7, Hungary đã từ chối phê duyệt kết quả đánh giá hai cụm đàm phán số 2 và số 3 dành cho Ukraine và Moldova, theo thông tin từ Interfax Ukraine dẫn nguồn từ European Pravda tại Brussels. Đây là lần thứ hai Budapest bác bỏ đề xuất này chỉ trong vòng nửa tháng, sau lần đầu tiên vào ngày 17/7. Lần đánh giá thứ ba dự kiến sẽ được tổ chức vào ngày 1/9.

Hội đồng EU về mở rộng (COELA) tại cuộc họp ngày 22/7 đã thông báo về quyết định trên. Trước đó, trong cuộc họp ngày 17/7, Hungary đồng ý mở cụm thứ 3 cho Moldova nhưng phủ quyết yêu cầu tương tự dành cho Ukraine. Tuy nhiên, phần lớn các quốc gia EU phản đối cách tiếp cận tách biệt này vì con đường gia nhập EU của Ukraine và Moldova được xem là song hành và phải được thực hiện đồng thuận với toàn bộ 27 thành viên.

Các cụm đàm phán 2 và 3 thuộc về “Thị trường nội bộ” và “Cạnh tranh và tăng trưởng toàn diện”, là những lĩnh vực quan trọng trong việc hội nhập kinh tế với Liên minh châu Âu. Trước đó, ngày 15/6, EU đã mở cụm số 1 với tên gọi “Những nguyên tắc cơ bản” cho cả Ukraine và Moldova tại Hội nghị Liên chính phủ ở Luxembourg, bao gồm các lĩnh vực như pháp quyền, nhân quyền và cải cách tư pháp. Cụm 6, liên quan đến chính sách đối ngoại và an ninh chung cùng chính sách thương mại và quan hệ với các nước thứ ba, cũng đã được mở vào ngày 14/7.

Hungary trong năm qua liên tục sử dụng quyền phủ quyết để làm chậm tiến trình gia nhập EU của Ukraine, từng chặn các cụm đàm phán số 2 đến 6 ở cấp kỹ thuật trước khi tạm thời nới lỏng phản đối cụm 6 vào ngày 3/7. Vào cuối tháng 6, Hungary là nước duy nhất không ký thư chung gửi Hội đồng châu Âu và Ủy ban châu Âu về việc mở các cụm đàm phán còn lại, lý giải rằng việc mở cùng lúc tất cả các cụm sẽ không công bằng với các ứng viên ở Tây Balkan.

Phát ngôn viên Budapest từng nói việc mở cửa các cụm nhanh chóng sẽ là thông điệp tiêu cực với các nước Tây Balkan. Đồng thời, Hungary cũng cho rằng cần thêm thời gian để các chuyên gia kỹ thuật đánh giá. Tuy nhiên, nhiều quan chức EU đánh giá các lý do phản đối này có thể vừa xuất phát từ các lo ngại kỹ thuật, vừa nhằm trì hoãn thủ tục một cách có chủ ý. Trong quá khứ, dưới thời Thủ tướng Viktor Orban, Hungary từng phong tỏa tiến trình gia nhập EU của Ukraine trong nhiều năm với lập luận về quyền lợi của dân tộc thiểu số Hungary ở Ukraine.

Dù vậy, đầu tháng 6 vừa qua, chính quyền Budapest đã ký một “thỏa thuận lịch sử” với Ukraine nhằm bảo đảm quyền về giáo dục, văn hóa, ngôn ngữ và chính trị của cộng đồng người Hungary tại vùng Transcarpathia.

Chính quyền Kyiv khẳng định Ukraine đã đáp ứng tất cả các yêu cầu kỹ thuật để mở các cụm đàm phán còn lại và cảnh báo việc trì hoãn có thể gây ra tín hiệu chính trị sai lầm trong bối cảnh nước này tiếp tục chống lại cuộc xâm lược toàn diện của Nga đồng thời hoàn thiện luật pháp theo chuẩn EU.

Tổng thống Volodymyr Zelensky từng bày tỏ hy vọng Hungary sẽ hỗ trợ con đường gia nhập EU của Ukraine bất chấp những bất đồng hiện tại về tốc độ đàm phán. Hiện nay, phần lớn các quốc gia thành viên EU tin tưởng vào triển vọng lâu dài của Ukraine, dù cũng thống nhất tiến trình sẽ được thực hiện từng bước. Phương án tiếp cận dần dần nhận được sự ủng hộ do chưa có sự đồng thuận mở tất cả các cụm một cách đồng loạt.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.