Phong trào Tradwife trên mạng xã hội: Xu hướng truyền thống gây lo ngại về quyền phụ nữ

Khởi nguồn như một xu hướng sống nhấn mạnh vào công thức nấu ăn gia đình, vai trò làm mẹ và cuộc sống nội trợ theo phong cách những năm 1950, phong trào tradwife (viết tắt của traditional wife, ám chỉ ‘người vợ truyền thống’) đã thu hút hàng triệu người theo dõi trên TikTok, Instagram và YouTube. Những người tham gia phong trào này chủ trương mô hình gia đình lấy trọng tâm là mái ấm, hôn nhân truyền thống và việc nuôi dạy con cái, đồng thời đề cao vai trò đàn ông như trụ cột kinh tế trong gia đình.

Tuy nhiên, phong trào này không chỉ đơn thuần là lối sống mà còn trở thành biểu tượng của tư tưởng bảo thủ, khi một số thành viên bắt đầu gắn kết với các quan điểm chính trị gây tranh cãi. Điển hình là các phát ngôn về quyền bầu cử và cấu trúc gia đình đã khai thác các giá trị truyền thống, khiến các nhà hoạt động nữ quyền và chuyên gia quyền con người bày tỏ quan ngại sâu sắc.

Sự chú ý đặc biệt được tập trung sau sự kiện Women’s Leadership Summit 2026 do tổ chức Turning Point USA (TPUSA) tổ chức tại Texas. Tại đây, một số người tham gia đề xuất ý tưởng “bỏ phiếu hộ gia đình”, theo đó một gia đình chỉ có một lá phiếu duy nhất do người đàn ông được xem là chủ hộ đại diện cho.

Hiện tượng này không chỉ giới hạn ở Mỹ mà còn được ghi nhận tại nhiều quốc gia như Pháp, Đức, Ba Lan, Hungary, Brazil, Mexico, Nhật Bản, và Hàn Quốc, nhờ sự trỗi dậy của chủ nghĩa cực hữu toàn cầu, tạo điều kiện thuận lợi cho những quan điểm xã hội bảo thủ và gia trưởng phát triển mạnh mẽ.

Erika Kirk, lãnh đạo của TPUSA và là góa phụ của hoạt động viên bảo thủ Charlie Kirk, được xem là biểu tượng mới của phong trào này tại Mỹ. Mặc dù không trực tiếp kêu gọi hủy bỏ quyền bầu cử của nữ giới, nhưng sự tham gia của bà trong các diễn đàn liên quan đến đề xuất bỏ phiếu hộ gia đình khiến dư luận quan tâm. Erika Kirk nhấn mạnh sự phụ thuộc lẫn nhau của nam và nữ theo quan điểm từ Kinh Thánh, như một nền tảng để xây dựng gia đình và xã hội.

Chuyên gia Jeff Sharlet nhận định Erika Kirk có thể trở thành hình tượng chính trị kế tục Donald Trump với sự ảnh hưởng sâu rộng, trong khi nhà bình luận bảo thủ Matthew Continetti ví bà sẽ có sức mạnh truyền thông và tầm ảnh hưởng tương tự mục sư Billy Graham – người nổi tiếng với vai trò thúc đẩy các tổng thống Mỹ bảo thủ.

Từ khi Tu chính án thứ 19 của Hiến pháp Mỹ được thông qua năm 1920, quyền bầu cử của nữ giới được bảo vệ chống lại mọi sự phân biệt do giới tính. Đây là kết quả của một quá trình đấu tranh kéo dài, bắt đầu từ Tuyên ngôn Seneca Falls năm 1848 và cuộc vận động của các nhà nữ quyền thế kỷ 19 như suffragettes. Tổ chức Liên Hợp Quốc cũng chính thức công nhận quyền này trong Tuyên ngôn Nhân quyền năm 1948.

Chính vì vậy, đề xuất bỏ phiếu hộ gia đình bị xem là mối đe dọa lớn đối với nguyên tắc tự chủ chính trị của phụ nữ. Mặc dù chưa có dự luật cụ thể nào nhằm thay đổi hệ thống bầu cử theo hướng này, nhưng cuộc tranh luận đã làm dấy lên sự lo ngại từ các nhóm bảo vệ quyền phụ nữ và chuyên gia pháp lý.

Giáo sư Ana Sofía Cardenal của Universitat Oberta de Catalunya (UOC) nhận định sự tái xuất hiện của những tư tưởng lạc hậu này được thúc đẩy bởi sự tăng trưởng của các đảng phái cực hữu, vốn như một phản ứng ngược lại với các giá trị tiến bộ của xã hội.

Sự bùng nổ của tradwife gắn bó mật thiết với nền tảng mạng xã hội như TikTok, Instagram và YouTube, nơi các influencer đã biến những hình ảnh sinh hoạt gia đình riêng tư thành các nội dung số thu hút hàng triệu người xem toàn cầu.

Những nhân vật nổi tiếng như Hannah Neeleman (Ballerina Farm), Nara Smith hay Roro đã xây dựng cộng đồng lớn quanh các video về ẩm thực, chăm sóc con cái và sinh hoạt gia đình, với phong cách pha trộn giữa hoài niệm, thủ công và giá trị truyền thống. Tuy nhiên, nhà nghiên cứu Sònia Herrera chỉ ra sự mâu thuẫn: các phụ nữ trong phong trào tradwife đang tận hưởng sự tự do ngôn luận và tự do di chuyển vốn là thành quả của phong trào nữ quyền mà họ lại đang cổ súy cho mô hình xã hội gia trưởng ngày xưa.

Bên cạnh đó, nhiều influencer thu nhập từ hình ảnh người nội trợ truyền thống của mình qua quảng cáo và hợp tác thương mại, khiến phong trào trở nên vừa mang tính văn hóa vừa là nguồn thu kinh tế.

Dù nhóm cực đoan trong phong trào tradwife chỉ chiếm một phần nhỏ, nhưng sức mạnh mạng xã hội giúp họ tiếp cận và lan tỏa thông điệp đến đông đảo người trẻ, nhất là thông qua các influencer. Phần lớn thanh niên ngày nay tiếp cận thông tin chính trị chủ yếu qua mạng xã hội và những người ảnh hưởng, tạo điều kiện cho các quan điểm bảo thủ có cơ hội phát triển.

Giáo sư Cardenal cảnh báo phong trào này đánh dấu sự lùi bước đáng kể về quyền của phụ nữ và đang ngày càng thu hút cả phụ nữ trẻ. Các thuật toán vận hành trên mạng xã hội còn có thể liên kết những nội dung về lối sống truyền thống với những quan điểm chính trị cực đoan hơn, như thuyết thượng đẳng chủng tộc, bài ngoại, giáo điều tôn giáo và phủ nhận bạo lực giới cũng như quyền của cộng đồng LGTBIQ+.

Tại Peru, chưa có nhân vật công khai theo đuổi trào lưu tradwife, nhưng nhiều lãnh đạo dư luận và chính trị gia đã thể hiện quan điểm gần gũi với phong trào này. Trong các chiến dịch bầu cử gần đây, các đề tài như phá thai và tự do tình dục được bàn luận nhiều dưới góc nhìn bảo thủ.

Có thể nhắc đến việc bà Keiko Fujimori, người vừa đắc cử tổng thống, từng tạo tranh cãi khi dùng ví dụ con gái lớn để bảo vệ quan điểm chống phá thai, nhưng sau đó chính người con gái lại phủ nhận phát biểu của mẹ, tạo nên làn sóng phản ứng trong dư luận.

Ngoài ra, nữ nghị sĩ của Renovación Popular, Milagros Jáuregui de Aguayo, cũng từng gây tranh cãi khi công khai danh tính các bé gái cùng thanh thiếu niên mang thai là nạn nhân của bạo lực tình dục trong một sự kiện của trung tâm từ thiện mang tên La Casa del Padre.

Những diễn biến này cho thấy phong trào tradwife và các ý tưởng bảo thủ truyền thống tiếp tục là vấn đề nóng, tiềm ẩn những ảnh hưởng xã hội và chính trị sâu rộng tại nhiều nơi trên thế giới.