Cựu lãnh đạo đặc nhiệm SBU tạm quyền Bộ Quốc phòng Ukraine sau biến động chính trị

Ngày 20/7, Yevhen Khmara, cựu chỉ huy trung tâm đặc nhiệm Alpha của Cơ quan An ninh Ukraine (SBU), chính thức đảm nhận vai trò quyền Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Ukraine sau quyết định bổ nhiệm của Tổng thống Volodymyr Zelensky công bố trước đó bốn ngày.

Quyết định này được ban hành bằng lệnh của Chính phủ và đăng tải trên cổng thông tin điện tử của chính phủ Ukraine. Trước đó, Khmara từng chịu trách nhiệm chỉ huy các hoạt động tầm xa của SBU, trong đó có nhiều chiến dịch quan trọng nhằm vào lực lượng Nga trên mặt trận.

Việc miễn nhiệm Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov ngày 15/7 đã dẫn đến làn sóng biểu tình kéo dài tại thủ đô Kyiv và nhiều thành phố khác của Ukraine. Những người biểu tình tập trung hàng nghìn người, cầm biểu ngữ kêu gọi phục hồi chức vụ cho Fedorov, người được đánh giá là một bộ trưởng cải cách, có vai trò chủ chốt trong nâng cao khả năng chiến tranh bằng máy bay không người lái cũng như đẩy mạnh các cải cách mua sắm quân sự.

Biểu tình đã kéo dài ít nhất năm ngày, trở thành chuỗi phản đối dài nhất ở Ukraine liên quan trực tiếp đến các quyết định trong thời chiến. Trong các cuộc biểu tình, người dân hát quốc ca và bày tỏ sự yêu cầu giới chức chính quyền phải tiếp tục ủng hộ các cải cách quân sự hiệu quả được khởi xướng từ thời Fedorov.

Mykhailo Fedorov đảm nhiệm vị trí bộ trưởng hơn bảy tháng và đã thúc đẩy nhanh chóng cải tổ trong mua sắm quân sự của Ukraine, đồng thời đẩy mạnh sử dụng các hệ thống không người lái cho các hoạt động mặt trận. Dưới sự chỉ huy của ông, Ukraine đã tăng cường khả năng chiến tranh bằng drone, phát động chiến dịch nhằm vào các cơ sở dầu mỏ và mạng lưới hậu cần của Nga, đồng thời ngăn chặn việc sử dụng mạng Starlink của lực lượng Nga tại Ukraine.

Từ tháng 1, quân đội Ukraine thực hiện hơn 50.000 nhiệm vụ vận chuyển và sơ tán bằng robot mặt đất, giảm thiểu rủi ro cho binh sĩ khi tiếp cận các khu vực nguy hiểm.

Những người ủng hộ Fedorov tố cáo cấp chỉ huy quân đội cao nhất, bao gồm Tổng tư lệnh Oleksandr Syrsky, chống đối các cải cách, ưa chuộng cách đánh kéo dài theo phong cách Liên Xô cũ. Fedorov từng thừa nhận trong bài phát biểu từ chức rằng ông và Syrsky có sự chia rẽ sâu sắc trong nội bộ quân đội, điều này góp phần khiến ông bị sa thải.

Cuộc tranh cãi đã khiến dư luận tức giận, với nhiều ý kiến phản ánh rằng các quan chức thực thi cải cách hiệu quả thường bị loại bỏ trước khi có thể phát huy hết tác dụng. Mặc dù có đề nghị đảm nhiệm các vị trí khác từ Tổng thống Zelensky, Fedorov được cho là đã từ chối tính đến ngày 20/7.

Trong bối cảnh đó, Tổng thống Zelensky quyết định bổ nhiệm Khmara làm quyền Bộ trưởng Quốc phòng. Trước đó, ngày 17/7, ông đã miễn nhiệm Khmara khỏi chức quyền lãnh đạo SBU cũng như chỉ huy trung tâm Alpha. Việc bổ nhiệm này diễn ra sau cuộc bỏ phiếu quốc hội ngày 16/7 phê chuẩn chính phủ mới nhưng chưa có đề cử chính thức cho hai vị trí Bộ trưởng Quốc phòng và Ngoại giao.

Trong bài phát biểu tối 16/7, Tổng thống Zelensky nhấn mạnh Khmara từng chỉ huy trung tâm đặc nhiệm Alpha, nổi bật với nhiều đòn tấn công hiệu quả vào lực lượng chiếm đóng trên mặt trận. Ông đồng thời lưu ý rằng Khmara sẽ tiếp tục đảm nhiệm giám sát các hoạt động tầm xa của SBU và lực lượng an ninh, quốc phòng, coi đây là ưu tiên hàng đầu.

Chính sách này được xem là nhằm duy trì và phát huy các chiến dịch tác chiến tầm xa quan trọng mà Ukraine đang tiến hành trong cuộc xung đột hiện nay với Nga.

Quyết định này cũng cho thấy nỗ lực của Tổng thống Zelensky trong việc đối phó với áp lực nội bộ và phản ứng từ dư luận, giữ vững bộ máy lãnh đạo Bộ Quốc phòng trong bối cảnh chiến tranh kéo dài và các bất đồng trong quân đội.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.