Chiến dịch chống Cuba và phe tả giữa lòng nước Mỹ thời hậu Trump

Trước khi Gustavo Petro và liên minh Pacto Histórico giành chiến thắng tại Colombia bốn năm trước, các phương tiện truyền thông tại Nam Florida, cùng các nhà sản xuất và nhà báo của họ, đã rơi vào trạng thái cảnh báo cao độ trước nguy cơ một chính phủ cánh tả, thậm chí cộng sản, lên nắm quyền. Một nhà sản xuất truyền hình gốc Cuba tại Miami từng đề nghị trao đổi về khả năng này và bày tỏ sự nghi ngờ rằng Petro được hậu thuẫn bởi nhà nước Cuba cũng như lực lượng tình báo nước này. Theo lời kể của nhà báo, ông đã bị từ chối tham gia chương trình chỉ vì giữ quan điểm trung lập và khách quan về sự kiện chính trị này. Những nghi ngờ đó phản ánh tâm trạng và quan điểm phổ biến trong cộng đồng người Cuba lưu vong vốn bị ảnh hưởng mạnh bởi những ký ức chiến tranh lạnh và phản cộng.

Từ hơn bốn thập kỷ nay, cái gọi là ‘‘người Cuba lưu vong’’ tại khu Pequeña Habana ở Miami đã lan truyền thông tin cho rằng các thắng lợi của các lực lượng cánh tả trong khu vực, trải dài từ Mỹ Latin đến các khu vực khác, đều là sản phẩm của sự điều khiển và tài trợ từ Cuba dưới sự lãnh đạo của Fidel Castro và các nhân vật như Che Guevara. Quan điểm này thấm sâu vào các tầng lớp trí thức và các nhóm chính trị cực hữu của Miami.

Mới đây, Bộ Ngoại giao Mỹ cùng với Thượng nghị sĩ Marco Rubio đã cho ra mắt một báo cáo hơn 100 trang nhằm chứng minh rằng các đảng phái, tổ chức tiến bộ và nhóm vũ trang khắp thế giới, từ Mỹ La tinh, Syria, Palestine cho đến Angola và Ethiopia, đều chịu ảnh hưởng hoặc bị điều khiển bởi lực lượng tình báo Cuba. Báo cáo cho rằng đây là một chiến lược nhằm phá hoại chủ nghĩa tư bản và nền văn minh phương Tây. Đặc biệt, các cuộc biểu tình bùng phát tại Mỹ năm 2020 sau cái chết của George Floyd bị khẳng định là dưới sự chỉ đạo và tài trợ của “tình báo Cuba” cùng các chi nhánh trên toàn cầu, trong đó có các tổ chức xã hội, đảng chính trị, và trí thức mà báo cáo mô tả như là công cụ của chính phủ Cuba.

Báo cáo này được cho là một phần của chiến dịch chính trị nhằm củng cố quan điểm nguy cơ ‘‘chủ nghĩa xã hội’’ và ‘‘cộng sản’’ đang đe dọa nền tảng nước Mỹ, hầu hết nhằm hướng tới việc hỗ trợ các chính sách cứng rắn của chính quyền Donald Trump. Trong bối cảnh nhiều ứng viên cánh tả nổi lên mạnh mẽ tại các thành phố lớn của Mỹ, như New York, thông điệp chống lại ‘‘nguy cơ xã hội chủ nghĩa’’ được cường điệu nhằm kích thích sự ủng hộ của các cử tri bảo thủ và cộng đồng người Mỹ Latinh trung thành với Đảng Cộng hòa tại Florida.

Việc công bố báo cáo này trùng với thời điểm chính trị đặc biệt, khi Marco Rubio và các nghị sĩ gốc Cuba khác như Carlos Giménez, María Elvira Salazar, Mario Díaz-Balart tìm kiếm các giải pháp cứng rắn nhằm giải quyết vấn đề Cuba cùng quan điểm chính trị gắn chặt với đường lối chống cộng và chống nhập cư. Chính sách hạn chế nhập cư của chính quyền Trump đã ảnh hưởng lớn đến nhiều người nhập cư từ Haiti, Venezuela, Syria, Cuba, Nicaragua, Trung Mỹ và Colombia tại Nam Florida, với khoảng 500.000 người trong tình trạng chờ bị trục xuất.

Với những thế lực chính trị này, một chiến dịch can thiệp quân sự hoặc thay đổi chế độ ở Cuba được xem là biện pháp cứu vãn vị thế chính trị của họ, đồng thời duy trì ảnh hưởng dựa trên câu chuyện chống cộng kéo dài nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, các nhà chính trị này lại bị chỉ trích vì không có động thái hỗ trợ thực tế cho cộng đồng người nhập cư hay đấu tranh chống lại các chính sách mang tính phân biệt chủng tộc và bài ngoại đã được Nhà Trắng thực thi trong những năm gần đây.

Công bố của Bộ Ngoại giao Mỹ và sự nhấn mạnh của Thượng nghị sĩ Marco Rubio không chỉ là câu chuyện về Cuba mà còn phản ánh quan điểm đề cập đến an ninh quốc gia, kẻ thù nội bộ và mối đe dọa từ bên ngoài dành cho ‘‘bến đỗ cuối cùng’’ của chủ nghĩa tư bản phương Tây. Trước đây là với khu vực Mỹ Latin, nay là ngay trong lòng nước Mỹ dưới quyền của Tổng thống mà giới phê bình gọi là người có tư duy độc tài nhất trong lịch sử nước này.

Như vậy, các diễn biến và báo cáo mới đây có thể là dấu hiệu của việc tái khơi dậy các chính sách mang tính thù địch với Cuba, cũng như đẩy mạnh nhiều biện pháp ngăn chặn các phong trào tiến bộ trong nước và khu vực, tạo ra một không khí chính trị đầy chia rẽ sâu sắc tại Mỹ và Mỹ Latin thời kỳ hậu Trump.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.