Manifestum: vở kịch viễn tưởng về tương lai nơi sự khác biệt trở thành đặc quyền

Vở diễn Manifestum, ra mắt tại Teatro San Martín ở Buenos Aires, Argentina, là một tác phẩm đậm chất viễn tưởng nghệ thuật, do đạo diễn Oria Puppo thực hiện, với sự tham gia biểu diễn của nữ diễn viên lão luyện Marilú Marini cùng nhà văn - nhà báo Franco Torchia. Tác phẩm đặt bối cảnh ở năm 2300, khai thác thế giới nơi không có khái niệm về bản sắc cố định, mọi dạng hình thể và cách yêu thương đều hiện diện đa dạng và khác biệt, phản ánh sự đa dạng sinh học và xã hội vượt qua các chuẩn mực truyền thống.

Tác phẩm nhận được nhiều đánh giá tích cực từ giới chuyên môn và khán giả, khi mở ra những câu hỏi sâu sắc về thân thể, giới tính, và tình yêu dưới nhiều góc nhìn mới mẻ. Chủ đề lớn trong Manifestum là sự phá vỡ các giới hạn nhị phân về nhận dạng, liên quan mật thiết đến vấn đề đa dạng giới, neurodivergence, di cư và lưu vong.

Manifestum được xây dựng dưới dạng một hội thảo biểu diễn (conference performática), một hình thức nghệ thuật có nguồn gốc từ những năm 1960 với John Cage, sau đó được nhiều nghệ sĩ như Chris Burden và Lola Arias phát triển. Tác phẩm không vận hành theo cách tiếp cận truyền thống lấy một yếu tố nghệ thuật trung tâm mà hòa quyện đồng thời các yếu tố như diễn xuất, âm thanh, trình chiếu và ngôn từ, tạo nên một không gian sân khấu phong phú và đa chiều.

Không chỉ đóng vai nhân vật hư cấu, Marilú Marini và Franco Torchia trình bày các câu chuyện, lời kể mang tính tự sự cá nhân, đồng thời làm nổi bật các luận điểm phức tạp về bản sắc và sự đa dạng qua lời nói. Đạo diễn Oria Puppo còn tham gia thiết kế sân khấu với những chi tiết như bàn cờ, sách, đồng hồ bấm giờ cùng các màn hình chiếu hình và chữ, tạo nên môi trường kích thích quan sát và suy ngẫm sâu sắc.

Manifestum không chỉ là một trải nghiệm nghệ thuật, mà còn mang đậm tinh thần phê phán xã hội, thể hiện qua các lựa chọn về văn bản và nội dung trình bày. Tác phẩm lên án sự áp đặt các chuẩn mực nhị phân trong mọi lĩnh vực đời sống, đặc biệt là về giới tính và tình dục, đồng thời phản ánh các hậu quả tiêu cực của những quan niệm này, như bạo lực và phân biệt đối xử.

Dù khởi đầu với không khí khoa học viễn tưởng hấp dẫn, Manifestum đôi chỗ chuyển sang phương thức luận học thuật chia sẻ quan điểm xã hội học và triết học. Tuy thế, sự xuất hiện của Marilú Marini với những đoạn độc thoại thơ ca của Liliana Viola mang lại nét biểu cảm đậm nét, thể hiện sự lực lưỡng trong lối diễn xuất được đánh giá là phá vỡ mọi khuôn phép truyền thống.

Nói tóm lại, Manifestum là tác phẩm mang tính đột phá, dám đối diện với những đau thương và mâu thuẫn của thời đại hiện nay, đồng thời gợi mở một tầm nhìn tương lai nơi sự khác biệt không còn bị xem là sự bất thường, mà trở thành điều đáng trân trọng và nâng niu như một đặc quyền của con người.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.