Carlos Fernando Chamorro: Ortega muốn hợp pháp hóa việc loại bỏ đối lập

Carlos Fernando Chamorro, nhà báo nổi tiếng Nicaragua và từng giữ vị trí quan trọng trong phong trào Sandinista, hiện sống lưu vong tại Costa Rica từ năm 2021. Ông là con trai của Pedro Joaquín Chamorro Cardenal, giám đốc tờ La Prensa bị ám sát năm 1978 làm gia tăng sức ép khiến chế độ Somoza sụp đổ, cùng với bà Violeta Barrios de Chamorro, cựu Tổng thống Nicaragua. Chamorro từng dẫn dắt Barricada, báo chính thức của Đảng Mặt trận Sandinista trong 14 năm trước khi mâu thuẫn với đảng phát sinh vào thập niên 1990 khi ông muốn trao quyền tự chủ cho tòa báo.

Ông sau đó sáng lập Confidencial, tờ báo điều tra nổi bật tại Nicaragua, thường xuyên lên án tham nhũng, lạm quyền và tình trạng đàn áp chính trị dần trở nên nghiêm trọng. Năm 2018, trong đợt biểu tình lớn, cơ quan chức năng đã khám xét và tịch thu trụ sở báo, đội ngũ phóng viên bị truy đuổi, và Chamorro phải rời khỏi đất nước. Đến năm 2023, ông bị tước quốc tịch, tài sản bị phong tỏa, và bị chính quyền gọi là "kẻ phản bội".

Trước những tuyên bố mới của Ortega về việc đóng cửa hoàn toàn con đường bầu cử đối với các đối thủ, Chamorro nhấn mạnh đây không phải sự thay đổi đột ngột mà là sự xác nhận bằng luật pháp cho chính sách đã áp dụng nhiều năm. Theo ông, chế độ Ortega-Murillo đã vô hiệu hóa các cuộc bầu cử cạnh tranh từ ít nhất 10 năm qua, bắt đầu với việc bất hợp pháp hóa phe đối lập năm 2016, tới việc bắt giữ các ứng viên đối lập và áp đặt trạng thái cảnh sát năm 2021.

Năm 2016, Tòa án tối cao Nicaragua đã tước bỏ quyền pháp lý của liên minh đối lập chính, làm mất đi đối thủ chính có thể cạnh tranh với Ortega. Đến năm 2021, chính quyền bắt giữ hoặc buộc các ứng viên chủ chốt ra nước ngoài lưu vong trong cuộc bầu cử bị cộng đồng quốc tế đa phần coi là không hợp lệ. Giờ đây, Ortega muốn biến những hành động đàn áp bằng cưỡng chế cứng rắn ấy thành luật pháp chính thức, như Chamorro nhận xét: "Ông ta thừa nhận thất bại chính trị khi không thể tiêu diệt hoàn toàn đối lập và đang cố hợp pháp hóa điều đó".

Tại lễ kỷ niệm cuộc Cách mạng Sandinista, Ortega khẳng định sẽ không để đối thủ tái chiếm quyền lực thông qua bầu cử và sẽ phối hợp với Quốc hội do phe cầm quyền kiểm soát xây dựng "bức tường" pháp lý chống lại phe đối lập. Tuy nhiên, Chamorro dự đoán chế độ sẽ không hủy bỏ hoàn toàn nghi lễ bầu cử mà để xuất hiện một phiên bản không có tính cạnh tranh thực sự vào năm 2027, với các đảng được chính quyền cho phép hoạt động như bình phong tạo ra vẻ đa nguyên giả.

Ông cảnh báo: "Dù không tuyên bố công khai vào ngày 19/7, năm 2027 sẽ tái diễn màn kịch bầu cử với sự góp mặt của các đảng thân chính quyền như PLC, ALN, APRE và PLI".

Bên cạnh đó, Chamorro cho rằng động thái công khai tuyên bố chế độ một đảng cũng nhằm mục đích kích động phản ứng từ Mỹ và cộng đồng quốc tế, ép các bên phải công nhận và đàm phán với một chính quyền đã đặt các sự kiện trên nền tảng không thể thay đổi. Động thái này cũng liên quan đến kế hoạch chuyển giao quyền lực trong tương lai khi vợ ông Ortega, Rosario Murillo, được nâng lên làm đồng chủ tịch theo sửa đổi hiến pháp năm 2025 giữa các đồn đoán về việc xây dựng một chế độ kế vị gia đình độc đoán.

Chamorro cảnh báo rằng kế hoạch của cặp vợ chồng lãnh đạo có thể trở thành sai lầm chính trị lớn tùy thuộc vào cách phản ứng của phe đối lập trong nước và lưu vong, cũng như chia rẽ nội bộ và các động thái can thiệp của Mỹ, các nước Trung Mỹ và Liên minh châu Âu. Ông nhấn mạnh các phản ứng quốc tế không nên chỉ là lên án hay áp đặt các lệnh trừng phạt cá nhân mà cần có chiến lược để tăng áp lực buộc chính quyền Ortega thay đổi hành vi.

Trước đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã cảnh báo Washington sẽ không đứng nhìn tình hình diễn biến và kêu gọi phối hợp phản ứng chung. Liên Hiệp Quốc cũng yêu cầu Nicaragua khôi phục đầy đủ các quyền chính trị và bầu cử cho người dân.

Chamorro đánh giá chính quyền Ortega đang đặt Nicaragua vào "đếm ngược đến năm 2027" trong thời điểm chính trị yếu kém nhất. Ông kết luận rằng thành quả thực sự sẽ đạt được chỉ khi có một chiến lược quyết đoán dám khởi động sự thay đổi thực chất.

Theo La Nacion